Een glaasje Madeira my dear?

| 12 oktober 2016
Fred Bransen

Fred Bransen

Op 07 oktober hebben we weer Nationale Ouderendag gevierd. Zelf ben ik net terug van een vakantie op Madeira. Een eiland waar je struikelt over de oudere, veelal Engelse, Duitse en Nederlandse 55+-toerist. Geoutilleerd met rugzak, zaklamp, afritsbroek, stevige wandelschoenen en heuse aluminium trekkingsticks. Niets aan het toeval overgelaten om de prachtige routes langs levada’s met ware doodsverachting af te leggen.

De oudere van nu is kapitaalkrachtig, vitaal en avontuurlijk ingesteld. En voor die ouderen die minder vitaal zijn, hebben we steeds meer aandacht voor de inrichting van de openbare ruimte. Met name de stad wordt steeds meer ouderenproof.

trottoirIn Madeira ligt dat iets anders. De Madeiranen leven, naast toerisme, voornamelijk van landbouw (bananen, suikerriet, druiven) op kleine perceeltjes. Op deze tegen de zonnige berghellingen geplakte kostgrondjes werken zij zich uit de naad voor sober bestaan. De lokale jongeren hebben weinig zin om dit karige bestaan voort te zetten en hebben massaal de dorpen verlaten op zoek naar een beter leven. Hoewel het toerisme veel jongeren een baan biedt is het aanbod vele malen groter dan de vraag. Leraren werken in de supermarkt, en vele kinderen zijn op den duur genoodzaakt weer bij hun ouders in te trekken. Het kopen of huren van een huis valt buiten de mogelijkheden. Er zijn kleine tot middelgrote dorpen waar nog maar enkele mensen wonen. Met name de ouderen willen hun geboortegrond niet verlaten.

Voorgaande heeft een enorme impact gehad op de ruimtelijke kwaliteit. Als door een sterk zuur aangetast gebit vallen er gaten in de bebouwde kom. Geen scholen, supermarkt of anderszins. Verlaten woningen komen in de handen van de niet aflatende destructieve vingers van moeder natuur en zijn niet meer geschikt voor enige vorm van geciviliseerde bewoning. Het leven voor ouderen in dergelijke dorpen is zwaar.

En of het dan nog niet genoeg is zijn grote delen van Madeira geteisterd door bosbranden die zowel buiten als binnen de hoofdstad Funchal de vurige vingers richting menig huis en kostgrond heeft betast en verkracht. Hoe dan ook, het is de omgeving waar de ouderen hun laatste dagen slijten. En ja op dat soort momentenvraag ik mij af of wij niet een beetje doorslaan in het perfectioneren van onze buitenruimte.

levadeiraWaar wij rekening houden met het afschot van het trottoir van maximaal 2%, want ja, anders loopt het toch wel heel ongemakkelijk. Terwijl in Madeira vele huisjes vanaf de openbare weg slechts via trappen en steile hellingen slechts met de benenwagen te bereiken zijn. (De reden dat je veel auto’s langs de doorgaande wegen geparkeerd ziet).
Het is duidelijk de bevolking heeft meer aan het hoofd dan na te denken of het contrast in de verharding goed is voor het zicht van de ouderen, of dat het afschot niet te veel is, of de traptreden te hoog of de bankjes te laag. En ja dan nog helemaal niet te spreken over levensloopbestendige woningen, ouderen-hangplekken, oplaadpunten voor rollators, of het bepalen van de juiste afstand tussen de bankjes in de openbare ruimte. Want ach, ze moeten toch op tijd kunnen rusten. En daar zullen de ouderen het moeten doen met een bord overstekende ouderen, dat denken doet aan overstekend wild.

Verkeersbord overstekende ouderenEn ja, ik weet dat het feit dat zij het minder hebben nog niet wil zeggen dat wij de boel niet beter moeten maken. Maar toch … bij aankomst op Schiphol, terwijl ik staande op de loopband ingehaald werd door een soort golfkarretje speciaal voor transport van ouderen, kon ik het niet nalaten tegen mijn partner te zeggen: lieffie wat hebben we het toch goed in ons kikkerlandje. Een glaasje Madeira my dear?

Fred Bransen is als programmamanager ruimtelijke kwaliteit/consultant werkzaam bij adviesbureau Tauw

Lees hier meer columns van Fred Bransen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *