Toekomstbestendig ontwikkelen nog niet de standaard

| 3 oktober 2018

Aardgasvrij bouwen is het nieuwe normaal. Sinds 1 juli 2018 is de aansluitplicht op gas voor de nieuwbouw vervallen en worden nieuwe woningen niet standaard aangesloten op aardgas. Op de meeste plekken gaat dat goed, blijkt uit onderzoek van Bouwtrend. Ontwikkelaars of woningcorporaties kiezen een geschikte aardgasvrije warmteoplossing voor hun gebouwen, we dweilen niet meer met de gaskraan open. Missie geslaagd? Niet helemaal.

Nieuwbouw als katalysator voor stadsvernieuwing
De energietransitie gaat natuurlijk veel verder dan alleen de nieuwbouw. Uiteindelijk streven we naar volledig aardgasvrije, leefbare en toekomstbestendige wijken. Stadsvernieuwing 2.0 of zelfs 3.0. Nieuwbouwontwikkelingen spelen daarin een belangrijke rol. Heeft een bestaande wijk potentie voor een duurzaam warmtenet, maar is de massa te klein? Nieuwe woningen dragen bij aan een aantrekkelijke business case voor de gehele wijk. Is er hittestress of wateroverlast in de wijk? Groen in en om een gebied in ontwikkeling maakt ook het klimaat in de omliggende gebieden aangenamer. Is de parkeerdruk in de buurt hoog? Nieuwbouwontwikkelingen in combinatie met deelmobiliteitsconcepten bieden ook voor omwonenden in de buurt een alternatief voor een tweede auto.

Kansen te laat of niet gesignaleerd
Bovenstaande voorbeelden klinken op papier logisch. De praktijk is weerbarstig. Ik zie voorbeelden van wijken waar een middentemperatuur warmtenet voor bewoners van zowel de nieuwbouw als bestaande bouw de laagste maandlasten met zich meebrengt. Met het warmtenet kan de nieuwbouw hier zorgen voor het versneld aardgasvrij maken van de wijk, met in totaal de laagste maatschappelijke kosten. Toch kiest de ontwikkelaar voor een all-electric oplossing met de laagste voorinvestering. De keuze voor een warmtenet brengt aan de start meerkosten van een paar duizend euro per woning met zich mee. Als de ontwikkelaar die kosten niet wil dragen, wie gaat dan dit gat dichten? In het algemeen zien we dat ontwikkelaars, corporaties en gemeenten vaak aan de start van een ontwikkeling nog te weinig afstemming zoeken. Het gevolg? De partijen signaleren allerlei logische kansen te laat of niet.

Projectontwikkelaars: kijk voorbij je eigen horizon!
Hoe zorgen we ervoor dat toekomstbestendig ontwikkelen, net als aardgasvrij ontwikkelen, de nieuwe standaard wordt? Gemeenten kunnen meer sturen op toekomstbestendige plannen voorafgaand aan een ontwikkeling. Projectontwikkelaars kunnen een actievere maatschappelijke functie pakken door voorbij hun eigen horizon te kijken. Maar vooral moeten gemeenten en ontwikkelende partijen eerder en vaker het gesprek aangaan. Samen werken aan de wijken van de toekomst, met nieuwbouw als interessante katalysator. Doen jullie mee?

 

Jade Oudejans

jade.oudejans@overmorgen.nl