De portemonnee bepaalt

| 13 juni 2018

Het was niet de eerste keer dat een adviesraad het kabinet adviseerde om rekeningrijden in te zetten om de files te bestrijden. Al waakte de voorzitter van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur er afgelopen maand angstvallig voor om het beladen r-woord in de mond te nemen. Voor je het weet, valt half autominnend en Telegraaf-lezend Nederland (weer) over je heen. Onbegrijpelijk. In andere sectoren vinden we het prijsmechanisme heel gewoon en blijkt het uitstekend te werken.

In andere sectoren vinden we het prijsmechanisme heel gewoon

Neem nu het verbod op de gratis plastic tasjes dat staatssecretaris Sharon Dijksma in het voorjaar van 2016 invoerde. Er waren jaren van voorlichtingscampagnes over het terugdringen van plastic afval aan vooraf gegaan, zonder al te veel resultaat. Binnen een jaar na invoering bleken consumenten eieren voor hun geld te hebben gekozen: er gingen 70 procent minder plastic tasjes over de toonbank. Rijkswaterstaat turfde dat er daardoor 40 procent minder zwerfafval was ontstaan. Een ongekend resultaat in zo’n korte tijd.

De dalende prijs van zonnepanelen heeft in combinatie met een gunstige salderingsregeling voor een hausse aan investeringen in zonne-energie gezorgd. Tussen 2012 en 2017 verviervoudigde het geïnstalleerde vermogen. Meer dan een half miljoen huishoudens heeft inmiddels panelen op zijn dak liggen of is lid geworden van een energiecoöperatie, die als paddenstoelen uit de grond schieten. Mensen weten al langer dat ze een bijdrage aan een beter milieu moeten leveren. Maar pas nadat het financieel voordeel erg aantrekkelijk werd, ging een grote groep overstag.

Parkeerdruk fors gedaald door hoge parkeertarieven

Zelfs op mobiliteitsgebied hoeven we voor goede voorbeelden niet de grens over. Sinds Amsterdam automobilisten fors laat betalen voor een parkeerplaats in het centrum is de parkeerdruk er dramatisch gedaald. Sommige garages staan zelfs een deel van de dag leeg. Toch schiet een deel van Nederland nog altijd in een kramp als wordt voorgesteld om het prijsmechanisme ook op de snelweg zijn werk te laten doen. Dan komen er na lang soebatten weer asfaltstroken bij.

Geen alternatief voor rekeningrijden dus

Vier jaar later staat alles weer vast en kan de discussie in het parlement en de media van voren af aan beginnen. Dat uitgerekend een liberale partij als de VVD zich niet neer wil leggen bij regulering via de portemonnee van de burger, is een gotspe. Het wordt tijd dat ze haar achterban uitlegt wat ze zelf altijd over haar neoliberale beleid verkondigt: There is No Alternative.

@jaco_boer