Kerk, kroeg en keuken

| 8 april 2018

Met Pasen liep ik als klein jongetje met mijn neefjes en nichtjes gewapend met een Palmpasenstok bekroond met een paashaanbroodje door de wijk om zoveel mogelijk buurtgenoten te bewegen wat snoepgoed aan onze Paasstok te bevestigen. Een kleine processietocht die uiteindelijk uitmondde in het gezellig samen verorberen van de verworven lekkernijen.

Dit memorabele moment popte op tijdens een stedentripje met de jongste telg naar Málaga. Vanaf het treinstation Zambrano liepen we, na het nuttigen van een kop koffie en een bocadillo tortilla de patatas, naar ons verblijf in het bruisende centrum. Al snel werd duidelijk dat Málaga een stad is waar eten centraal staat. Weinig steden hebben een dusdanige overvloed aan restaurantjes, tapasbarretjes, kroegjes, wijnproeverijen en wat al niet meer. Het lijkt alsof de inwoners van deze stad zich op elk tijdstip tegoed doen aan de weldaden van het leven. Gezelligheid en gastronomie slaan hier de klok.

Er broeit iets in Malaga!

Lopende over de Avenido de Andalucia vallen de vele tribunes op die langs de wegen zijn uitgestald. We merken op dat er een opgelaten sfeer in de stad heerst. Er broeit iets!

In de loop van het weekend zien we het aantal bezoekers in de stad gestaag toenemen. Een poster aan de muur van een gebouw geeft opheldering. Semana Santa! Het is twee weken voor Pasen en de bevolking is dan druk bezig met de voorbereidingen van de viering van dit belangrijke evenement. De week voor Pasen dragen zogenaamde portadores traditioneel een Trono (een voorstelling van de lijdensweg van Christus) door de straten van Malaga. De zwaarste Trono is naar het luidt 4000 kilo zwaar en wordt door maar liefst 200 dragers door de straten van Malaga gedragen. Overigens heeft de kledij van de portadores niets te maken met de outfit van de Ku Klux Klan (KKK).

Gezien het feit dat het in Málaga draait om gezelligheid, gastronomie en geloofsbelijdenis, zou je wel kunnen spreken van Kerk, kroeg en keuken. Ook KKK, maar dan wel met een veel positievere connotatie.

Deze ervaring doet mij wel beseffen wat een enorme invloed religie op de huidige steden had en nog heeft. Hoeveel Kerkstraten hebben we eigenlijk? Hoeveel plaatsnamen met het voorvoegsel Sint? Bij het vestigen van een nederzetting was het oprichten van een kerk het zandkorreltje in de oester waarom heen de parel van de stad zich verder kon ontwikkelen.  Zo vormde zich de eerste ring. De naastgelegen begraafplaats, de nonnenschool, het begijnhofje en natuurlijk ook de kroeg.

Geen Kerkstraat meer

Met het leeglopen en de tanende invloed van de kerk is er duidelijk het een en ander veranderd. In de huidige stadsuitbreidingen is geen ruimte meer voor een kerk. Geen Mariabeeldjes op de hoek van de straat, geen straat meer genaamd Kerkstraat.

Hoewel zelf een overtuigd agnost, vind ik dat we de religieuze vingerafdrukken van weleer zeker moeten koesteren. Als erfgoed en omdat deze een belangrijke bijdrage levert aan de drie-eenheid kerk, kroeg en keuken. Anders gezegd de huidige kerken brengen sfeer in de stad, trekken toeristen aan en geven de stad karakter.

Hoewel ik mij kan voorstellen dat het een dubbel gevoel opwerpt, vind ik de trend van afgelopen decennia om kerken om te bouwen tot kroeg, discotheek of woning dan ook een uitermate goede ontwikkeling. Je moet er toch niet aan denken dat bijvoorbeeld de st-Bavo in Haarlem onder de sloophamer zou komen?

The Passion

Net terug uit Malaga merk ik de belangstelling voor de opvoering van the Passion. In diverse praatprogramma’s en reclamespotjes vind men een bühne om de voorstelling in de Bijlmer aan te prijzen. Een processie als in de Semana Santa, maar dan in een eigentijds jasje. Gelovig of niet, daar wil je bij zijn! Dat blijkt wel uit de kijkcijfers. Meer dan drie miljoen mensen hebben aan de tv gekluisterd gezeten. Gezellig samen genieten met een hapje en een drankje van de wel klinkende zangkunsten van  Glennis Grace, en rapcapriolen van Brainpower. Het moet gezegd het evenement heeft even gezelligheid en warmte gebracht.

Ik blijf zitten met de vraag hoe in de toekomst het equivalent van kerk, kroeg en keuken in de stad geborgd wordt? Welke elementen zijn noodzakelijk of dragen bij aan de gezelligheid en warmte in de stad? Misschien toch eens op de koffie bij Jan de Bouvrie. Gezellig!

Fred Bransen

Fred Bransen is als programmamanager ruimtelijke kwaliteit/consultant werkzaam bij adviesbureau Tauw