Gevecht om het platteland

| 25 maart 2021

Door Jaco Boer, publicist   

Nu de kruitdampen van de verkiezingen zijn opgetrokken en politieke partijen hun blik op de formatie vestigen, wordt het tijd om vooruit te kijken naar de grote opgaven van het nieuwe kabinet. Het lijstje van urgente kwesties is lang, te beginnen met het vlottrekken van de economie na de coronaklap. Maar bij de reset van Nederland gaat het óók om het terugdringen van de stikstofuitstoot zodat nieuwe spoorverbindingen en woonwijken kunnen worden aangelegd. Het verminderen van CO2 in de atmosfeer is nog zo’n heikel onderwerp. Het lukt Nederland al niet om zijn eigen doelstelling van 49 procent reductie in 2030 te halen. En dan worden de eisen vanuit Europa ook nog eens aangescherpt.

Het lastige van deze opgaven is dat ze samenkomen op het platteland. Je kunt nu al voorspellen dat dit de belangrijkste arena wordt voor het nieuwe kabinet. Een belangrijke ambtelijke werkgroep concludeerde op de eerste dag van de formatie dat Nederland op slot blijft zonder een flinke ingreep in de veestapel. CDA en VVD zullen niet blij zijn geweest met dit schot voor de boeg. Na alle tractorblokkades en demonstraties zijn ze huiverig om de boerenstand nog verder van zich te vervreemden.

Uitkoop van boerenbedrijven kan in hun ogen alleen op basis van vrijwilligheid. En de peperdure ombouw van stallen moet grotendeels door de overheid worden gefinancierd.

‘Kringlooplandbouw zou de lat moeten zijn waarlangs alle bedrijven worden gelegd om subsidies te blijven ontvangen’

D66 kijkt anders naar deze kwesties en wil desnoods met harde hand de agrarische sector dwingen te verduurzamen. Boeren moeten in hun ogen een ander perspectief voorgeschoteld krijgen dan schaalvergroting en lage verkoopprijzen. Kringlooplandbouw zou de lat moeten zijn waarlangs alle bedrijven worden gelegd om subsidies te blijven ontvangen. Hoe die verschillende visies op de boerenstand bij elkaar moeten komen, is onduidelijk en dé hamvraag van deze kabinetsformatie. Met de ChristenUnie als vierde regeringspartij zal de balans waarschijnlijk meer naar de fluwelen handschoen uitvallen. Komt de PvdA erbij, dan regeert eerder de straffe hand. Eén ding is zeker: uitstellen en uitwijken zoals tijdens Rutte II gebeurde, is een gepasseerd station. Als er nu geen knopen worden doorgehakt, raakt de hoognodige verbouwing van Nederland in het slop.