Uitgelicht artikel

Omgevingswet: ‘Geen cultuurverandering, maar een organisatie-opgave’

Het gedachtegoed van de Omgevingswet is vaak nog geen uitgangspunt bij ingrijpende ruimtelijke besluiten. Zo is van integrale afweging en participatie bij de meeste Regionale Energiestrategieën (RES’en) nauwelijks sprake. Volgend jaar, bij de inwerkingtreding van de nieuwe wet, zal dat zeker veranderen. Arjan Nijenhuis en Robert Forkink, als experts inmiddels ruim tien jaar betrokken bij… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Wonen en Zorg, één uitdaging, twee beleidsvelden

Eind dit jaar moeten gemeenten een woonzorgvisie hebben met een vertaling daarvan naar prestatieafspraken. Het is hoogst twijfelachtig of dat gaat lukken. Met name de financiering van woonzorgwoningen is een knelpunt. Gemeenten hebben al genoeg taken en bijbehorende verplichtingen op hun bordje. Terwijl de achterstand nu al wordt ingeschat op 80.000 woningen. Een deksels dilemma… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Leids Singelpark omarmt de binnenstad en binnenstad omarmt Singelpark

Met de aanleg, verbetering en verbinding van groenstructuren aan binnenkant van de singels heeft Leiden een uniek groen speel- en wandelgebied gekregen rondom de oude binnenstad. Het Singelpark is met ruim zes kilometer lengte het ‘langste park van Nederland’. Betrokken inwoners vormen samen met de gemeente de drijvende kracht achter het grote project dat z’n… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Jan Gehl: ‘Er is een onstilbare honger naar betere steden. Steden voor mensen’

Een waslijst aan toonaangevende boeken, projecten over de hele wereld. Architect en stedenbouwkundige Jan Gehl heeft een indrukwekkende trackrecord. In november spreekt hij op de Dag van de Stad. Een goede gelegenheid om hem te interviewen over zijn visie op stedelijkheid, de 15-minutenstad, verdichting, architectenego’s en ontwikkelaarsdogma’s, en over de stad voor iedereen toegankelijk houden. Door… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Zeeuws-Vlaanderen vaart op grensoverschrijdende symbiose

De innige samenwerking met Oost-Vlaanderen verder uitbouwen. Voor krimpregio Zeeuws-Vlaanderen is het de kans om de vergrijzing en ontgroening van de bevolking het hoofd te bieden. Jan Lonink, die achttien jaar burgemeester van de gemeente Terneuzen was, is wat dat betreft optimistisch. ‘De toekomst ligt hier in deze delta.’ De gefuseerde North Sea Port staat… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Parkstad Limburg: de enige grensoverschrijdende agglomeratie van Nederland

De regio Parkstad Limburg, goed voor ruim 250 duizend inwoners, kijkt nadrukkelijk over de grens voor het versterken van de brede welvaart. Het Duitse Aken is partner in crime en ook Den Haag raakt steeds betrokkener. Tegelijkertijd verloopt de samenwerking met het Rijk bij grote projecten nog stroef. Door Kasper Baggerman. Dit artikel verscheen eerder… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Twente, hotspot voor innovatie en een groene economie

Een slapende reus. Met enige fantasie zou je de regio Twente zo kunnen omschrijven. De potentie op economisch gebied is enorm, de energie en de dynamiek die daarvan uitgaan werken aanstekelijk, en het leven in het Twentse land is goed. ‘We liggen Europees centraler dan de Randstad’, zegt de Enschedese burgemeester Onno van Veldhuizen. Toch… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Holwerd aan Zee zet de Friese ‘Wende’ in gang

De dijk doorbreken, een open vaarverbinding met de Waddenzee creëren en die vervolgens economisch én ecologisch benutten. Het project Holwerd aan Zee is nog niet eens gerealiseerd, maar heeft inmiddels al een ‘Wende’ in Noordoost-Friesland in gang gezet. ‘We draaien het fenomeen van krimp om.’ Door Edward Doelman. Dit stuk verscheen eerder in het themanummer… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Meervoudig ruimtegebruik bij inpassing zonneparken

Overheid en initiatiefnemers botsen bij de uitwerking van de RES’en keihard op de ruimtelijke beperkingen. Zo levert de realisatie van zonneparken inmiddels net zoveel weerstand op als de plaatsing van windmolens. Al staat zon op land volgens de ‘zonneladder’ op de laatste plaats, in menige gemeente liggen er vergunningaanvragen. LAOS Landschapsarchitecten is een van de… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Flinke ruimtelijke opgaven in Haarlem en Zandvoort vragen om grote capaciteitsuitbreiding

De gemeenten Haarlem en Zandvoort staan voor niet misse ruimtelijke uitdagingen: de binnenstedelijke bouw van duizenden woningen, klimaatadaptatie, de energietransitie en werken met de Omgevingswet. Voor succesvolle uitvoer is een sterke ambtelijk organisatie nodig, maar juist daar knelt het: Haarlem en Zandvoort hebben een groot personeelstekort in het fysiek domein. Haarlem en Zandvoort hebben uiteenlopende… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Groeistad Almere: hotspot voor woonexperimenten

Vijf jaar ervaring met innovatieve woningbouw vormt voor het Woningbouwatelier Almere (WBA) reden genoeg om stil te staan bij de lessen. Het atelier vestigde zich niet toevallig in Almere: een stad met ongekende groei die al langer de basis is van vernieuwing in de woningbouw. De ambities was juist om wat er in de stad… Lees meer »

Uitgelicht artikel

De Omtzigt-doctrine brengt woningbouw in gevaar

De nasleep van de toeslagenaffaire kan grote gevolgen hebben voor besluitvorming over ruimtelijke plannen en investeringen. Zeker met de Omgevingswet in aantocht die participatie verplicht stelt en de recente uitspraak van de hoogste bestuursrechter die de mogelijkheden voor rechtsgang verruimt. Het allesoverheersende politieke sentiment van dit moment lijkt: de door een overheidsbeslissing benadeelde individuele burger… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Stapsgewijze invoering nieuw digitaal stelsel omgevingsplannen: ‘Voor het eerst hebben we gekeken of de auto ook reed’

Voor het eerst konden stedenbouwkundige en ruimtelijke ordeningsbureaus afgelopen najaar oefenen met het maken van omgevingsplannen op basis van de officiële plansoftware. Die is nog steeds niet helemaal klaar, toch kregen de marktpartijen – die driekwart van de omgevingsplannen maken – veel inzicht in waar het nog aan schort. Te veel om het nieuwe stelsel… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Hoe Flevoland wél windmolens kan bouwen

Waar elders in het land felle discussies spelen rond de plaatsing van nieuwe hoge windmolens zitten de plannen voor de windparken Groen en Blauw in oostelijk Flevoland inmiddels in de uitvoeringsfase. De tegenstand is nagenoeg overwonnen, de landschappelijke inpassing wordt er beter op, burgers zijn nauw bij de uitvoering betrokken en kunnen ook participeren. Over… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Rad van de Leefomgeving voor een lokale duurzaamheidsagenda

De NOVI staat een brede, integrale benadering van duurzaamheid voor. Maar bij gebiedsontwikkeling is daarvan nog nauwelijks sprake. Een uniforme aanpak, compleet met een eenduidig begrippenkader en vaste set van indicatoren, ontbreekt. Provincies en gemeenten zouden er goed aan doen om op korte termijn gezamenlijk met een dergelijke handreiking te komen wil de aanpak NOVI… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Uitdaagrecht is de Eredivisie van burgerparticipatie

Meer en meer komen ze opzetten: bewoners die taken van gemeenten, provincies of waterschappen overnemen omdat zij vinden dat ‘beter’, ‘anders’ of ‘met meer maatschappelijk draagvlak’ te kunnen doen. Zij maken gebruik van het uitdaagrecht. Ook bij thema’s als milieu, energie en openbare ruimte komt dit participatie-instrument steeds vaker voor. Bovendien gaat dit recht wettelijk… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Zandeiland IJsselmeer: NOVI of nimby?

De doorwerking van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en de versnelling van de woningproductie staan ter discussie als lokale belangen prevaleren boven nationale belangen. In december hield de rechter een gemeentelijk veto in stand voor de aanleg van een zandeiland in het IJsselmeer, voorzien in wetgeving en de NOVI, en ten behoeve van de bouwopgave en… Lees meer »

Uitgelicht artikel

De barcode als nieuwe maatstaf voor stedelijkheid

Met de Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU) 2040 schudt de Domstad alle bescheidenheid af. Utrecht wordt de derde Nederlandse metropoolregio. Voor het jaar 2040 komen er alleen al in de stad 100.000 inwoners, 60.000 woningen en 70.000 banen bij en gaat er een schaalsprong in het openbaarvervoersnetwerk plaatsvinden. De stad Utrecht wil met de ruimtelijke strategie… Lees meer »

Uitgelicht artikel

PBL: ‘Grote opgaven en beperkte ruimte dwingen tot fundamentele keuzes’

Het nieuwe kabinet staat voor grote opgaven op het gebied van de leefomgeving. Een groot aantal woningen erbij, versnelling van de energietransitie met meer windmolens en zonneparken, terwijl de draagkracht van bodem, water en biodiversiteit afneemt. Met of zonder een aparte minister of vóór wonen of voor ruimte, harde keuzes zijn noodzakelijk, constateert het PBL… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Brabantse Stedenrij: Stedelijke kwaliteit en innovatie langs het spoor

CrossMark Breda en Kennisas Tilburg zijn meer dan gebiedsontwikkelingen met woningbouw langs het spoor. Het zijn centraal gelegen plekken waar de stad kan groeien en opnieuw kan bloeien. Ze zorgen voor heling van het stedelijk weefsel waar industrie is weggetrokken of verdichting met nieuwe functies een brug kan slaan tussen het stadscentrum en andere stadsdelen.… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Casus: Met Knoop XL wil Eindhoven economische krachtpatser blijven

De Internationale Knoop XL in Eindhoven, één van de veertien NOVI-verstedelijkingsgebieden, moet hét visitekaartje van de stad en de Brainportregio worden. Met ruimte voor wonen, werken, recreatie en studeren, en met veel groen en goede infrastructuur. Een flinke opgave dus, met een flink prijskaartje. ‘Investeren in Eindhoven is van nationaal belang.’ Dit artikel stond eerder… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Strategie bij locatiekeuze stedelijke woonwerkmilieus

Een aantrekkelijk woonwerkmilieu ontwikkelen: waar begin je? Om het proces te vereenvoudigen heeft Bureau Stedelijke Planning de talloze nemen te stappen teruggebracht tot een klantreis met vier belangrijke onderdelen: 1. Stedelijke strategie en locatiekeuze 2. Visie op programma en ruimte 3. Financiële strategie en businesscase 4. Instrumentarium. De eerste stap is het onderwerp van dit… Lees meer »

Uitgelicht artikel

NOVI-gebied Spoorzone Zwolle verbindt stadshart met campus en IJsselvallei

Met de ontwikkeling van de Spoorzone krijgt Zwolle een eigentijdse uitbreiding van het stadscentrum, een dynamisch woon-werkgebied met volop innovatie én een betere verbinding naar de Windesheimcampus en de IJssel. De gemeente is echter afhankelijk van andere partijen om de hoge ambities in het nieuwe centrumgebied te realiseren. Zwolle rekent op een langdurige betrokkenheid van… Lees meer »

Uitgelicht artikel

In Nijmegen komen alle ruimtelijke opgaven samen

Na een woondeal en een actieplan vanuit de provincie, heeft de regio Arnhem-Nijmegen nu ook twee van de veertien grootschalige woningbouwlocaties: het Stationsgebied en de Kanaalzone, allebei in Nijmegen. Daar ligt een grote verstedelijkingsopgave, waarbij aandacht moet zijn voor wonen, werken, recreatie, klimaat, groen, infrastructuur en leefbaarheid. Tegelijkertijd is de regionale opgave breder. Nijmegen was… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Zo stuurt het Rijk op meer woningbouw in de 14 NOVI-gebieden

Samen met betrokken steden en private partijen werken de ministeries van BZK en I&W sinds enige tijd aan de integrale ontwikkeling van veertien grootschalige woningbouwgebieden. De circa 600.000 huizen die in deze gebieden kunnen worden gebouwd, zijn hard nodig om in de regio’s met overspannen woningmarkten het woningtekort weg te werken. Door Marcel Bayer. Dit… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Nieuwe strategie zorgt voor doorbraak in Landschapsvisie Hunzedal

De Landschapsvisie Hunzedal biedt nieuw perspectief op de succesvolle afronding van de natuurontwikkeling in het stroomdal van de rivier de Hunze in Drenthe. Deze natuuropgave is onderdeel van het Drentse Programma Natuurlijk Platteland en moet in 2027 klaar zijn. Maar dat lijkt nogal een stevige ambitie vanwege de lage grondmobiliteit, agrarische en andere belangen, zoals… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Nuttig instrument bij verstedelijkingsopgaven
Betere besluiten dankzij Dashboard Verstedelijking

Twee jaar is ervaring opgedaan met het Dashboard Verstedelijking, waarmee een integrale afweging mogelijk is bij verstedelijkingsopgaven. Betrokkenen zijn enthousiast. In de zes Woondealregio’s en bij de veertien grootschalige verstedelijkingsgebieden wordt het instrument door het Rijk ingebracht in het regionale proces om alle maatschappelijke effecten integraal in beeld te krijgen. Het dashboard biedt overheden zo de… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Participatie in Zeist
Inwoners betrekken bij biodiversiteit met digitale storytelling

Drie kwart van de burgers vindt dat gemeenten hen – zeker in de coronacrisis – digitaal moeten betrekken, bleek in 2020 uit onderzoek door onderzoeks- en adviesbureau Citisens onder 55.000 inwoners. Voor de inrichting van digitaal participeren zijn volop tools. Zo betrok Gemeente Zeist het afgelopen jaar bewoners op een aansprekende manier in het opstellen… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Rijnenburg als sluitstuk van Utrechtse metropool

Als volksvertegenwoordiger kijkt Maarten Koning (D66) met scepsis naar de bemoeienis vanuit de Tweede Kamer. “Een gemeentebestuur proberen te dwingen tot bouwen in een slecht bereikbare polder zonder ook maar enig uitzicht te bieden op (co-)financiering is een gratuit gebaar”. Hij zet uiteen waarom Rijnenburg wel een geschikte locatie is om op termijn een iconische… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Dorpen en steden hoeven elkaar niet te beconcurreren
De stille revolutie op het platteland

De triomf van de stad is onmiskenbaar, ook in Nederland. Jonge mensen blijven massaal uit kleinere kernen op het platteland toestromen naar de dynamische en creatieve centra van onze economie. Toch zijn er aanwijzingen voor een ‘renaissance’ van het platteland, meent Murielle Hermsen-Facon. Ze illustreert dat aan de hand van Nieuwerbrug aan den Rijn, waar… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Nederland 2120 vraagt om herinvoering van PKB’s

Het ruimtelijke toekomstperspectief Een groenere toekomst voor Nederland in 2120[1] met zijn groen-blauwe kaart van Nederland werd door velen enthousiast ontvangen, maar daarvoor is ook andere planologie en omgevingsrecht nodig. Een Nationale Omgevingsvisie (NOVI) gaat daar niet voor zorgen. Fred Kistenkas, Bertram de Rooij en Tim van Hattum bepleiten een terugkeer van de planologische kernbeslissing,… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Samen zoeken naar ruimte voor wind en zon

De klimaatdoelen van Parijs stellen Nederland voor een ongekende opgave. Met de RES’en vindt een razende zoektocht plaats naar nieuwe, duurzame energiebronnen. Draagvlak moet daarbij centraal staan. Locaties voor windmolens en zonnepanelen worden het liefst samen met inwoners bepaald. En ook samen met inwoners ontwikkeld. Maar hoe organiseer je zo’n complex proces participatief? En in… Lees meer »

Uitgelicht artikel

NOVI is niet coronaproof

In vorige bijdragen in ROm hebben Robbert Coops en Victor Frequin een vurig pleidooi gehouden om stevige keuzes te maken in het ruimtelijk beleid. De aanleiding vormde de ontwerp-Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De huidige coronacrisis maakt dergelijke keuzes alleen maar meer manifest. Alleen klonk die noodzaak niet erg door tijdens de parlementaire behandeling op 24 september.… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Kans op daling urgentiebesef is levensgroot
De O-wet in tijden van corona

Ligt er nog iemand wakker van de Omgevingswet? Die vraag is relevant nu de coronacrisis zoveel aandacht vraagt van de overheid. Op het hoogtepunt van de pandemie werd de invoeringsdatum een jaar naar achteren geschoven. Programmamanagers zeiden meteen dat voor hen de implementatie van de wet gewoon doorgaat. Maar zien bestuurders, beleidsmakers en politici dat… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Wijkaanpak gaat om fysiek én sociaal

De wijkgerichte aanpak staat weer hoog op de beleidsagenda. Maar wat maakt eigenlijk dat de leefbaarheidssituatie in de ene wijk verbetert, en in de andere juist niet? En hoe voer je dan effectief beleid? Platform 31 deed er onderzoek naar en concludeert dat een goed samenspel tussen fysieke en sociale ingrepen essentieel is. Verkokering bij… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Wijkverbetering in Selwerd met het Wijkbedrijf als motor

Het Rijk investeert 450 miljoen in zestien stedelijke vernieuwingsgebieden. Groningen Noord is één van die gebieden. Een gezonde leefomgeving creëren, is de grote ambitie in de Groninger wijkenaanpak. Gezondheid wordt daarbij breed gedefinieerd; de fysieke en sociale omgeving tellen nadrukkelijk mee. Draagvlak bij alle betrokken organisaties en vooral de bewoners geldt als een basisvoorwaarde. Tekst… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Bij wijkverbetering Heerlen-Noord staat de jeugd centraal

Sinds het wegvallen van de mijnindustrie verkeert Heerlen in zwaar economisch weer. Dat wordt het hardst gevoeld in Heerlen-Noord, één van de zestien gebieden waar het Rijk actief gaat sturen op stedelijke vernieuwing. De leefbaarheid en de sociaaleconomische positie van bewoners zijn er benedenmaats. Een brede inzet op de jeugd door overheden, het bedrijfsleven en… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Van bezuinigen en hervormen naar investeren en innoveren
Stedelijk vernieuwing terug van weggeweest

Met het programma Leefbaarheid en Veiligheid hebben we weer een structureel stedelijk vernieuwingsbeleid. In zestien stedelijke vernieuwingsgebieden werken Rijk, gemeenten en maatschappelijke partners aan het wegwerken van de achterstanden. De inzet is dat het integraal gebeurt en partijen zich langjarig committeren, naar het voorbeeld van het Nationaal Programma Rotterdam Zuid. BZK profileert zich als aanjager.… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Mismatch van beleid met het recht
Een beter natuurbeleid begint bij andere omgevingswetgeving

Het omgevingsbeleid zet steeds meer in op een integrale benadering van de leefomgeving, maar het daarbij behorende omgevingsrecht doet precies het tegenovergestelde: sectorale en gefragmenteerde benadering. Ook de Omgevingswet gaat die gescheiden sporen niet doorbreken; met als duidelijk eerste slachtoffer het natuurbeleid. Beleid en recht liggen hier ver uit elkaar, signaleren de onderzoekers Bas Breman,… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Mark Brearley, professor aan de London Metropolitan University
‘Een goed functionerende stad heeft de industrie keihard nodig’

Een goed functionerende stad heeft de industrie keihard nodig. Dat is de kern van de boodschap van Mark Brearley, professor, fabriekseigenaar, stedelijk adviseur én spreker op het BT Event. Een gesprek over de strijd om ruimte in stedelijke gebieden, diepgewortelde vooroordelen en het belang van industrie voor een gezonde en leefbare stad. Mark Brearley is… Lees meer »

Uitgelicht artikel

‘Een bedrijvige stad moet een flexibele stad zijn’

Een bedrijvige stad is in de eerste plaats een flexibele stad. Dat is de stelling van Carolien Gehrels, directeur Europese Steden bij Arcadis. ‘De vraag is of we mee kunnen bewegen met de grote maatschappelijke veranderingen die op ons afkomen.’ Carolien Gehrels is spreker bij het BT-congres ‘De bedrijvige stad’ uitgebreid toegelicht’. Deelnemen of meer… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Groen is meer waard dan we denken

Door de groeiende woningnood staat het groen in steden onder druk. Maar steden hebben dat groen steeds harder nodig vanwege toekomstige klimaatveranderingen. Groen kan bijvoorbeeld bijdragen aan de vermindering van hittestress en wateroverlast. De Groene Baten-planner van het RIVM laat zien dat groen geen kostenpost is, maar juist van waarde is in steden, zowel maatschappelijk… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Met name doelen energietransitie, natuur en milieu zeer ambitieus
Nulmeting NOVI toont hoe groot de uitdagingen zijn

Medio september publiceerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) de Monitor van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Met 101 indicatoren is in beeld gebracht of en hoe trends en ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving ‘toe bewegen’ naar wat de NOVI beoogt. Dat levert een zeer divers beeld op. Er zijn zowel positieve als negatieve ontwikkelingen in… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Brug tussen de omgevingsvisie en het open geregelde omgevingsplan
Het instrument Programma gepositioneerd

Met de invoering van de Omgevingswet krijgen overheden de beschikking over het instrument Programma. Daarmee is de vraag actueel naar de plaats van het programma in het instrumentenkoffertje van de fysieke leefomgeving van de overheden. De toelichting bij de wet is daar niet duidelijk over. Zaak dus om te beschouwen wat de meerwaarde van het… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Zachte plancapaciteit blijkt boterzacht

Lang niet alle regio’s halen de gewenste 130 procent plancapaciteit. Maar ook voor de regio’s die dat wel halen, is de vraag hoe hard die cijfers zijn. Hoe hard is harde plancapaciteit? En zachte? Hoe realistisch is het bijvoorbeeld dat in de regio Utrecht vóór 2030 woningbouw plaatsvindt in de A12-zone? ‘In het geheel niet’,… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Drie kernbegrippen onder de Omgevingswet
Maatwerk, algemeen belang én participatie: gaat dat samen?

De Omgevingswet biedt de gemeente ruimte voor maatwerk om af te wijken van algemene regels al naar gelang de lokale omstandigheden. Tegelijkertijd blijft de gemeente ook verantwoordelijk voor het algemeen belang en dient participatie plaats te vinden. Maar hoe verhouden deze begrippen zich tot elkaar? Jean-Michel Henriquez[1] deed hier onderzoek naar en kwam tot de… Lees meer »

Uitgelicht artikel

7 boeken over de stad om de zomer mee door te komen

Het is zomer en dat betekent dat u eindelijk eens tijd heeft om lekker boeken te lezen. Hier zeven boeken over de stad die de redactie van Stadszaken/ROm van harte aanraadt. Zodat u na de zomer lekker met uw nieuw opgedane inzichten kan pochen bij uw collega’s. Door Kasper Baggerman. 1. Feminist City: Claiming Space… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Welstand houdt natuurlijk stand!

In het artikel ‘Houdt welstand wel stand?’ (ROm 5, mei 2020) vragen Sarah Ros en Bas Schout zich af of welstand een toekomst heeft na de invoering van de Omgevingswet. Stichting Libau, de adviesorganisatie voor cultureel erfgoed en omgevingskwaliteit in Groningen en Drenthe, is ervan overtuigd dat welstand standhoudt, maar dan wel ondergebracht in het… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Tekort aan (middel)dure koopappartementen
Bouwen voor empty-nesters kan de woningmarkt ontstoppen

Jarenlang zijn woningen toegevoegd aan de woningvoorraad die de doorstroming van huishoudens belemmerden, waardoor kleine huishoudens nu in grote woningen wonen en grote huishoudens in kleine. De bouw van meer middeldure en dure koopappartementen heeft het sterkste doorstroomeffect op de woningmarkt, blijkt uit vervolgonderzoek van Springco Urban Analytics.  Door Cyril Crutzen en Gert Jan Hagen,… Lees meer »

Uitgelicht artikel

‘Maak van de NOVI geen virtuele werkelijkheid’

Het begon allemaal zo veelbelovend. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) waar zo lang naar was uitgekeken, zou bepalend zijn voor de ruimtelijke inrichting van ons land voor de komende dertig jaar. ‘Een toekomstvisie met een breed draagvlak helpt ons om Nederland toekomstbestendig te maken. Voordat die visie definitief is, gaan we over dit ontwerp open het… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Multidisciplinaire aanpak in gemeenten
Zoeken naar de juiste balans in het omgevingsplan

Over nut, noodzaak en juridische vormgeving van regels in het omgevingsplan bestaan verschillende opvattingen. Terugkerende vragen daarbij gaan over voldoende rechtsbescherming door de regels, of urgente milieurisico’s afdoende zijn getackeld en of de regels handhaafbaar zijn. Iedereen ziet wel in dat het ontwikkelen van het omgevingsplan een multidisciplinaire opgave is. Om het een effectief instrument… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Energietransitie als bouwsteen voor de omgevingsvisie
Draagvlak voor de RES

Een deel van de afspraken uit het Klimaatakkoord wordt in dertig regio’s uitgewerkt tot een Regionale Energiestrategie (RES). Maatschappelijk draagvlak is daarbij essentieel. Alle betrokken partijen zijn het daar wel over eens. Maar burgerparticipatie heeft nog nauwelijks plaatsgevonden, constateert Erik Spaink. Hij waarschuwt voor het risico van verrommeling en massieve weerstand als nu geen prioriteit… Lees meer »

Uitgelicht artikel

De regio als kruispunt van de circulaire economie

We moeten allemaal circulair worden. Burgers moeten hun afval scheiden, steden willen volledig circulair worden, ‘Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050’volgens de ontwerp-Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Ook in de Green Deal van de Europese Unie vormt de omschakeling naar een circulaire economie de kern van de nieuwe Europese… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Dataonderzoek toont grote ruimtelijke verschillen tussen wie ‘te ruim’ en wie ‘te krap’ woont
Beter benutten van de woningvoorraad

Terwijl we kampen met een groot woningtekort, staan heel veel zolders en kamers leeg. Met name zogenaamde empty nesters en senioren wonen opvallend ruim, laat dataonderzoek van Springco Urban Analytics zien. Hoog tijd dus voor een bouwbeleid gericht op het beter benutten van woonruimte, menen onderzoekers Gert Jan Hagen en Cyril Crutzen. Beter benutten is… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Een reflectie over welstandsregels in het omgevingsplan
Houdt welstand wel stand onder de Omgevingswet?

In de Omgevingswet, die naar verwachting tussen januari 2021 en januari 2022 in werking zal treden en de fysieke leefomgeving in samenhang benadert, wordt de term ‘welstand’ weinig gebruikt. Daarvoor in de plaats wordt de term ‘uiterlijk van bouwwerken’ gebruikt en heeft de wet onder meer tot doel het bereiken en in stand houden van… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Nieuwe indicator toegepast bij transformatiegebieden
Vervlechten verstedelijking en bereikbaarheid met de ov-dekkingsgraad

Een groeiende economie, versnelling in de woningbouw en vergroting van de capaciteit van het hoofdwegennet leggen een flinke belasting op het lokale wegennet. Om met nieuwe ontwikkelingen extra druk op de bottlenecks en de openbare ruimte te voorkomen, is een mobiliteitstransitie noodzakelijk. Just Verhoeven, adviseur ruimtelijke strategie bij Antea Group, ontwikkelde met collega’s een indicator… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Functiemenging in het landelijk gebied

Ruimte is schaars, de (gewenste) functies legio, en het Rijk neemt met de aanvullingsbrief-NOVI het initiatief om op ruimtegebruik en functiemenging te sturen. De aanvullende plannen omhelzen de toekomstige ontwikkelingen binnen het Stedelijk Netwerk Nederland, het sturen op de vestiging van distributiecentra en de vormgeving van een nationale strategie voor het landelijk gebied, waaronder natuurgebieden.… Lees meer »

Uitgelicht artikel

De brug tussen burgers en watersnood

Bewoners van vijf Noord-Limburgse dorpen schrokken zich rot toen ze hoorden dat ze in waterbergingsgebied wonen én géén schadevergoeding krijgen bij een overstroming. Dit verhaal gaat over de gebrekkige communicatie en warrige informatie van betrokken (overheids)partijen én over het belang van goede communicatie in de Nederlandse strijd tegen het water. Want -hoe tegenstrijdig het ook… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Onzekerheid over kosten die aanvrager planschadeclaim moet betalen
Is het normaal maatschappelijk risico wel zo normaal?

Wanneer als gevolg van de realisatie van bijvoorbeeld een woontoren voor omliggende woningen een inbreuk op de privacy ontstaat of het uitzicht wordt belemmerd, dan kan dit leiden tot waardevermindering van de omliggende woningen. Een gedeelte van deze waardevermindering komt voor risico van de aanvrager van de planschadeclaim, wat ook wel het ‘normaal maatschappelijk risico’… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Voorsorteren op toekomstproof logistiek vastgoed

De ‘verloodsing’ van het landschap staat volop in de belangstelling. Nederland Distributieland bepaalt deels ook de aanblik van het land. Echte oplossingen gaan uit van de rol die de sector speelt in onze economie, samenleving en kwaliteit van ons vestigingsklimaat. Zo’n aanpak is veel breder dan alleen de verfoeide loods, vinden Merten Nefs en Cees-Jan… Lees meer »

Uitgelicht artikel

De bal moet gaan rollen in Drenthe

Waterstof, all-electric, warmtenetten of toch gas? Zomaar wat termen die vergroeid lijken te zijn met de energietransitie. Welke modaliteit gaat de zeven miljoen huizen in ons land warm en ‘klimaatakkoord-proof’ krijgen? We gaan op bezoek in Drenthe, waar volop geëxperimenteerd wordt en waar grote uitdagingen liggen. ‘Het moet snel, het moet allemaal, maar het moet… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Overheid, overheid en overheid zijn er uit bij Valkenburg

Het klinkt veelbelovend, een gebiedsontwikkeling van een dergelijke omvang, met een deel middeldure huur, waar vanuit het Rijk grootschalig op wordt ingezet met bijvoorbeeld de woondeals. Bovendien leent het gebied zich op het eerste oog goed voor grootschalige woningbouwontwikkeling: Valkenburg is midden in de Randstad gelegen, met de gemeenten Katwijk, Wassenaar, Leiden, Den Haag en… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Grenzen aan stedelijke verdichting (1)

auteur Yvonne Vendrig-De PunderDe woningmarkt in de Randstad zit hartstikke vast. Bouwen, bouwen, bouwen is de opgave. Verdichten op zich is al een hele klus. Om dit gezond te doen, moet je creatief naar de openbare ruimte kijken, weten waar winst te behalen is en wat de risico’s zijn als je gezondheid niet goed meeneemt… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Versneld bouwen in Woerden met soepelere markttoets

Auteur Kasper Baggerman Middenhuurproductie loopt achter en corporaties kunnen maar mondjesmaat bijspringen om dit probleem op te lossen. De complexe en tijdrovende markttoets belemmert hun ruimte in het vrije segment. In Woerden slaan corporatie GroenWest, de gemeente en provincie de handen dus ineen om de toets sneller en soepeler door te lopen. Zo moeten op… Lees meer »

Uitgelicht artikel

‘Je kunt pas transformeren als je weet waar wat zit’
Inventarisatie plancapaciteit detailhandel als basis voor (sanerings)beleid

Auteur Kelly Kuenen De onlangs verschenen ‘Handreiking Saneren plancapaciteit’ helpt gemeenten, provincies en adviesbureaus inzicht te krijgen in de harde plancapaciteit voor detailhandel en biedt handvatten bij sanering. Het uiteindelijke doel: een geconcentreerd en vitaal winkelgebied. Dit artikel staat in ROm 1-2, februari 2020. ROm is gratis voor ambtenaren in het domein van de fysieke… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Vraag ‘Voldoende, goed land?’ is na veertig jaar weer actueel
Stikstofcrisis? Landbouwcrisis!

Auteur Marcel Bayer Terwijl het kabinet nog druk bezig is om de stikstofcrisis te bezweren door boeren uit te kopen, is er nog geen zicht op een veel duurzamer werkende agrarische sector. De grondgebonden landbouw beslaat 60 procent van ons grondgebied. De veehouderijsector heeft met 46 procent van de stikstofuitstoot verreweg het grootste aandeel in… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Vraag ‘Voldoende, goed land?’ is na veertig jaar weer actueel
Stikstofcrisis vergt extensivering van de Nederlandse landbouw

Auteur: Marcel Bayer Terwijl het kabinet de eerste noodmaatregelen neemt om de stilgelegde projecten in de bouw weer vlot te trekken, zal de landbouw het antwoord moeten geven op de vraag hoe de stikstofcrisis voor de lange termijn te bezweren.  De grondgebonden landbouw beslaat 60 procent van ons grondgebied. De veehouderijsector heeft met 46 procent… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Stefano Boeri
‘De stad is de oplossing voor klimaatverandering’

Auteur Kasper Baggerman Torens met groene gevels winnen flink aan populariteit. In Eindhoven verrijst de Trudo Toren, Utrecht krijgt Wonderwoods. Het zijn verticale bossen naar voorbeeld van het Bosco Verticale in Milaan. Geestelijke vader van het verticale bos is de Italiaanse architect Stefano Boeri. Herbebossing in de stad kan een belangrijke bijdrage leveren aan de… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Zoektocht naar de werkelijke betekenis van wollige termen
‘Ja, mits’ als brug tussen conflicterende belangen

Roel Sillevis SmittRoel Sillevis Smitt is adviseur omgevingsrecht/Omgevingswet bij AT Osborne (Legal Services). ‘We moeten integraal werken’ en ‘We willen van een houding van ‘nee, tenzij’ naar een houding van ‘ja, mits’. Hoort of ziet u deze uitspraken ook geregeld in een overlegruimte, bij de koffieautomaat of in beleidsstukken, als het over de Omgevingswet gaat?… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Nederland Europees kampioen publieke oplaadpunten
De stille opmars van de laadpalen

We horen het graag: Nederland is Europees koploper met het aantal publieke laadpalen voor elektrisch vervoer. Positieve kanten van de groeispurt die de elektrische auto de laatste jaren meemaakt, zijn bekend: schonere en stillere straten, verbetering van de luchtkwaliteit en van de leefkwaliteit in het algemeen. Maar om al deze elektrische voertuigen van stroom te… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Geen woorden maar daden met de Omgevingswet

Auteurs Sarah Ros, Jan Rotmans Sarah Ros is bestuursadviseur fysieke leefomgeving en Omgevingswet, Jan Rotmans is hoogleraar Transitiekunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam De Omgevingswet is erop gericht om de oeroude kloof tussen beleid en uitvoering te verkleinen. Met de stikstof en PFAS blijkt maar eens hoe groot die kloof nog is. Overheden moeten duidelijke… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Verwar volle terrassen niet met sociale cohesie

Jos Gadet, hoofdplanoloog bij Gemeente Amsterdam, publiceerde op 8 mei een column in ROm met als hoofdboodschap dat het ‘gentrificationproces’ onterecht door kranten wordt bestempeld als oorzaak van afnemende sociale cohesie in buurten. Een heel erg slechte column is het niet, maar over de inhoud en de argumentatie kun je wel een mening hebben. Op… Lees meer »

Uitgelicht artikel

Meld u nu aan voor de Beste Openbare Ruimte Award 2019!

Voor het 15e jaar op rij organiseert Stedelijk Interieur de Award Beste Openbare Ruimte, de ‘missverkiezing’ voor de openbare ruimte. Een deskundige jury kiest tijdens het Landelijk Congres Openbare Ruimte (LCOR) op 20 juni in Rotterdam, samen met het publiek, de mooiste, robuuste en best functionerende openbare ruimte van Nederland. Meld uw openbare ruimte nu… Lees meer »