In een Kamerbrief van vrijdag schetst demissionair Woonminister Keijzer een aantal keuzes op hoofdlijnen en de aanzet tot een landelijke aanpak. Het is een reactie op het advies van ABDTOP-Consult ‘De Olifant onder de kamer’.
De aanpak richt zich op zowel gemeenten als op woningeigenaren en kopers. Zo moeten gemeenten ondersteuning krijgen bij gebiedsgerichte aanpakken in buurten met een urgent of complex funderingsrisico.
Daarnaast kiest het Rijk om woningkopers en eigenaren vooral beter te informeren over de fundering van een woning. Het Rijk gaat zorgen dat er meer betrouwbare informatie beschikbaar komt. Eigenaren blijven primair verantwoordelijk, benadrukt het Rijk.
Het uiteindelijke doel is dat funderingsproblematiek een transparant onderdeel wordt van de prijsvorming op de woningmarkt en dat (potentiële) eigenaren hier op kunnen anticiperen.
Het Rijk neemt de regie, bewaakt de voortgang en regelt de randvoorwaarden voor de nationale aanpak. ‘Als interventies onvoldoende effectief blijken of als het te langzaam gaat, stuurt het Rijk bij’, aldus Keijzer in de brief.
Voor de aanpak is van 2025 tot en met 2028 cumulatief 56 miljoen euro beschikbaar. Dat bedrag werd afgelopen Prinsjesdag al bekend gemaakt. Daarnaast is er incidenteel in 2026 20 miljoen euro gereserveerd voor het Fonds Duurzaam Funderingsherstel.
Meer funderingsloketten
Corné Nijburg, netwerkmanager bij Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen (KBF) is blij met de actieve rol van het Rijk en hoopt op meer transparantie bij woningtransacties.
‘De toestand van de fundering moet bekend zijn als je een huis koopt. Het rijk zet nu een belangrijke stap om dat te bereiken.’ Vereniging Eigen Huis ontdekte dat 85 procent van huiseigenaren met funderingsschade-risico dit niet wist bij aankoop van hun woning.
In veel gemeenten is de informatievoorziening voor woningeigenaren niet op orde. Alleen Rotterdam, Zaanstad, Emmen, Schiedam en Haarlem hebben een speciaal funderingsloket. Dankzij de Rijkssteun kunnen andere gemeenten nu ook werken aan een eigen loket, aldus KBF.
Ook kennisontwikkeling en innovatie is belangrijk volgens Nijburg. ‘Als er nieuwe oplossingen zijn, dan moeten eigenaren daar ook gelijk van weten.’ KBF werkt aan een landelijk kennis- en innovatienetwerk, met aannemers, ingenieursbureaus, gemeenten en Rijksvertegenwoordigers. ‘Dankzij het Rijk krijgt dit netwerk nu een duwtje in de rug.’
‘Crisis niet afgewend’
Platform Slappe Bodem reageert gemengd: ‘Er worden goede stappen gezet door geld vrij te maken voor kennis en kwaliteit, leeraanpak en ondersteuning.’ Het platform is echter kritisch op de tijdelijkheid van de situatie en vindt dat er meer nodig is.
‘Het kabinet heeft nu incidenteel 56 miljoen vrijgemaakt. Daarmee geeft dit kabinet geen zekerheid aan eigenaren, bewoners, corporaties en anderen over een meerjarige inzet op dit dossier. Dat laat zij over aan volgende kabinetten.’
Volgens het platform moet het Rijk zich op korte termijn uitspreken over haar inzet op de lange termijn. ‘Pas dan kunnen partijen echt aan de slag.’ Nu zou herstel van funderingen uitblijven, waarmee ook een funderingscrisis niet afgewend is.
Probleem groeit
Funderingsproblemen komen in heel Nederland steeds vaker voor: 425.000 gebouwen krijgen de komende tien jaar te maken met funderingsschade en dat aantal groeit in de komende vijfentwintig jaar naar 780.000, concludeerde de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) vorig jaar.
Ongeveer 25.000 gebouwen hebben dringend herstel nodig, dat volgens KBF met gemak 100.000 euro per woning kost. Momenteel worden slechts 1.000 woningen per jaar hersteld. Volgens Platform Slappe Bodem liggen herstelprojecten stil door financieringsproblemen en zijn snelle investeringen noodzakelijk.
‘We willen eraan meewerken dat we over twee jaar stevige afspraken kunnen maken over een langjarige aanpak, ondersteund door Rijk, coöperaties, banken, bouwsector en private partijen’, aldus Rik van der Linden, bestuurlijk portefeuillehouder funderingen en wethouder gemeente Dordrecht.
Het platform pleit ook voor gebiedsgerichte aanpakken en een landelijk dekkend netwerk van Funderingsloketten. ‘Het tempo van realisatie is echter te laag.’ Het platform pleit daarom voor regionale of provinciale samenwerking.
