Transformeren vraagt lef

| 20 augustus 2020

Weet u wat lef is? Lef is de eigenschap dat je iets durft. En durven is de moed hebben om iets gewaagds te doen. Dus binnenstedelijke transformatie is kennelijk gewaagd en het vraagt transformeerders die moed hebben. En moed is dan weer een eigenschap waardoor je iets nuttigs doet dat veel anderen niet durven. In dat laatste zit de crux van dit betoog. De transformeerder is de onderscheidende factor, want die doet iets wat vele anderen niet doen. En dat noemen we taalkundig dan weer een held, maar graag zonder zelfopoffering.

Waarom is binnenstedelijke gebiedstransformatie gewaagd? Natuurlijk, het is een veeljarig, complex proces. Juist door die lange looptijd is het ook een proces waarin je beslissingen moet nemen waarvan de implicaties niet volledig zijn te overzien. Gezond verstand, onderbuik en ervaring spelen mee bij het nemen van dat soort besluiten. Het vraagt lef om die besluiten te nemen. Want je weet waar je begint, je weet waar je uit wilt komen (ongeveer). Maar hoe? Je neemt bewust een risico.

Lef is nodig. Maar lef is iets anders dan overmoed of onderschatting. Lef kun je tonen als je in staat bent risico’s te onderkennen en er gecalculeerd mee om kunt gaan.

Lef en vertrouwen gaan hand in hand. Als je je afspraken met partners in de transformatie nakomt, met elkaar zorgen en dilemma’s deelt en een realistische visie hebt op wat wel of niet haalbaar is, dan is gedeeld lef nodig om het goede besluit te nemen. Langdurige relaties zijn belangrijk. Nou hebben overheden de makke dat er eens in de vier jaar verkiezingen zijn, met een grote kans dat er andere mensen in het lokale bestuur terechtkomen. Door de versplintering in het politieke landschap is moeilijk te voorspellen hoe het gemeentebestuur eruit gaat zien. Dat is dus een ingeplande onzekere factor.

‘Als we doen wat we altijd deden, krijgen we wat we hadden’

Als we doen wat we altijd deden, krijgen we wat we hadden. Bij een transformatie is dat net niet wat je wilt. We zoeken dus naar iets anders, met modieuze kreten als omdenken en out of the box-denken. Het vraagt van de hoofdrolspelers dat ze elkaar opzoeken en samen vragen beantwoorden over de andere financieringsmethodieken die mogelijk zijn, welke normen logisch zijn. Stap in elkaars schoenen als het gaat om het verkopen aan een gemeenteraad, een directie en help de juristen. Wil en lef, dat is wat nodig is.

Wil en lef hangen samen met ruimte krijgen en vertrouwen. Die ruimte en dat vertrouwen kun je winnen door goed te weten wat je aankunt. En door alleen moed te tonen als dat nodig is. Meestal gaat het zonder beter … behalve op dat ene, ultieme moment. De perfecte oplossing voor het vergezicht is niet voorhanden, maar met tussenstops is de oplossing wel steeds te herijken. Durf als het nodig is, doe als het kan!

Jop Fackeldey

Jop Fackeldey is voorzitter van het programma Stedelijke Transformatie, een samenwerking tussen Rijk, provincies, gemeenten, ontwikkelaars, bouwers en investeerders. Hij schrijft in ROm een maandelijkse column OVER STEDEN over de urgentie, knelpunten en oplossingen, over goede en minder goede voorbeelden. Meer informatie: www.stedelijketransformatie.nl