Unesco Mens- en Biosfeerlabel is Nederland op het lijf geschreven

| 16 februari 2021

Onlangs keek ik voor het eerst Als de dijken breken uit 2016. Deze Nederlandse miniserie vertelt het verhaal van een toekomstig Nederland dat verliest van de zee, ondanks miljarden aan investeringen in deltawerken, dammen en dijken. Het verhaal eindigt met een groots herstructureringsplan dat nog het meeste doet denken aan Plan B van landschapsarchitectenbureau LOLA. De strekking: we gaan leven mét het water.

Niet de meest recente anekdote zul je wellicht denken, maar twee weken terug speelde zich in Friesland iets af dat Nederland een stukje dichterbij dit toekomstplan brengt. Een toekomst in harmonie met het water. In Holwerd kunnen ze namelijk niet wáchten op het dichterbij brengen van de zee en denken ze zelfs dat het de bevolkingsdaling in Noordoost Fryslân een halt toe kan roepen.

Holwerd moet namelijk Holwerd aan Zee worden. Een gigantisch ambitieuze integrale gebiedsontwikkeling waarbij de dijk in de primaire zeekering wordt doorgestoken en een nieuwe poort naar het Wad ontstaat. Het gaat bij Holwerd aan Zee om leefbaarheid, omzet en banen. Om dit te bereiken willen ze de oorspronkelijke relatie tussen Fryslân en de Waddenzee herstellen, zoet en zout weer met elkaar verbinden en een robuuste natuurverbinding maken tussen de Waddenzee naar de Friese Meren. Zodat Holwerd weer een fijne plek is om te wonen en te werken en de negatieve spiraal wordt doorbroken waarin zij zich zelfgezegd bevinden.

Het is niet verrassend dat met een plan waarin natuur en economische ontwikkeling zo sterk hand in hand gaan ook wordt geflirt met het Man & Biosphere (MAB) programma van UNESCO. Een label van UNESCO dat nog maar bij weinig mensen in Nederland goed bekend is. UNESCO Biosfeergebieden zijn proeftuinen voor duurzame ontwikkeling. In gebieden met deze status worden door projecten en onderzoek nieuwe wetenschappelijke inzichten opgedaan om de mens meer in evenwicht te laten leven met zijn natuurlijke omgeving. Daarbij gaan innovatieve methoden van natuurbehoud en bescherming van biodiversiteit hand in hand met de sociaaleconomische ontwikkeling van een gebied. Het label voor natuurontwikkeling in het antropocene tijdperk zou je kunnen zeggen. Deze status is Nederland op het lijf geschreven en het is dus zonde dat we met dit programma nog zo onbekend zijn.

UNESCO Biosfeergebieden zijn proeftuinen voor duurzame ontwikkeling

UNESCO MAB viert de dynamiek tussen mens en natuur. Geen stolp erom heen maar samen met de lokale bevolking en ondernemers de eigen achtertuin duurzaam ontwikkelen. Ik mag mij al drie jaar inzetten voor het op dit moment nog enige UNESCO MAB gebied van Nederland: de Maasheggen. Een fijnmazig mozaïek van weilanden omringd door mei- en sleedoornhagen, gelegen aan de Maas, bij Cuijk en Boxmeer. De ontwikkeling van cultuurlandschap en natuur vormt ook daar het vliegwiel voor gebiedssamenwerking op andere thema’s als recreatie en toerisme, hoogwaterveiligheid, onderzoek en educatie.

Ik verwacht en hoop dat UNESCO MAB de komende jaren meer van Nederland gaat horen, te beginnen met Holwerd aan zee!

Lisa Olsthoorn, adviseur bij Over Morgen