Bouwen, bouwen, bouwen met focus op de stad!

| 4 mei 2015

Hein Struben (l). & Bart Vink

Hein Struben (l). & Bart Vink

Verdichten en transformeren van leegstaande gebouwen en terreinen in bruisende, aantrekkelijke stedelijke centra en nieuwe stadsbuurten waarin gewoond, gewerkt, geleefd kan worden. Dat is de grote opgave voor de komende tijd. Recente pleidooien, zoals van Jos Feijtel in zijn blog voor ROmagazine, om extra ruimte voor woningbouw buiten de steden te maken, zijn echt gedateerd. Geen oude oplossingen voor nieuwe opgaven.

Na jaren van stagnatie, trekt de economie gelukkig weer aan. En daarmee de vraag naar nieuwe woningen. In en om Amsterdam zijn vele duizenden nieuwe woningen nodig. De Provincie Noord-Holland becijfert dat er voor het zuidelijke deel van de provincie de komende 25 jaar maar liefst 200.000 nieuwe woningen nodig zijn. Voor de gehele metropoolregio gaat het op basis van een landelijke prognose (‘PRIMOS’) mogelijk zelfs om 300.000 woningen. De vraag van nu is echter anders dan die in de jaren ’80 en ’90. De tijd van uitgebreide nieuwe Vinex-wijken ligt achter ons. De vraag van mensen is namelijk wezenlijk veranderd. Helaas heeft nog niet iedereen de hedendaagse wensen van mensen op zijn of haar netvlies staan.

Niet langer laten velen de stad achter zich en vestigen zich ‘buiten’ in nieuwe woningen met tuinen. De steden trekken nu juist weer mensen aan. Dat geldt voor steden als Amsterdam, Utrecht, Leiden en Haarlem nog sterker dan voor sommige andere. Het inwonertal van Amsterdam liep in de vorige eeuw per saldo met 200.000 inwoners terug tot een dieptepunt van 675.000 inwoners in 1985. Intussen is de grens van 800.000 al lang weer gepasseerd en lijkt de stad over enkele jaren meer inwoners te hebben dan ooit tevoren (1959: 872.000). Sinds 2008 is de stad met bijna 65.000 inwoners gegroeid. Nog nooit in de geschiedenis groeide de stad zo snel. De metropoolregio als geheel heeft intussen ca. 2,4 miljoen inwoners. Aan stedelijke woningen en stedelijke woonmilieus is een groot gebrek.

Er is in gemeentelijke en provinciale structuurvisies in de Metropoolregio Amsterdam ruimte gemaakt voor enkele nieuwe woonwijken buiten het bestaande bebouwde gebied, bijvoorbeeld in de Weesper Bloemendalerpolder, de Westflank van de Haarlemmermeer en de Volendamse Lange Weeren. Daar is nu vrij weinig vraag naar. In deze eeuw trekt vooral de stad mensen aan; het weiland amper. Meer ruimte buiten de stad is niet nodig.

De uitdaging van vandaag is om de woningbouw vlot te trekken en dat vooral in de steden voor elkaar te krijgen. Als regelgeving dat lastig maakt, moeten we die vereenvoudigen. Maar er is meer nodig. Creativiteit van ontwerpers, stedenbouwers, bestuurders en beleggers is gevraagd om te bouwen en te verbouwen in de stad. Meer ruimte voor zelfbouw past bij uitstek bij de wensen van vandaag-de-dag. Sommigen spreken zelfs al over de kansen voor een AIP: een ‘Amsterdams Inbreidings Plan’. Nu al blijkt uit de Noord-Hollandse Monitor Woningbouw 2014 een aanhoudend grote binnenstedelijke woningbouwproductie.

Is er dan helemaal geen woningbouw buiten de steden nodig? Natuurlijk wel. Zo zwart-wit is de vraag van mensen niet. De behoefte verschilt van regio tot regio, maar is nooit nul. In en rond Amsterdam, Utrecht, Haarlem en Leiden is hier nog wel enige vraag naar, al is die afgenomen. Ook in de regio’s Alkmaar en West-Friesland is de trek naar centrumgemeenten merkbaar, maar de vraag naar woningen in een meer landelijke setting is daar nog steeds relatief groot. Buiten de (noordelijke) Randstad is de kwantitatieve vraag naar nieuwe woningen veel kleiner. Omgaan met stagnatie en afname van het aantal inwoners en het leefbaar houden van de kernen bepalen daar de opgave. Het gaat eerder om goed beheer van bestaande gebouwen, rekening houdend met mogelijk nieuwe functies, dan om nieuwbouw.

Er is dus niet sprake van onvoldoende ruimte voor woningbouw. Integendeel, we hebben die ruimte volop geschapen in de afgelopen jaren. We hebben nu zelfs ruimte ‘over’. De Haarlemmermeer is al jaren terug aangewezen voor de bouw van duizenden nieuwe woningen en de gemeente heeft goede plannen voor parels aan de Ringvaart. De plannen voor 2750 woningen in de Bloemendalerpolder liggen panklaar en in Amsterdam kan – naast de vele binnenstedelijke woningbouwlocaties zoals Amstelkwartier, Houthavens, IJ-oevers, Zuidas – IJburg2 de komende jaren worden opgepakt. Hetzelfde geldt voor Rijnenburg bij Utrecht. Zo maar enkele van de talloze voorbeelden van nieuwbouwwijken die nog tot ontwikkeling kunnen komen. Het gebeurt voorlopig niet omdat bouwers en beleggers er nog geen brood in zien, gegeven de veranderde vraag uit de samenleving.

Met een pleidooi om regels te schrappen en ruimte te geven aan woningbouw in waardevolle natuur- en bijzondere landschappen, zouden we een oplossing aanreiken voor een niet bestaand probleem. En we zouden de aantrekkelijkheid van ons land nodeloos aantasten. We moeten zuinig zijn op gebieden als Waterland, de Beemster, de Binnen-Duinrand en het Groene Hart. Er zijn kansen genoeg, met name in onze steden, bij knopen van openbaar vervoer als Lelylaan en Sloterdijk, bij lege kantoren en in de ZaanIJ-corridor. Kansen voor het oprapen!

Hein Struben, statenlid D66 Noord-Holland

Bart Vink, gemeenteraadslid D66 Amsterdam

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *