Modieus

| 22 april 2015

Marcel Bayer

Marcel Bayer

De woordenschat en het debat over ruimtelijke ontwikkeling is sinds de bankencrisis veel mooie begrippen en gedachten rijker geworden. Stad- en ruimtemakers nemen in open en stadslabs de lead bij transitieprocessen. We hebben ‘plaatsmakers’ die met tijdelijke activiteiten de tussenruimte vormgeven op plekken die even niet tot ontwikkeling komen. Creatieve en culturele ondernemers lijken niet meer weg te denken bij het revitaliseren van voormalig industrieel erfgoed. We hebben er stadsambassades bij gekregen van waaruit netwerken van actieve wijkbewoners en ondernemers hun interventies kunnen vormgeven. Stadslandbouw, voedseltuinen en -bossen rukten op in ons stedelijke landschap.

Tijdens de recessie ging er een nieuwe wind te waaien. Het zou gedaan zijn met de ruimtelijke ordening, konden we horen van enthousiast ruimtevolk tijdens energieke bijeenkomsten in leegstaande kantoorpanden of omgebouwde pakhuizen. De zelfbouw ging los, burgers namen het initiatief; van onderop en niet meer van bovenaf was voortaan de manier van werken. Marktpartijen waren in geen velden of wegen meer te bekennen en de overheid stond erbij en keek ernaar.

‘Wij maken de stad’ is het motto van het Jaar van de Ruimte 2015. Een omwenteling in het denken, absoluut. En wie het programma van de debatcentra ziet, maar ook de talrijke initiatieven her en der in het land, begrijpt dat de veranderingswind voort waait. Toch is enige terughoudendheid op z’n plaats.

Het in goede banen leiden van de ruimtelijke ontwikkeling en de daarbij behorende investeringen is en blijft een publieke taak. Ruimte bieden aan initiatieven van burgers en ondernemers, van ruimtemakers en stadsambassadeurs hoort daarbij. Ze spelen overwegend op lokaal niveau. Grote opgaven liggen er op het gebied van waterveiligheid en adaptatie, van de energietransitie, van de bereikbaarheid en de leefomgeving, van woningbouw in zowel krimp als groeigebieden. Daarbij zijn forse ruimtelijk ingrepen onvermijdelijk en is de inbreng van professionele marktpartijen en investeerders onontbeerlijk.

De grote kunst voor de komende tijd is om de werelden van professionals, zeg de ‘klassieke’ stakeholders, te verbinden met die van de particuliere initiatieven uit de samenleving en de ‘nieuwe’ sterren aan het firmament. Dat vraagt juist een actieve inbreng van de overheid. Hoezo ‘einde van de ruimtelijke ordening’?

Marcel Bayer
hoofdredacteur ROm

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *