Transitietalent gezocht

| 26 juli 2019

Anno 2019 is duurzaamheid niet langer een vaag begrip. We zijn er in relatief korte tijd als land in geslaagd, scherper te krijgen welke stappen we moeten zetten om onze leefomgeving te verduurzamen.

Een lunchlezing bij een van mijn opdrachtgevers over de voedseltransitie van de regio FoodValley, liet me dat heel helder inzien. Een opmerking uit de zaal ging als volgt: ‘Wat het lastig maakt, is dat het thema voedsel nog zo vaag is. Het is niet zoals bij de energietransitie, waar heel duidelijk is wat ons te wachten staat, wat anders moet en hoe we dat kunnen doen’.

De duurzaamheidsmist trekt op’

Voor mij was die opmerking recht in de roos. Nog geen vijf jaar geleden dachten we namelijk ook zo over het thema energie. Maar de afgelopen jaren heeft de opgave van de energietransitie, door onder andere de klimaattafels en het Klimaatakkoord, zich vertaald van vaag containerbegrip naar concrete interventies en voorzichtige systeemveranderingen. Iedereen kent de voorbeelden en ze zijn dagelijks onderdeel van het nieuws: aardgasvrij wonen, elektrische mobiliteit en wind op zee, om maar wat te noemen. Deze thema’s maken duurzaamheid steeds tastbaarder voor Nederlanders. Duurzaamheid krijgt hiermee betekenis voor iedereen.

De energietransitie wordt menens’

Dit is een goede ontwikkeling, waar vele activisten, visionairs en duurzaamheidsgoeroes lange tijd voor hebben gevochten. Maar de concretiseringsstappen die we in Nederland hebben gezet, maken dat we nu in een spannende fase komen. Van vrijblijvend naar noodzakelijk. Alle duurzaamheidsmaatregelen in de leefomgeving worden straks onderwerp van gesprek bij de bakker op de hoek en tijdens verjaardagsfeestjes. ‘Heb je de luchtwarmtepomp van mijn buurvrouw al gehoord?’, ‘Vind jij dat er zonneparken op landbouwgrond mogen worden geplaatst?’, ‘Laat die gasleidingen maar liggen, ik wacht wel op waterstof’. Zoveel mensen, zoveel meningen.

De energietransitie wordt menens. Het gaat schuren, het zal soms pijn doen. In deze fase krijg je Nederlanders niet zomaar mee met de mooie toekomstvisies van een duurzaamheidsgoeroe. We hebben andere competenties nodig om de transitie in goede banen te gaan leiden: verbinders, bruggenbouwers, doorpakkers (sorry voor het kantoorjargon Japke-d!).

Ook de andere transities zullen snel concreter worden’

We hebben transitietalent nodig. Mensen van wie het hart sneller gaat kloppen bij moeilijke gesprekken met bewoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties, gemeenten en regio’s. Niet slechts een handjevol, maar duizenden onafhankelijke transitiemakers. En het houdt niet op bij de energietransitie. Ook de voedseltransitie zal concreter worden – net als de mobiliteitstransitie en de transitie naar een circulaire economie. Er is veel transitietalent nodig, om visies te schetsen én om de uitvoering in goede banen te leiden. Hebben jullie ze al in huis?

Lisa Olsthoorn
lisa.olsthoorn@overmorgen.nl