Naar Tiengemeten

| 25 oktober 2016

Jaco BoerIk was er nog nooit geweest. En dat is best raar voor iemand die op nog geen half uur rijden van het Zuid-Hollandse eiland is geboren. Toch had ik 49 jaar lang Tiengemeten links laten liggen. Wat had ik er ook te zoeken. Akkers vol vette klei lagen er in de Hoekse Waard, waar ik als kind was opgegroeid, al genoeg. Afgelopen zondag kwam daar verandering in. Ik sloot mij aan bij enkele tientallen andere nieuwsgierigen die zich bij de dijk verdrongen voor een plekje op de pont van Natuurmonumenten. We gingen op weg naar de nieuwe wildernis die er tien jaar geleden door mensenhanden was gemaakt.

Mijn partner had goede herinneringen aan het eiland dat hij ooit had bezocht toen het nog door boeren werd bewerkt. Hij komt uit de stad en hield van de lange rechte bomenrijen en eindeloze velden vol suikerbieten en aardappelen. Ook hij was nieuwsgierig naar het nieuwe land, maar op een andere manier. Zou er nog iets over zijn van de monumentale hoeves met hun sobere schuren? Had de nieuwe eigenaar in zijn drang naar het herscheppen van oernatuur alle sporen van het verleden uitgewist?

Het werd een bijzondere middag, met lange wandelingen langs nieuwe waterplassen en moerassen waar zwanen en andere vogels af en aan vlogen. Achter de dijk scheerden witte zeilen in flinke vaart aan ons voorbij. We hadden lange discussies over de maakbaarheid van het landschap. Is het erg als boerenland weer natuur wordt en dijken worden doorgestoken? Is het verraad aan een eeuwenoude cultuur als een deel van haar erfgoed wordt gesloopt en overgelaten aan de vernietigende kracht van water en wind?

Ik had er weinig moeite mee dat Tiengemeten is omgevormd naar de idealen van een natuurorganisatie. De landbouw was er toch al niet rendabel, en zoveel stilte en pioniersnatuur samengebald onder de rook van Rotterdam is tamelijk uniek. Toch ben ook ik blij dat Natuurmonumenten niet alle hoeves heeft gesloopt en op de oostpunt zelfs enkele akkers intact heeft gelaten als eerbetoon aan de historie van de plek. Voor mijn partner was het te weinig. Hij zag vooral hoeveel er verloren was gegaan en kon de oude beelden van het boereneiland niet uit zijn hoofd zetten.

Het moet voor planologen een herkenbaar beeld zijn. Waar boerenland moet wijken voor natuur, staan verdriet en woede om wat verloren gaat tegenover aanstekelijk enthousiasme over het nieuwe landschap. Tegen die emoties valt niet op te polderen. Al zouden bestuurders dat graag anders zien.

Jaco Boer
@jaco_boer

Klik hier voor meer blogs van Jaco Boer.