Meer inzicht in effecten van ingrepen op werelderfgoed
Waardevol water

| 10 juni 2015

Nederlanders hebben een bijzondere relatie met water en zijn wereldmarktleider als het gaat om watertechnologie, waterveiligheid en waterkwaliteit. Er loopt een progressieve lijn in onze relatie met het water; van weerstand via adaptatie naar synergie. We zorgen dus niet alleen voor veiligheid en beperking van schade bij wateroverlast, maar gebruiken ook de kwaliteit en kracht van het water. Petrus Postma en Lisette van der Meer (BLOC) stellen dat die positie nog verder uit te bouwen is naar het inzetten van water als economische drijfveer: water als business.

Onze relatie met het water kent verschillende dimensies. Water is in de eerste plaats onze vijand. Daar moeten we ons tegen beschermen en dat kunnen we als geen ander. Het recent gepubliceerde boek Dijken van Nederland van LoLa Landscape Architects illustreert dat op een prachtige manier.

Oproep: ga op zoek naar die plekken waar water - vanwege de kwaliteit en de beschikbaarheid - van onmisbare waarde is voor publieke, agrarische en industriële processen.  Beeld Tineke Dijkstra  www.onswater.nl

Oproep: ga op zoek naar die plekken waar water – vanwege de kwaliteit en de beschikbaarheid – van onmisbare waarde is voor publieke, agrarische en industriële processen. Beeld Tineke Dijkstra www.onswater.nl

Onze tweede relatie tot water is adaptief. Het aanleggen van hogere dijken leidt niet altijd en overal tot een gewenste en betaalbare oplossing. Daarvoor hebben we de tweede dimensie in onze relatie ontwikkeld: we werken aan adaptieve programma’s waarbij we de regionale ruimtelijke ontwikkeling zodanig programmeren dat de overlast die water kan veroorzaken zo veel mogelijk wordt voorkomen.

In een derde – synergetische – benadering gaan we nog een stapje verder en investeren we met het versterken van onze veiligheid tegelijk in andere maatschappelijke baten als natuurontwikkeling. Bijvoorbeeld in programma’s als ‘Ruimte voor de Rivier’ of het project Poelzone in de gemeente Westland, waar natuurontwikkeling en waterveiligheid in een volledig verharde omgeving hand in hand gaan.

Volgende stap
Wij zien nog een stap beyond, en die gaat over business. In de synergetische benadering zien we hoe waardevol water is, omdat het in ons dagelijks leven een directe economische waarde heeft.
De waarde van dat water kent twee aspecten. In de eerste plaats de kwaliteit en in de tweede plaats de beschikbaarheid. En juist op dat tweede vlak ligt een kans voor meerwaarde. Hetzelfde water dat met bakken uit de hemel valt en daarmee een bedreiging vormt (met name in hoog verstedelijkte gebieden) is tegelijk van onschatbare waarde in agrarische en industriële processen. En dat voelen we onmiddellijk als er schaarste aan schoon water is. Vooral in de agrarische sectoren leidt een gebrek aan zoet water regelmatig tot beregeningsverboden. Daarnaast staat de beschikbaarheid van zoet water voor industriële processen bij langdurige droogte onder druk. In het Deltaprogramma zien we deze waarde terug. Er wordt zwaar geïnvesteerd in de beschikbaarheid van zoet water voor de toekomst. Het probleem van de benadering in het Deltaprogramma is vooral dat het heel veel geld kost.

Delen van verantwoordelijkheden en voordelen tussen markt, burgers en overheid

Wij zien een belangrijke vraag: hoe kunnen we ons zoete water op zodanige wijze langjarig beschikbaar houden voor consumenten en agrarische en industriële processen dat datzelfde water een bijdrage vormt aan economische versterking en maatschappelijke uitdagingen?

Water is business
Naast weerstand, adaptatie en synergie zien wij perspectief voor de vierde benadering, gebaseerd op de waarde van water. We constateren dat een renderende exploitatie nog niet van de grond komt zonder een publieke bijdrage aan de aanleg van het systeem. In de Zuidplaspolder en het Westland (zie elders in dit nummer) hebben we businesscases ontwikkeld die laten zien dat efficiënt ruimtegebruik, marktwaardige oplossingen en (milieutechnische) duurzaamheid hand in hand kunnen gaan. Het biedt schoon en betaalbaar gietwater met minder afvalwater in combinatie met een substantieel toegenomen bergend vermogen en een maatregel om verziltingsdruk tegen te gaan. Voor de Zuidplaspolder geldt dat een renderende exploitatie gedraaid kan worden met een publieke bijdrage aan de aanleg van het systeem van € 2,5 miljoen. Dit betekent dat de overheid nadrukkelijk nog een faciliterende en investerende – en dus geen subsidiërende! – rol speelt in de ontwikkeling van water als business.

Petrus Postma
Lisette van der Meer

BLOC

Het volledige artikel is te lezen in ROm 6, 2015

Neem een abonnement op ROm
of bestel het nummmer (t.w.v. € 24,00) via info@romagazine.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *