Interview Ronald Plasterk: Samen de Agenda Stad maken!

| 5 november 2014

Minister Ronald Plasterk: ‘We moeten met de Agenda Stad ver weg blijven van discussies over wie er over gaat.’

Minister Ronald Plasterk: ‘We moeten met de Agenda Stad ver weg blijven van discussies over wie er over gaat.’

Minister Ronald Plasterk, van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), wil met de Agenda Stad het voortouw nemen in Europa. Juist omdat Nederland zo’n fijnmazig stedelijk netwerk heeft en er dus kansen liggen om tal van innovaties in wonen, werken en vervoer te stimuleren. Om te zorgen dat onze steden duurzamer worden en dat iedereen mee doet.

Wat is voor u als minister van BZK het voornaamste motief om met de Agenda Stad te komen?
‘De economie en de bestuurlijke uitdaging. De productiviteit van de Nederlandse steden blijft de laatste vijf jaar achter bij die van concurrerende steden, toont de OESO aan in hun laatste Territorial Review voor Nederland, begin dit jaar. En dat terwijl de stad de economische groeimotor van onze samenleving is. Als mogelijke oorzaken voor achterblijvende concurrentiekracht wordt gewezen op de relatief kleine omvang van Nederlandse steden en de bestuurlijke fragmentatie. Dat roept vragen op over de noodzaak en voorwaarden voor samenwerking over bestuurlijke grenzen heen, zowel binnen stedelijke regio’s als tussen stedelijke regio’s.’

‘Doe mee of doe een stap opzij, de dynamiek in de stad gaat door’

Fijnmazig
U gaat de bestuurlijke herindeling toch niet opnieuw op de agenda zetten?
‘Nee. We moeten met de Agenda Stad ver weg blijven van discussies over wie er over gaat. De grote opgaven waar steden voor staan, zijn niet alleen met publieke middelen of met overheidshandelen te realiseren. Dat roept vragen op over nieuwe vormen van bestuur en publiek-private samenwerking, over het organiseren en beter benutten van maatschappelijk initiatief. Wij kunnen daar als rijksoverheid een faciliterende en stimulerende rol bij spelen. Het gaat om ons land. Als wij onze steden goed kunnen ondersteunen bij het versterken van de positie op de wereldkaart, dan hebben ze daar in Giethoorn ook wat aan.’

Experimenteren
‘We gaan als rijk niet aan de steden vertellen wat ze beter moeten doen. Dat is verticaal denken waar niemand beter van wordt. We kunnen ze wel ondersteunen, samen met hen signaleren waar de knelpunten liggen en proberen daar wat aan te doen. Zoals het terugdringen van regels, waar ze onder aanvoering van het Ministerie van IenM al mee experimenteren. Juist met zo’n policentrisch stedelijk netwerk en relatief lage dichtheden hebben we een uitgelezen kans om te experimenteren met nieuwe vormen van stedelijk vervoer.’

‘De polycentrische structuur koesteren en focussen op netwerkstad NL als geheel’

Dynamiek
U denkt dus niet aan een nieuwe grote stedenbeleid?
‘Nee, dat is iets van het verleden en was voornamelijk gericht op het wegwerken van achterstanden op de plekken waar het niet goed ging. Vanzelfsprekend doen we er alles aan om de tweedeling in de stad te voorkomen, maar nu ligt de nadruk op de kansen die steden bieden. Steden hebben de dynamiek voor een groot deel in zichzelf. De belangrijkste beweging vormen de mensen die met de voeten stemmen. De jongeren, de ondernemers, de mensen met ambitie, die naar de stad trekken om echt iets te gaan doen. Daar moet de stad het vanouds van hebben. Het voortouw moet bij de steden liggen. En laten we eerlijk zijn, als er dingen moeten gebeuren, gebeuren die toch wel. Je ziet in de regio Den Haag-Rotterdam hoe het openbaar vervoer in 23 gemeenten is opgepakt, zonder dat daar een bestuurlijk arrangement aan ten grondslag lag en van boven af is opgelegd. Hetzelfde geldt voor de Metropoolregio Amsterdam.’

Slagkracht
Waar gaat u dan wel op sturen met deze agenda?
‘Enerzijds willen we meer ruimte bieden voor die organische bestuurlijke samenwerking. Steden moeten doen waar ze goed in zijn, en waar het rijk kan helpen, moeten we dat doen.
Anderzijds wil ik duidelijk maken aan bestuurders overal in het land en bij alle bestuurslagen dat de tijd van niets doen voorbij is. Doe mee of doe een stap opzij, de dynamiek in de stad gaat door. Your old road is rapidly agin’ Please get out of the new one if you can’t lend your hand. For the times they are a-changin, zingt Bob Dylan. Probeer er het jouwe aan bij te dragen. Bekijk wat je kunt betekenen, zonder de discussie aan te gaan over wie waar voor verantwoordelijk is. Daar help je de stad niet mee.’

Marcel Bayer

Lees het volledige interview in de speciale uitgave Agenda Stad, bij ROmagazine 11 november 2014

Neem een abonnement op ROm
of bestel het nummmer (t.w.v. € 24,00) via info@romagazine.nl

‘De polycentrische structuur koesteren en focussen op netwerkstad NL als geheel’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *