Zachte heelmeesters op de Zwitsal

| 26 november 2014

Uko Post

Uko Post

Ooit moet het hier in Apeldoorn naar zalf geroken hebben, op het terrein van de voormalige Zwitsalfabriek. Nu echter staan de bedrijfshallen leeg en wachten ze op nieuwe gebruikers. De gemeente is grondeigenaar en hinkt als een soort zachte heelmeester op twee gedachten: ontwikkelen we het terrein aan de hand van een duidelijk profiel of laten we het los en zijn we – nu de economie nog niet echt weer opkruipt uit het dal – blij met ieder nieuw initiatief?

Deze halfslachtige houding kan de gemeente funest worden. Veel partijen hebben interesse om zich te vestigen op het terrein, zoals een theatermaker, bierbrouwer, kookstudio, bakkerij, sportondernemers en diverse burgerinitiatieven. De gemeente wil de jaarlijkse beheerskosten van 3,5 ton graag terugverdienen en stemt daarom met bepaalde aanvragen in. Functies zoals in de autobranche en opslag heeft ze afgehouden, omdat ze ze minder vindt passen in het profiel.

Apeldoorn heeft een gemengd gebied voor ogen met woningbouw, bedrijvigheid, een groot park en horeca. Ze heeft geen behoefte meer aan een structuurvisie, maar is nu een bestemmingsplan aan het opstellen met een gemengde bestemming (met een beperkte horecafunctie) voor het terrein. “Het moet een plan worden dat uitnodigt, niet één dat initiatieven beperkt”, lichten de gemeente projectleiders toe, als ik een presentatie over de plannen meemaak. “De hekken gaan open. Het gebied moet onderdeel van de stad worden, we organiseren nu evenementen om de mensen uit de omliggende woonwijken naar het gebied te trekken.”

Ik betwijfel of het gaat werken. De gemeente wil met een ruime, algemene bestemming bijna alles mogelijk maken, terwijl ze eigenlijk slechts bepaalde functies wenst. Hoe gaat de gemeente straks aanvragen afwijzen waar ze niet van gediend is, maar die wel in het bestemmingsplan passen? Apeldoorn wenst functies die elkaar versterken. Maar hoe stuur je dat en hoe dwing je kruisbestuiving af?

Ik moet denken aan de Honig, een vergelijkbaar gebied in Nijmegen, waar met hetzelfde bijltje wordt gehakt. Over dat gebouw wordt door menigeen in superlatieven gesproken. Daar doen ze aan branding en labeling. Ontwikkelaar Bouwfonds en de gemeente hebben gekozen voor creatieve en ambachtelijke bedrijven en daar gedogen ze de niet in het bestemmingsplan passende functies. Dat soort activiteiten mag zich acht jaar lang ontwikkelen als tijdelijke gebruiker. Hoewel je je natuurlijk kunt afvragen of deze geslaagde, tijdelijke initiatieven na die beperkte periode echt weggaan, lijkt daar in de voormalige soepfabriek iets van de grond te komen waar ze in Apeldoorn nog niet aan toe zijn.

Apeldoorn gaat nu een kwartiermaker zoeken die de leegstaande hallen mag vullen met passende initiatieven. Hopelijk krijgt hij of zij een duidelijke opdracht mee. De Zwitsal heeft teveel potentie om jarenlang een halfzacht bestaan te leiden. Een duidelijke keuze voor een profiel kan daarin zeer bepalend zijn.

Uko Post is adviseur ruimte en wonen bij de gemeente Zutphen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *