Nederland sprookjesland

| 13 november 2019

Het gaat er nu toch van komen: een maximale snelheid op de snelwegen van 100 km per uur overdag. Wat een half jaar geleden nog ondenkbaar leek en ook het Klimaatakkoord niet haalde, gaat toch gebeuren. Een hard gelach voor auto minnend en VVD-stemmend Nederland maar onontkoombaar volgens de coalitiepartijen. Volgens berekeningen van het RIVM is het op korte termijn de enige manier om de bouw van duizenden woningen door te laten gaan. En daarmee het faillissement van aannemers, architectenbureaus en toeleveranciers te voorkomen.

Het is een staaltje paniekvoetbal zoals we dat in Den Haag niet vaak zien. Toch hebben de politici dit over zichzelf afgeroepen. Wie volhoudt dat de intensieve veehouderij moeiteloos samengaat met het behoud van onze natuur, is op zijn minst naïef of staat gewoon te jokken. Dan kun je erop wachten dat je de rechter je terugfluit.

Het is niet het enige fabeltje dat de laatste tijd is doorgeprikt. Meevechten in Syrië zonder burgers te doden? Iedere waarnemer kan je vertellen dat zoiets onmogelijk is. Maar het kabinet komt er mee weg zolang ze niet door de journalistiek indringend op het tegendeel is gewezen. Decentraliseren en bezuinigen op de jeugdzorg om jongeren beter te kunnen begeleiden? Ouders en deskundigen waarschuwden voor oplopende wachtlijsten en beknibbelende gemeenten, maar een meerderheid van de Tweede Kamer bleef in het sprookje geloven. Totdat de Inspecties Gezondheidszorg en Jeugd en Justitie en Veiligheid een vernietigend onderzoek over lokale wantoestanden publiceerden en alsnog de bijl in het nieuwe stelsel ging.

‘De verleiding van het sprookje is te groot om het boek definitief dicht te slaan’

Je zou zeggen dat politici leren van zulke incidenten en de werkelijkheid liever niet meer verdoezelen met verhalen vol onmogelijke waarheden. Maar de verleiding van het sprookje is te groot om het boek definitief dicht te slaan. Niemand vertelt zijn kiezer graag dat hij of zij sommige zaken moet opgegeven om iets anders mogelijk te maken. Toch hebben wij in ons democratisch bestel juist aan politici een mandaat gegeven om die lastige keuzen namens ons te maken. Als ook zij liever hun ogen sluiten voor de ongewenste effecten van hun besluiten, is er meer aan de hand dan het wegmoffelen van onwelgevallige informatie. Dan staat het functioneren van onze representatieve democratie op het spel.

Jaco Boer
@jaco_boer