Marcel Janssen is projectdirecteur bij gebiedsontwikkelaar AM en betrokken bij de ontwikkeling van het Innovatie Kwartier Den Bosch (IKDB)

Toen ik begon als projectontwikkelaar was binnenstedelijk gebiedsontwikkeling vaak enkel een ruimtelijke opgave. Door de jaren heen is daar verandering in gekomen. In mijn werk aan het Innovatie Kwartier Den Bosch (IKDB) merk ik dagelijks dat de stad niet langer alleen een plek is om te wonen, werken en verblijven. Het is ook de ontwikkeling van een ecosysteem geworden, een broedplaats waar de juiste type bedrijven, talenten en kennisinstellingen samenkomen. Innovatiedistricten zijn daar een treffend voorbeeld van. Ze ontstaan niet vanuit een ruimtelijke opgave, maar vanuit een maatschappelijke en economische ambitie. Hoe trek je jong talent aan? Hoe behoud je hen? En hoe creëer je een omgeving waar kennisinstellingen, bedrijven en overheden elkaar echt versterken?

Een innovatiedistrict is een levendig, binnenstedelijk gebied waar kruisbestuiving de norm is. Startups, scale-ups, corporates en onderwijsinstellingen werken er samen rond gedeelde thema’s zoals bijvoorbeeld datawetenschappen, biotechnologie of high tech. De kracht zit in kennisdeling door formele, maar zeker ook, informele contactmomenten, zoals toevallige gesprekken bij de koffie, lunch of op het terras. Juist die interactie van (toevallige) ontmoetingen stimuleert kennisdeling, en daarmee innovatie.

We staan aan het begin van een nieuwe trend in stedelijke ontwikkeling, waarin steden groeien in omvang én vooral in betekenis

Neem Strijp-S in Eindhoven. Ooit het hart van Philips, nu een bloeiend stadsdistrict waar creativiteit en technologie elkaar dagelijks raken. Of het Leiden Bio Science Park, waar universiteit, ziekenhuis en bedrijfsleven samenwerken aan baanbrekende medische innovaties. In ’s-Hertogenbosch bouwen we aan zo’n toekomst met het Innovatie Kwartier gericht op datawetenschappen en technologie. Aan de spoorzone verrijst een dynamisch gebied met werkplekken, woningen en leeromgevingen. De nabijheid van JADS (Jheronimus Academy of Data Science), een toonaangevende instelling voor wetenschappelijk onderwijs op het gebied van datawetenschappen, geeft het gebied internationale aantrekkingskracht. Ook de Bossche mbo’s en hogescholen zorgen voor verbinding en vernieuwing, bijvoorbeeld via hybride leertrajecten waarin studenten en bedrijven samen projecten ontwikkelen.

Ik leer uit dit soort projecten dat innovatiedistricten vragen om een andere manier van gebiedsontwikkeling. Ze vereisen langdurige betrokkenheid, gelijkwaardige samenwerking tussen publieke en private partijen, en vooral: de moed om te investeren in relaties (software), niet alleen in stenen (hardware). Alleen zo bouw je aan ecosystemen die echt toekomstbestendig zijn.

We staan aan het begin van een nieuwe trend in stedelijke ontwikkeling. Een trend waarin steden niet alleen groeien in omvang, maar vooral in betekenis. Als we die kans grijpen, kunnen innovatiedistricten een blijvende impuls geven aan onze economie én samenleving.