Zachte waarden

| 6 juni 2018

Wie zo nu en dan bijeenkomsten bezoekt waar gesproken wordt over vastgoed- en gebiedsontwikkeling zal het vast niet zijn ontgaan. Steeds vaker betreden pleitbezorgers van zachte waarden de bühne en spreken toehoorders uit de vastgoedwereld aan op hun bijdrage aan het bouwen van gemeenschappen. Zo was daar op de 7e Dag van de Projectontwikkeling (DVDP), georganiseerd door de Neprom, de Vlaming Jonathan Holslag die een pleidooi hield voor het ‘bezielen van bakstenen’.  De publicist en docent Internationale Politiek aan de Vrije Universiteit Brussel schetste een tamelijk somber wereldbeeld waarin met name in Europa stabiliteit en welvaart geen vanzelfsprekendheid meer zijn en onzekerheid toeneemt. We zouden de waarden achter de waarde moeten herontdekken. In deze context sprak hij over de heruitvinden van de samenleving en plekken waar mensen zich thuis voelen. Als cruciale bouwstenen voor deze plekken noemde hij bezieling, identiteit en verbondenheid. Creëer steden op mensenmaat met herkenbare marktplaatsen waar mensen elkaar kunnen treffen, zo opperde de wetenschapper.

De software van de stad is belangrijker dan de hardware

Niet alleen vanaf het podium maar ook van professionals uit de praktijk klinkt dit geluid steeds vaker. In haar bijdrage aan de door de Neprom uitgeschreven essaywedstrijd ‘Thuis in de toekomst’ stelt winnares en conceptontwikkelaar Merel Broeren van Blauwhoed: ‘In elk ruimtelijk plan zouden we nog veel meer moeten nadenken over elementen die een korte en vrijblijvende ontmoeting teweegbrengen. We worden er minder eenzaam en meer gelukkig van, het versterkt onze identiteit in de eigen woonbuurt en kan tot langdurige verbintenis leiden’. Het besef dat gebiedsontwikkelaars meer moeten zijn dan stapelaars van stenen is niet nieuw, maar dringt wel steeds verder door. En dat is verstandig want ‘de software van de stad is belangrijker dan de hardware’, zo luidt de conclusie uit het door BPD en een aantal Haagse en Rotterdamse woningcorporaties geïnitieerde onderzoek Thuis in mijn stad, dat eveneens aandacht kreeg op een drukbezochte sessie tijdens de DVDP. Bij de keuze voor stads wonen blijken zachte waarden als diversiteit, levendigheid en sociale cohesie doorslaggevend. Maar hoe kun je daar als gebiedsontwikkelaar nu op inspelen?

Het ‘verhaal van de plek’ koppelen aan de ‘agenda van de plek’

Bij de ontwikkeling van gebieden, zeker binnenstedelijk, is het waardevol om allereerst op zoek te gaan naar de identiteit van de plek. Bij onderzoek en analyse van het gebied kan het helpen soms wat langer stil te staan bij de geschiedenis van de plek. Zo worden de essenties van de plek helder en het levert bouwstenen om te komen tot gewortelde gebiedsvisies- en ontwikkelingen. Een mooie uitdaging voor gebiedsontwikkelaars om als vertrekpunt van hun ontwikkeling de identiteit van het gebied naar boven te halen en het ‘verhaal van de plek’ te koppelen aan de ‘agenda van de plek’, het bouwen van gemeenschappen waar mensen zich thuis voelen.

Paul Splinter, The Missing Link