Hoe vertellen we het de gele hesjes?

| 19 december 2018

Als de gele hesjes in Frankrijk ons de afgelopen weken iets duidelijk hebben gemaakt, dan is het wel dat we bij klimaatmaatregelen nog een lange weg te gaan hebben voordat er voldoende draagvlak is. Het besef dat het klimaat verandert, neemt toe. Maar zodra betaald moet worden om het tij te keren, zijn er nog altijd mensen die liever plunderend en brandstichtend door de straten trekken. Uitgerekend in de stad waar drie jaar eerder het Akkoord van Parijs werd getekend.

In Nederland schudden wij nu nog meewarig het hoofd. Er zijn wel gele hesjes, maar veel minder en aanmerkelijk vreedzamer dan in Frankrijk. Toch is het afwachten wat er gebeurt wanneer volgend jaar ook bij ons de brandstof- en energieprijzen schrikbarend stijgen. Zijn wij dan wel bereid om meer te betalen, omdat we overschakelen van kolen op wind en zon? En om ervoor te zorgen dat onze economie, en daarmee het energieverbruik, kan blijven groeien?

’Wil je dat niet betalen, dan moet je verbruik omlaag’

Energietransitie en klimaatadaptatie hebben alleen kans van slagen wanneer de lasten eerlijk en voor de gewoner burger  begrijpelijk worden verdeeld. Voor energietransitie is dat gemakkelijker dan voor klimaatadaptatie. Via een consequent doorgevoerde lastenverzwaring op energieverbruik gaat de verbruiker betalen. Het zou niet uit moeten maken hoeveel die verdient. Verbruik is verbruik. Dan kun je een geel hesje aandoen en de straat op gaan, maar feit blijft dat eten, douchen, kleren dragen, auto’s rijden en warm wonen nu eenmaal gepaard gaat met CO2 uitstoot. Wil je dat niet betalen, dan moet je verbruik omlaag. Dat merk je direct in je portemonnee. En dat zou ook de boodschap van de overheid moeten zijn.

Klimaatadaptatie is een ander verhaal. Ik heb zelf een wilde tuin. Niet direct omdat dat goed is voor het klimaat, maar vooral omdat ik dat mooi vind. Mijn buren niet. Die hebben hun tuinen aan kant en verhard. Die vinden dat mooi. Achter mijn huis ligt al twintig jaar een verlaten bedrijfsterrein met een oppervlakte van vijf hectare te wachten op herbestemming. Het terrein is volledig verhard en gerioleerd in de tijd dat watertoetsen niet bestonden. Wie gaat mijn buren vertellen dat ze hun bestaande verharding beter kunnen verwijderen of afkoppelen zodat neerslag langer wordt vastgehouden?

’Een subsidie of een klimaatheffing is onvermijdelijk’

Het zal niet meevallen om hard te maken dat met maatregelen in hun tuinen een probleem wordt opgelost, dat ook speelt op straat en in het park. Het draagvlak om nog een stap extra te zetten, bovenop de energietransitie, zou nog wel eens vies tegen kunnen vallen. Wat worden zij beter van die druppel op de gloeiende plaat bij de klimaatverandering?

Maatregelen om problemen met wateroverlast, overstroming, hitte en droogte op te lossen, zijn integraal en kosten geld. Een subsidie (beloning) of een klimaatheffing (belasting) is dus onvermijdelijk. De vraag is alleen wanneer en hoe. En hoe we het de gele hesjes vertellen.

Renier Koenraadt

Renier.Koenraadt@Anteagroup.com