De nieuwe locaties worden toegevoegd aan de bestaande NOVEX-structuur en krijgen prioriteit bij investeringen in ontsluiting en netcapaciteit. Voor de uitvoering is vijf miljard euro beschikbaar, waarvan de helft bestemd is voor infrastructuur. Middelgrote woningbouwlocaties in onder meer Friesland, Noord-Holland Noord en Zuidoost-Drenthe worden eveneens ondersteund.
De selectie van de vier nieuwe locaties is gebaseerd op ontwikkelruimte, bestuurlijke bereidheid en de mogelijkheid tot functionele koppeling met andere opgaven. De woningbouwopgave wordt hiermee nadrukkelijk benaderd als ruimtelijke motor, ingebed in bredere gebiedsontwikkeling. Daarmee ontstaat een tweede lijn onder de bestaande NOVEX-aanpak, gericht op versnelling én spreiding.
Vier nieuwe woningbouwlocaties als tweede schil naast bestaande NOVEX-gebieden
Ook in gebieden met vergrijzing of krimp zet het Rijk in op transformatie. Via sloop-nieuwbouw en functiemenging wordt geprobeerd de leefkwaliteit op peil te houden. Ruimtelijke investeringen in deze gebieden worden gekoppeld aan bredere sociaaleconomische opgaven.
Infrastructuur en energie
De ontwerpnota koppelt woningbouw expliciet aan investeringen in energie- en mobiliteitsinfrastructuur. Nieuwe buisleidingen voor waterstof en ammoniak worden gepland buiten woongebieden, met het oog op ruimtelijke veiligheid. Zeehavens en strategische industrieclusters behouden prioriteit als knooppunten voor de energievoorziening en circulaire economie.
De bundeling van woningbouw, bereikbaarheid en energie wordt gepositioneerd als leidend ruimtelijk principe. Dit moet voorkomen dat afzonderlijke opgaven in elkaars weg staan en biedt houvast voor regionale uitwerking.
Klimaat en landgebruik
Waterveiligheid en klimaatadaptatie krijgen fysieke ruimte in het landschap. Rond grote rivieren, beken en bergingsgebieden wordt extra ruimte gereserveerd. Daarbij wordt gestuurd op meervoudig ruimtegebruik met extensieve landbouw, recreatie of natuur.
De landbouw behoudt zijn plaats als belangrijke ruimtegebruiker, maar moet volgens de ontwerpnota nadrukkelijk bijdragen aan biodiversiteit, bodemgezondheid en waterkwaliteit. Inzet is een robuust, veerkrachtig landgebruik.
De ontwerp Nota Ruimte wordt deze zomer beoordeeld in een planMER, waarin de milieueffecten van de ruimtelijke keuzes in samenhang worden onderzocht. Eind september gaat de nota, samen met de MER-uitkomsten, naar de Tweede Kamer en start de formele inspraakronde.
