Vlam in de pan!

| 6 november 2019

Wie dacht dat Nederlanders niet snel op de barricades staan, zal wellicht toch wel verrast zijn bij de diverse acties van de afgelopen tijd. Klaarblijkelijk komen wij Nederlanders wel in actie als het om primaire levensbehoeftes gaat: natuur, een boterham, een dak boven het hoofd, onderwijs, veiligheid en uiteraard gezondheid.

Naast acties in het onderwijs en de zorg betogen studenten voor het klimaat en eisen meer actie van de overheid. De klimaatdoelstellingen moeten behaald worden en dat gaat niet snel genoeg. De boeren zijn er als de kippen bij om de overheid duidelijk te maken dat inkrimping van de veestapel echt niet kan en dwingen menig provinciebestuur om, in ieder geval tijdelijk, de keutel in te trekken. En dan is het, na al het stikstofgedoe, ook genoeg voor de bouwsector en slaat de vlam in de teflon pan. De PFAS-kwestie lijkt Nederland te overvallen. Heel Nederland valt ineens over het verschijnsel. Je kunt geen krant openslaan, programma kijken of PFAS komt wel voorbij. De algehele teneur lijkt dat het toch niet zo kan zijn dat de bouw stilligt vanwege te scherpe normering. Ja toch! ‘Aanpassen die norm!’ is het credo.

En dat laatste gaat mij net iets te ver. Het is paniekvoetbal dat wellicht even verlichting geeft, maar pijnlijk duidelijk maakt dat ‘Den Haag’ een integrale visie ontbeert. Want oprekken van de norm blijkt bij nadere beschouwing toch wat lastiger dan gedacht. Door de hoeveelheid stoffen die onder PFAS vallen en vanwege het gebrek aan kennis over wat die stoffen doen voor de gezondheid. Wat mij in de hele discussie nog het meest verbaast, is het ontbreken van de verantwoordelijkheid van de producenten.

‘PFAS: wanneer tonen de producenten hun verantwoordelijkheid?’

Ook ik heb tot voor kort aangenomen dat PFOA-vrije pannen gevrijwaard zijn van schadelijke stoffen. Maar niets is minder waar. Er wordt in plaats van bijvoorbeeld PFOS en PFOA veelal gebruikt gemaakt van hoegenaamd minder schadelijke stoffen. En zo gaat men klaarblijkelijk de problemen te lijf. Is het te smal? Dan maken we het breder. Is het te hoog? Dan leggen we de lat wat hoger. Is het te …… Huppakee de vergunning kan weer verstrekt worden. Wat een circus!

Let op mijn woorden, hier blijft het niet bij. Wat te denken van medicijnresten in ons oppervlaktewater en drinkwater? De pil is een zegen, maar belandt uiteindelijk wel via de urine in het water. Evenals radioactief residu van patiënten. Veel medicinale en productiestoffen kunnen door de diverse laboratoria niet eens gedetecteerd worden. Nu wordt verondersteld dat medicijnen in het oppervlaktewater (nog) geen kwaad doen, maar is dat wel zo?

’Ook cremeren zet geen zoden aan de dijk. Het uitstrooien van as blijkt behoorlijk vervuilend’

Als je niet beter wist zou je om de clowneske aanpak vanuit Den Haag moeten lachen. Nou ben ik niet echt een complotdenker, maar toch…
Met een gemiddelde leeftijd van 80 en 83 jaar in 2018 is de toename van de leeftijd in de afgelopen 50 jaar fors te noemen (9,2 jaar voor de mannen en 6, 9 jaar voor de vrouwen).
Door deze vergrijzing staan de pensioenen onder druk. Ook rijzen daarmee de zorg- en huisvestingskosten de pan uit. Dan zijn een beetje PFAS en wat medicijnen hier en daar toch een zegen voor het drukken van die gemiddelde leeftijd!
Een klein probleempje nog. Het gemiddelde menselijk lichaam bevat al meer PFAS, plastic, zware metalen, medicijnen en stralingselementen dan in menige milieunorm is toegestaan.
Het wachten is dus op de regel dat je ook bij overlijden een vergunning moet aanvragen om te worden begraven (wel tijdig indienen dus!). Let wel: ook cremeren zet geen zoden aan de dijk. Het uitstrooien van as blijkt behoorlijk vervuilend.
Lieve ministers, is het niet eens tijd om het paniekvoetbal te ontstijgen en de pan bij de steel te pakken. Dank u wel, namens de toekomstige generaties!

Fred Bransen
programmamanager ruimtelijke kwaliteit/consultant bij ingenieurs- en adviesbureau Tauw

 fbransen@casema.nl