IJstad zou verrijzen op 2.500 hectare nieuw land bij Almere, tussen Amsterdam en Flevoland. D66 voorziet ruimte voor 60.000 woningen en maximaal 126.000 inwoners. De stad moet compact, autoluw en natuurinclusief worden ingericht, met ruimte voor werk, voorzieningen en recreatie.
Volgens D66 is de locatie strategisch gekozen vanwege de bestaande ruimtedruk in de regio en de potentie voor koppeling met de ontwikkellocatie Almere Pampus, waar zo'n 30.000 woningen worden gepland.
‘Een win-winsituatie voor zowel de natuur als de woningnood’, zegt partijleider Rob Jetten in het AD, waar hij het plan heeft gelanceerd. ‘Met alleen het volbouwen van binnensteden lossen we het probleem niet op. We moeten groots durven denken,’ aldus Jetten in het AD. IJstad is volgens D66 de eerste van tien nieuwe steden waarvoor de partij al eerder pleitte.
D66 begroot het project op 20 miljard euro, waarvan 10 miljard voor een IJmeerverbinding tussen Amsterdam, IJstad en Almere. Die verbinding staat al langer hoog op het wensenlijstje van Paul Tang. In een interview met deze site zij hij eerder dat woningbouwplannen, onder meer die bij Almere Pampus, spaak lopen zonder zo'n verbinding.
De overige kosten zijn volgens D66 bestemd voor drooglegging, bouw en ecologische versterking, zoals uitbreiding van de Marker Wadden. Veel geld, erkent Jetten. ‘Maar de woningnood kan niet worden opgelost door klein te denken. Met het alleen uitbreiden van bestaande woonkernen of het verder volbouwen van de binnensteden komen we er niet’, zegt hij in het AD.
De partij benadrukt het belang van regie vanuit het Rijk. ‘Alleen met centrale coördinatie kunnen we snelheid maken, kwaliteit garanderen en de publieke waarden bewaken’, schrijft D66 in het plan. Een Rijksontwikkelbedrijf moet dit mogelijk maken.
Kansen voor natuurherstel
Hoewel het Markermeer een Natura 2000-gebied is, ziet D66 kansen voor natuurherstel. ‘De aanleg van land kan samengaan met het verbeteren van de waterkwaliteit en biodiversiteit. IJstad kan, net als de Marker Wadden, een ecologische impuls geven.’
Hoewel het Markermeer deel uitmaakt van het Natura 2000-netwerk, ziet D66 juist ecologische kansen in het plan. Door het eiland natuurinclusief aan te leggen en te combineren met uitbreiding van de Marker Wadden, verwacht de partij een positief effect op biodiversiteit en waterkwaliteit. ‘Met slimme aanlegtechnieken en ecologische buffers kunnen we nieuwe natuur ontwikkelen, terwijl we tegelijkertijd bouwen aan een leefbare stad.’
Onderwaterhoogteverschillen moeten slib laten bezinken, en verstorende activiteiten zoals bodemberoerende visserij worden uitgesloten. Cultuurhistorische elementen, zoals forteiland Pampus, en scheepsroutes blijven behouden als het aan D66 ligt.
Steun van ChristenUnie
Pieter Grinwis (ChristenUnie) reageert op X positief op het voorstel. ‘Goed dat het taboe op het ontwikkelen van de Markerwaard 2.0 er steeds meer afgaat. Hoog tijd dat we weer dat lef durven tonen.’
Grinwis wijst net als D66 op de ecologische potentie. ‘De waterkwaliteit van het Markermeer gaat steeds verder achteruit. Juist het opspuiten van eilanden, zowel voor wonen als natuur, draagt bij aan de kwaliteit van het gebied.’
Ook andere partijen zetten in op woningbouw, maar kiezen daarbij bestaande locaties. Zo wil GroenLinks-PvdA luchthavens omvormen tot woongebieden, en stelt Volt voor om het Tata Steel-terrein te benutten. D66 onderscheidt zich door te kiezen voor nieuw land in open water.
Waar D66 de andere negen steden wil bouwen, is niet bekend. Bij WNL zei D66-Kamerlid Hans Vijlbrief dat de partij nu enkel de plannen voor IJstad heeft uitgewerkt. 'De woningnood in de metropoolregio Amsterdam is enorm.'
