Betere kansen met MaaS door samenwerken

| 27 september 2018

De verkeerskunde heeft van oudsher een focus op techniek, infrastructuur en het modelleren van mobiliteit. Maar zo leveren verkeerskundigen niet langer die structurele, duurzame bijdrage aan maatschappelijke uitdagingen en oplossingen die ze zouden moeten leveren. Wij betogen dat Mobility as a Service (MaaS) in een goed georganiseerd samenwerkingsproces een geweldige kans vormt voor de verkeerskunde om zich door te ontwikkelen richting een vakgebied dat vanuit een breed- en integraal perspectief zijn maatschappelijke bijdrage levert.

April 2018 … Het idee voor dit artikel ontstaat tijdens een gesprek in Houten, waar we allebei op de traditionele manier (auto met plofmotor) naar toe zijn gereisd. Ons gesprek gaat over onze dromen en over onze visie op mobiliteit, mens en samenleving. Wij geloven dat het domein mobiliteit en transport, het mobiliteitssysteem (fysieke- en digitale mobiliteit) en de daarin werkzame professionals, veel meer kunnen bijdragen aan welvaart, welzijn en geluk van individuen, gezinnen en organisaties. Maar ook dat bewoners bewust en maatschappelijk verantwoord met hun mobiliteit willen omgaan, en daarbij geholpen moeten worden om een goede mobiliteitsbalans te kunnen creëren tussen fysieke- en digitale mobiliteit ten faveure van een duurzame, vitale en mobiele samenleving.

Er zullen tal van nieuwe slimme mobiliteitsconcepten ontstaan

Het is 2028 … (Robert)Over een paar minuten stap ik op de fiets naar het station om naar Houten te reizen. Daar ontmoeten Mike en ik elkaar om nog eens terug te blikken op wat er allemaal met MaaS is gebeurd sinds 2018.  Onze MaaS-apps hebben onze reizen naar Houten gematcht aan onze voorkeuren. Er is een overlegruimte in een flexkantoor gereserveerd. In de trein heb ik een eigen zitplaats, bij mijn overstap op Utrecht Centraal staat mijn cappuccino klaar en een zelfrijdende auto brengt mij van station Houten naar het flexkantoor. Ik kom hoe dan ook op tijd aan, want de app regelt realtime een alternatief bij problemen onderweg.

Files komen sowieso nog maar weinig voor. In vervolg op het roemruchte Rli-rapport Van B naar anders (2018) heeft men bij wet vastgelegd dat er geen weguitbreidingen meer plaatsvinden. Sindsdien is de omslag in het denken over mobiliteit gericht op mens, natuur en samenleving. Tevens is er in 2019 een open en level playing field voor MaaS gecreëerd. Die combinatie heeft geleid tot een slim mobiliteitssysteem dat realtime vervoersbehoeften matcht aan de beschikbare capaciteit door middel van ingebouwde incentives. Tevens zijn er tal van nieuwe slimme mobiliteitsconcepten ontstaan. Ik geniet, net als Mike, van een onbezorgde reis op weg naar een leuke ontmoeting.’

Mobiliteit zien als een gevolg van het willen communiceren met elkaar

Klinkt dit als toekomstmuziek? Zoals uit onze droom blijkt, zien we veel mogelijkheden en kansen die met behulp van MaaS gerealiseerd kunnen worden. Hoe?
MaaS gaat over hoe het aanbod van diensten aansluit op de vraag naar mobiliteit. Kort gezegd ‘de consument vraagt en de aanbieder draait’. Daarvoor moet je dus heel goed weten wat de consument vraagt, waarom hij of zij dit vraagt en wie hij of zij is. ‘In het hart en de ziel’ van de consument kijken dus. Maar ook mobiliteit zien als een gevolg van het willen communiceren met elkaar en ervan uitgaan dat mobiliteit onmisbaar is voor de samenleving. ICT, en met name de ‘C’ erin, speelt daarbij een belangrijke rol. Wij zien een weg om de technologische mogelijkheden van nu en in de toekomst, zo sociaal ingebed te krijgen dat een vitale, mobiele samenleving dichterbij komt. MaaS kan daarin een significante sleutelrol vervullen, mits goed georganiseerd.
Wij zien dat er mobilityleiders, ook bij overheden, zullen opstaan die deze sleutelrollen en kansen en uitdagingen aangrijpen en van ‘het versterken van de eigen positie’ naar ‘gezamenlijke productie’ komen. Een groeiende gedrevenheid en actief participeren van deze mensen in een gezamenlijk proces komt vanuit een gezamenlijke visie over waar we met mens, maatschappij en mobiliteit naar toe moeten: een gemeenschappelijk toekomstbeeld.

Dit alles vraagt van mobilityleiders leiderschap, regie en last but not least: samenwerken. Ten behoeve van dit proces hebben we een dynamisch samenwerkingsmodel ontwikkeld dat reeds proefondervindelijk is getest. In de kern draait het erom dat ieder van de samenwerkende partijen en personen zich bekommert om, en zich inzet voor het gemeenschappelijke belang van een samenwerking, in de wetenschap dat het eigen belang of dat van de organisatie daarmee gediend wordt.
Zo  komen er mooie kansen binnen bereik voor mobilityleiders en hun verkeerskundige medewerkers om MaaS op een hoger plan te brengen. En daarmee kunnen zij een essentiële bijdrage leveren aan een betere, vitalere en mobielere samenleving.

Mike Bérénos, Secretaris NMTM New Movements in Transport and Mobility 

Robert Scheerder, samenwerkingsversneller en bedenker van het Open MaaS regieprogramma, Integraal Sustainable Transitions

Op www.verkeerskunde.nl/blog vindt u de integrale visie van Mike Bérénos en Robert Scheerder