Alternatief voor cv-ketel lang niet voor iedereen voorhanden

| 5 september 2018

De verkoop van cv-ketels stijgt, en dat vertraagt de energietransitie, aldus Natuur en Milieu onlangs in het NOS Journaal. Voor iedere woning die nu een nieuwe vv-ketel krijgt moeten we anders vijftien jaar wachten met de overstap naar aardgas. Natuur en Milieu heeft gelijk dat we ons gasverbruik zoveel mogelijk naar beneden moeten brengen om de klimaatdoelstellingen te halen. Maar er zijn knelpunten. Want ook al zijn er alternatieven voor de cv-ketel, het is niet zo dat iedere consument nu zomaar kan overstappen op een warmtepomp.

Warmtepompen zijn een goed alternatief in de nieuwbouw en bij vergaand geïsoleerde bestaande huizen. Bewoners moeten dan wel bereid zijn de hogere investering te doen; minimaal 5000 euro voor een warmtepomp ten opzicht van 1000 euro voor een cv-ketel. Ook de hybride variant die gas en elektriciteit combineert, heeft geen zin als een woning niet een bepaalde mate van isolatie heeft. De ontwikkelingen op het gebied van warmtepompen die wel efficiënt werken bij minder isolatie gaan de goede kant op, maar laten nog even op zich wachten. Dat betekent dat vooroorlogse woningen op dit moment eerst flink moeten investeren in isolatie van vloer, muren, glas en dak voordat ze elektrisch kunnen verwarmen. Dat doen de meeste mensen niet van de één op de andere dag maar stapsgewijs, als ze toch hun kozijnen gaan vervangen of een dakkapel plaatsen.

De energietransitie is geen individuele aangelegenheid
Maar nog belangrijker is: de energietransitie is geen individuele aangelegenheid. De intentie van het Klimaatakkoord, althans opgeschreven in de hoofdlijnen daarvoor, is om buurt voor buurt van het aardgas af te gaan. Per buurt wordt gekeken wat het meest geschikte alternatief is en op welke manier de buurt op een betaalbare en passende manier kan overstappen. Want de warmtepomp is niet de enige manier om een woning van het aardgas af te halen. Warmtenetten gevoed door aardwarmte, oppervlaktewater of restwarmte uit de industrie zullen ook voor een aanzienlijk deel van de Nederlandse woningen beschikbaar komen. Door op grotere schaal naar oplossingen te kijken worden ze goedkoper en voorkomen we dat we straks in één buurt zowel elektriciteitsnetten voor warmtepompen moeten verzwaren als investeringen in warmtenetten moeten doen.

Gemeenten moeten aan de bak!
Gemeenten moeten uiterlijk 2021 een planning voor alle buurten hebben opgesteld. Dat gaat mensen houvast geven over het moment waarop ze van het aardgas af gaan en de manier waarop dat in hun buurt gaat gebeuren. Iedereen kan zich dan op een goede manier voorbereiden. In de buurten die als eerste ‘aan de beurt’ zijn, worden bewoners binnenkort gevraagd om mee te denken over een oplossing. Kortom: gemeenten moeten aan de bak! Op veel plekken zijn ze al bezig met het maken van buurt-voor-buurt plannen, zodat bewoners en bedrijven al voor 2021 meer duidelijkheid krijgen.

Dus ja, we moeten op korte termijn al minder aardgas gaan gebruiken. Ja, individuele bewoners met een geschikt huis die de investering in isolatie kunnen doen, kunnen een warmtepomp nemen. En ja: alle nieuwbouw moet per definitie zonder gasaansluiting. Maar zet de komende jaren, terwijl de gemeenten nog bezig zijn met de buurtplannen, nou vooral in op het stimuleren van isolatie. Isoleren is namelijk nodig voor elk alternatief en zet op het gebied van gasbesparing meer zoden aan de dijk dan een warmtepomp in een ongeschikte woning.

Jade Oudejans

Adviseur warmtetransitie bij Over Morgen

jade.oudejans@overmorgen.nl