Project Kernenfoto’s in de Achterhoek
Transformeren van de woningmarkt met aanpassing denkkader

| 17 september 2014

‘Van Verminderen naar Transformeren’ is de slogan die centraal staat binnen het project Kernenfoto’s, dat in januari dit jaar in de Achterhoek is gestart om de woningmarkt binnen de 21 kernen in kaart te brengen. Met uiteindelijke doel om regionale woonafspraken te maken voor de komende tien jaar.

Braakliggend terrein rondom station, Vorden, Gemeente Bronckhorst. Beeld Janneke Rutgers

Braakliggend terrein rondom station, Vorden, Gemeente Bronckhorst.
Beeld Janneke Rutgers

Wanneer in geval van krimp naburige gemeenten door blijven bouwen en woningbouwprogramma’s niet met elkaar afstemmen kan dit uiteindelijk leiden tot leegstand. Volgens onderzoekers Femke Verwest en Frank van Dam (PBL) wijst de praktijk uit dat gemeenten in krimpregio’s vooral inwoners uit de eigen regio weten aan te trekken en niet zozeer inwoners uit andere regio’s. Het kan dus zo zijn dat nieuwbouw voor een individuele gemeente in de regio voordeel oplevert, maar een extra aanbod van woningen op één plek leidt vrijwel altijd tot krimp elders.i Het belang van een gezamenlijke regionale aanpak is groot, maar tegelijkertijd is het moeilijk om dit in de praktijk te brengen.

‘Iedereen weet dat dit financieel pijn gaat doen’

Bundeling
In de Achterhoek werkt men sinds een aantal jaren al samen. In de Regionale Woonvisie (Achterhoek) 2010-2020iii is in 2010 aangekondigd dat het aantal netto toe te voegen woningen terug moet van 14.000 naar 5.900. In de Statenbrief (2013)iv van Provincie Gelderland (in samenspraak met de Achterhoekse gemeenten) is de termijn van deze toevoegingen nog eens opgerekt naar 2025. De opgave in de toekomst gaat niet zozeer meer over nieuwbouw maar over beheer van de bestaande voorraad. Volgens Ted Kok, wethouder VROM Gemeente Aalten, is deze bewustwording bij bestuurders vooral ontstaan na een werkbezoek aan krimpgebieden in Limburg in 2009. ‘Toen hebben we besloten zaken anders aan te gaan pakken.’ Dat gevoel van urgentie is volgens hem nog steeds aanwezig.

Braakliggend terrein Roelvinkstraat, Winterswijk. Beeld Janneke Rutgers

Braakliggend terrein Roelvinkstraat, Winterswijk.
Beeld Janneke Rutgers

Om inzicht te krijgen in de kwantitatieve en kwalitatieve vraag naar bestaande en nieuwe woningen voor de komende tien jaar (2015-2025) is in het kader van Achterhoek 2020 (samenwerkingsverband overheden, maatschappelijke organisaties en ondernemers) begin 2014 gestart met het project Kernenfoto’s. Delen van gezamenlijke inzichten, benoemen van lokale verschillen tussen kernen, voorkomen van concurrentie tussen gemeenten en bovenregionaal denken zijn belangrijke thema’s in dit project dat kennis over wonen en de direct daaraan verbonden terreinen in de 21 hoofdkernen van de Achterhoek bundeltv. ‘We halen heel veel informatie op en dat helpt ons bij het vormen van een beeld voor de toekomst’, aldus Kok.

Leegstaand winkelpand, centrum Hengelo (gld), Gemeente Bronckhorst Beeld Janneke Rutgers

Leegstaand winkelpand, centrum Hengelo (gld), Gemeente Bronckhorst
Beeld Janneke Rutgers

Eind dit jaar zullen de resultaten de input vormen voor de Regionale Woonagenda Achterhoek (2015-2025). Hoofdvraag is dan: hoe kan het project Kernenfoto’s bijdragen aan de nodige beleidsveranderingen op het gebied van wonen en de regionale afstemming hierover?

Kansen
Dankzij ruime aandacht van de media werden de Kernenfoto’s bij een breder publiek bekend. Dat is belangrijk om erkenning en bewustwording van de problematiek bij inwoners te krijgen, zegt wethouder Kok. ‘Het is een lastig proces. Verandering roept emotie op. Het is lastig om mensen tien jaar vooruit te laten kijken en om dit onderwerp überhaupt onder de aandacht te brengen’.

Janneke Rutgers
KRIMP onderzoek & advies – Radboud Universiteit Nijmegen

Het volledige artikel is te lezen in ROm 9, september 2014

Neem een abonnement op ROm
of bestel het nummmer (t.w.v. € 24,00) via info@romagazine.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *