Derk Loorbach pleit voor ‘balansbegroting'
‘Voor elke euro in asfalt ook een euro in emissieloze collectieve mobiliteit’

| 24 oktober 2017

‘Investeer naast elke euro in asfalt ook een euro in emissieloze collectieve mobiliteit.’ Met deze maatregel roept hoogleraar socio-economische transities Derk Loorbach het nieuwe kabinet op om de mogelijkheden van gewenste transities te omarmen. ‘Hoe langer we vast blijven houden aan oude regimes, des te disruptiever worden grote maatschappelijke ontwikkelingen’.

Derk Loorbach is hoofdspreker op het InfraTrends Congres op dinsdag 14 november op de bouwcampus in Delft. Meer informatie: http://infratrendscongres.nl/

Volgens de Rotterdamse hoogleraar en directeur van het Dutch Research Institute For Transitions (DRIFT), kunnen juist infrastructuren als ‘motoren van transities’ zoals de energietransitie en de ontwikkeling van een circulaire economie fungeren. ‘Mits we daarop durven te anticiperen door ruimte te maken voor anders denken en doen’.

Ofschoon hij de duurzame ambities van Rutte III prijst, geeft de nieuwe regeringscoalitie volgens hem onvoldoende besef van de transities waar we middenin zitten. Loorbach onderscheidt daarbij échte transities (bijvoorbeeld de overstap van bezit naar gebruik) van ‘optimalisaties van bestaande systemen’ (zoals autodeelsystemen).

De stagnatie van economische groei, fileproblematiek, de roep om klimaatadaptieve oplossingen, decentralisatie in allerlei domeinen, circulaire initiatieven: het zijn volgens Loorbach duidelijke signalen van structurele systeemverandering ofwel transitie. ‘Op veel domeinen bevinden we ons al in de fase van structurele en schoksgewijze verandering, maar we handelen er nog niet naar.’

2 miljard

Het regeerakkoord is volgens Loorbach ‘een rare mix van business as usual en een vleugje vernieuwing in de verre toekomst’. Zo trekt de nieuwe regeringscoalitie 2 miljard euro uit voor de uitbreiding van de bestaande weginfrastructuur, terwijl nieuwe vormen van mobiliteit niet per se vragen om meer wegcapaciteit. ‘Ik mis heel erg de inzet op mobiliteitsdiensten, collectieve systemen, deelmobiliteit, fietsen, lightrail, et cetera. De facto investeren ze door in systeem waarvan we een sterk vermoeden hebben dat dat in deze vorm niet vol te houden is.’

‘Het weerwoord is natuurlijk dat er ook wel echt knelpunten en problemen zijn en flinke publieke en lobbydruk om daar op te blijven inzetten. Maar het verleden leert toch dat dat tenminste gepaard moet gaan met een even serieuze inzet op en investeren in radicale alternatieven. Wat mij betreft zou dus een soort balansbegroting ingevoerd moeten worden: voor elke euro in asfalt ook een euro in emissieloze collectieve mobiliteit.’