Advertentie
Archief

Anders kijken naar de energietransitie

Auteur ROmagazine.nl

01 april 2022 om 15:41, Leestijd ca. 3 minuten


Het gebrek aan capaciteit voor de energietransitie bij gemeenten is steeds zichtbaarder. Op verschillende plekken staan projecten stil, omdat de vacature voor projectleider maar niet ingevuld wordt. Onervaren mensen blijken vaak niet opgewassen tegen de onzekerheid en complexiteit die de energietransitie met zich meebrengt, waardoor de vacatureprocedure weer van begin af aan start. Vraag een gemiddelde gemeenteambtenaar wat er nodig is om vooruit te komen, en het antwoord is steevast: meer mensen!

Door Jade Oudejans, adviseur Over Morgen. Deze column staat in de nieuwe editie (april) van ROm, vakmaandblad voor de fysieke leefomgeving en gratis voor ambtenaren in dat domein. Neem een thuisabonnement.

De nieuwe regering wil werk maken van de energietransitie, wat betekent dat gemeenten binnenkort flink wat extra uitvoeringsmiddelen kunnen verwachten. Maar extra middelen maken het gebrek aan goede mensen niet minder nijpend. Om klimaatambities de komende jaren waar te maken, hebben we uitvoeringskracht nodig. Uitvoeringskracht creëren kan op twee manieren: door meer goede mensen op te leiden en door het slimmer te organiseren. Beide zijn keihard nodig.

Gelukkig is een groot deel van de uitvoeringstaken in de energietransitie voor gemeenten vergelijkbaar. Isolatiestrategie, wijkaanpak, een gebiedsproces voor grootschalige opwek; gemeenten verschillen maar processen zijn vergelijkbaar. Je kunt dus slimmer organiseren door kennis en capaciteit te delen. Sterker nog, je zult wel moeten, wil je de komende jaren opschaling mogelijk maken. De regio of provincie is hiervoor een logische schaal. Klein genoeg om elkaar te kennen. Groot genoeg zodat samenwerking echt schaalvoordeel kan bieden. Daarbij zijn verschillende modellen mogelijk, denk aan het opzetten van een regionale expertpoel die gemeenten op oproepbasis ondersteunt, het gezamenlijk inhuren van uitvoerende partijen zoals energieloketten, of het vormen van een regionale uitvoeringsorganisatie.

Om klimaatambities de komende jaren waar te maken, hebben we uitvoeringskracht nodig


Zelf ben ik sinds een jaar programmamanager van een servicepunt dat gemeenten in Noord-Holland ondersteunt bij de energietransitie in de gebouwde omgeving. Samen komen we verder, is ons motto. Want onze kracht is niet het een-op-een adviseren van losse gemeenten. Het is juist het aanjagen van het gezamenlijke gesprek, het delen van praktijkervaringen, het signaleren van knelpunten die overal spelen en het samen werken aan oplossingen. Sinds kort organiseren wij ook praktijkgerichte leertrajecten. Daar is behoefte aan, want werken aan de energietransitie kan voelen als voetballen in een team waarin iedereen in een ander doel wil scoren en waarbij de spelregels steeds veranderen. Dat is niet iets dat je enkel in de schoolbanken leert, je moet trainen. Die training begeleiden wij in leerlabs, waar gemeenten die in een vergelijkbare fase van de transitie zitten, samen een tijd lang samen optrekken, en ondertussen kennis en tools aangereikt krijgen om bijvoorbeeld aan hun eigen wijkuitvoeringsplan te werken. Steeds meer nieuwe ambtenaren melden zich om via onze leerlabs een stukje praktijkopleiding te krijgen.  

Zo’n regionaal ondersteuningsprogramma met opleidingsactiviteiten is in Nederland uniek. Nu, met een nieuw kabinet en grote beloften, is de tijd om daar verandering in te brengen. Hoe beter je regionale ondersteuningsstructuur staat, hoe efficiënter je straks nieuwe capaciteit en middelen kunt wegzetten en hoe sneller je tot opschaling komt in de energietransitie. Het organiseren van de energietransitie is geen incidenteel probleem, het vraagt een structurele aanpak.

Gerelateerde Artikelen
Link gekopieerd naar klembord