Grijp je kans, investeer in minder mobiliteit

| 17 september 2020

Voor velen staat het vast. Thuiswerken is het nieuwe normaal. Ik vind het soms nog wat voorbarig klinken, al zijn de positieve effecten van thuiswerken hoopgevend en bieden ze een oplossing voor veel mobiliteitsproblemen. Want op mobiliteitsvlak zijn voorheen onoplosbare ‘problemen’ simpelweg verdwenen. De ochtendspits op de weg en de hyperspits in de trein zijn van het strijdtoneel verdwenen. Van parkeerproblemen bij bedrijven is geen sprake meer en de elektrische fiets is voor woonwerk verplaatsingen aan een flinke opmars bezig. Het is waarschijnlijk de grootste wereldwijde verschuiving van mobiliteitsgedrag die velen óóit mee gaan maken. En dat biedt kansen om de positieve effecten te verankeren in een nieuwe benadering van onze mobiliteit.

‘Parkeerplaatsen worden nog steeds aangelegd volgens normen die vóór de corona al te hoog waren’

En toch wordt er nog maar weinig rekening gehouden met deze nieuwe realiteit en gaan we stug door met het zoeken naar oplossingen voor problemen die vooralsnog niet meer bestaan. Veel van die oplossingen en investeringen zijn nog gericht op de noodzaak dat capaciteit van weg en spoor moet meegroeien met de vraag. Zoals de verbreding van Rijkswegen ten behoeve van doorstroming. En parkeerplaatsen worden nog steeds aangelegd volgens normen die vóór de corona al te hoog waren. Neem het voorbeeld van de parkeernorm van >1 bij sociale huurwoningen, terwijl het autobezit in Nederland onder sociale huurders gemiddeld op 50 procent ligt. Dat is bouwen voor potentiële leegstand en daar wordt niemand beter van. Logischer klinkt het voorbeeld van Luchthaven Schiphol, die in april het besluit nam om investeringen in de uitbreiding van een terminal tot nader order uit te stellen en even aan te kijken hoe de markt zich ontwikkelt. Vanuit commercieel oogpunt volstrekt begrijpelijk.

De focus ligt dus nog te vaak op een niet te stoppen groei van mobiliteit terwijl krimp, spreiding en anders reizen is wat er nu gebeurt. Deze tijd biedt de kans om de focus te verleggen van mobiliteit gericht capaciteitsgroei, naar kwalitatief betere maar wel minder en slimmere mobiliteit. Daar is lef voor nodig van mensen die de nieuwe realiteit eens goed in de ogen kijken en vervolgens omarmen.

‘THAMES: THuiswerken om mobiliteit te voorkomen is nu ons eerste uitgangspunt’

Bij nieuwe mobiliteitsconcepten in gebiedsontwikkelingen redeneren wij daarom nu volgens de THAMES-sequentie. THAMES staat voor de volgorde waarin we vanuit mobiliteitsoogpunt redeneren over de manier waarop we reizen. Waar voorheen de voetganger voorop stond, gevolgd door de fietser bij het vormgeven van een mobiliteitsconcept, is THuiswerken om mobiliteit te voorkomen nu het eerste uitgangspunt. Dan houd je bijvoorbeeld in je parkeernorm rekening met de veel lagere kans dat twee personen in een huishouden op hetzelfde moment voor werk een auto nodig hebben. De flexibiliteit die thuiswerken biedt, zorgt dan dus voor een lager autobezit. En de auto die dus minder dominant in het straatbeeld aanwezig is. Na THuiswerken volgt Actieve mobiliteit en zo stap voor stap richting Maas, Elektrische mobiliteit en Stadslogistiek. Dit past bij de nieuwe realiteit en verankerd de mogelijkheid van minder en slimmere mobiliteit in ruimtelijke ontwerpen op gebieds- en woningniveau. Dit kan en zou op elk schaalniveau moeten worden toegepast. Wij hopen dat overheden en andere opdrachtgevers met ons mee willen pionieren op weg naar meer échte duurzame mobiliteit; de mogelijkheid om niet te hoeven reizen.

Haye Bijlsma
Adviseur duurzame mobiliteit bij Over Morgen