Verhuizing Omgevingswet: uit het hoofd, uit het hart?

| 9 november 2017

Ik woon al jaren in de prachtige Achterhoek. Maar om hier te komen, heb ik op vele tussenadresjes gewoond. Zeker in mijn studententijd heb ik de verhuisdozen geregeld gepakt. En zoals dat bij verhuizen hoort; afscheid genomen van huisgenoten, maar ook beloofd dat we elkaar zouden blijven zien.

Goed, u weet ongetwijfeld hoe het meestal met deze beloftes afloopt. Je ziet elkaar nog een paar keer. Maar na verloop van tijd raak je iemand uit het oog. En hieraan moest ik denken toen bekend werd dat de Omgevingswet gaat verhuizen. De dozen waren al iets eerder gepakt om de Plesmanweg te verruilen voor het statige marmer van de Turfmarkt in Den Haag. Slechts 2.600 meter verderop, maar toch….

Van inhoud naar uitvoering
De Omgevingswet wordt hiermee de verantwoordelijkheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Tot nu toe was Infrastructuur & Waterstaat de kartrekker (logisch, gezien de inhoudelijke ontwikkeling dan wel aanleiding van de wet). Maar nu de invoering van de Omgevingswet dichterbij komt, zijn de lokale besturen aan zet. Zeker de gemeentes (maar vergeet ook niet de waterschappen, veiligheidsregio’s, omgevingsdiensten en provincies) wacht een enorme taak. En dan is de Turfmarkt het meest voor de hand liggende ‘hoofdkwartier’.

Scheiding van hoofd en hart

Maar er kleeft wel een risico aan. Want het hoofd en het hart van de Omgevingswet worden fysiek gescheiden. Het gedachtengoed van de Omgevingswet huist nu aan de Turfmarkt bij het ministerie van BZK. En dit hoofd is nog in ontwikkeling. Er staan nog allerlei aanpassingen en veranderingen te verwachten. Ondertussen klopt het hart bij een ander (ministerie) en is druk doende met de invoering van de Omgevingswet. En natuurlijk hebben ze beloofd, dat ze elkaar regelmatig blijven zien…………………..

Een eigen leven
Dan dreigt het gevaar dat hoofd en hart een eigen leven gaan leiden. Want, in hoeverre is het hart in staat lokale besturen inhoudelijk te begeleiden bij de invoering van de Omgevingswet? Sluit de implementatie van de Omgevingswet voldoende aan het bij gedachtegoed bezien vanuit de ontwerpers van deze wet.

Andersom geldt hetzelfde. Hoe zorgen we ervoor dat de inhoud aansluit bij de praktijk van de invoering? Hoe zorgen we ervoor dat het hoofd wél bij de kern van het verhaal blijft. Dat de inhoud hanteerbaar blijft? En niet zoals met de ontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet, dat het hoofd een prachtig idee uitdenkt, dat in werkelijkheid (nog) niet uitvoerbaar is?

Het juiste verhaal
Dat is mijn grootste zorg. Hoe bewaken we dat het juiste verhaal wordt verteld? Dat hoofd en hart met één mond spreken? Dat ze verbonden blijven? Daarom hoop ik dat we bij deze verhuizing het ‘uit het oog, uit het hart-principe’ voorkomen. (Of in dit geval: uit het hoofd, uit het hart). We hebben beiden namelijk nog heel hard nodig….

Robert Forkink

Robert Forkink is Senior Consultant Beleid & Organisatie bij Antea Group