Realisme

| 4 juli 2018

De grote opgaven in de fysieke leefomgeving krijgen volop de aandacht in het maatschappelijke en politieke debat, en dus ook de media. Daarbij noemen betrokken en belanghebbende partijen astronomische bedragen, die nodig zijn om de behoeften of gestelde doelen te kunnen halen.

Zo moet Nederland klimaatbestendig worden gemaakt, waar al miljarden euro’s voor zijn gereserveerd, maar gemeenten en provincies willen meer ondersteuning van het Rijk om de overlast en schade van extreem weer te beperken.

Infrastructuuropgave

We hebben de woningbouwopgave, die om mega-investeringen vraagt, los van de plaats waar en voor wie wordt gebouwd. Gedeeltelijk daaraan gekoppeld ligt er de opgave voor de infrastructuur. Het verkeer loopt vast, vooral in de Randstad en bij grote steden in het midden en zuiden van het land.

Ook op het spoor is capaciteitsuitbreiding noodzakelijk willen we de mobiliteitsvraag kunnen bijhouden. Bestuurders van de grote steden hebben plannen voor vele tientallen miljarden op het bordje van het kabinet gelegd, met de boodschap om vanwege de leefkwaliteit en vooral de economische dynamiek snel te investeren in vooral lightrail, metro en snelfietsroutes.

En alleen al voor het onderhouden en vervangen van verouderde infrastructuur is de komende decennia 350 miljard euro nodig, becijferen onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen in het onderzoeksproject Responsive Infrastructure Through Responsive Institutions (RITRI), onder meer gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). (zie verder: Oude infrastructuur, nieuwe kansen, ROm 7-8, juli-augustus 2018).

Energietransitie

Maar de energietransitie spant de kroon. Iedereen die er wat mee te maken heeft, of denkt er mee te maken te krijgen, roept om het hardst wat dit wel niet kan gaan beteken, qua organisatie en financieel. Aedes noemde onlangs het bedrag van 108 miljard euro om 2,1 miljoen huurwoningen vóór 2050 CO2-neutraal te maken.

Geothermie via warmtenetten biedt goede kansen om in de warmtevraag van een fors deel van de gebouwde omgeving te voorzien. Daarvoor moeten de steden op veel plaatsen worden opgebroken; ook geen eenvoudige en goedkope klus.

Ook zonder al deze bedragen op te tellen, is duidelijk dat het een bijkans onmogelijke stapeling van opgaven is. Keuzes maken is derhalve noodzakelijk om de lasten te kunnen dragen en evenwichtig te verdelen; voor overheden, bedrijven en burgers. Laten we hopen dat het realisme snel terugkeert in al die debatten.

Marcel Bayer
Hoofdredacteur ROm

Klik hier voor meer columns van Marcel Bayer.