Luchtkastelen bouwen voor de kiezer

Woningbouw Verstedelijking
Auteur Jaco Boer

15 september 2025 om 19:05, Leestijd ca. 2 minuten

Luchthavens en bedrijventerreinen ombouwen tot nieuwe woonwijken. Of meteen maar tien nieuwe steden ontwerpen in het water en op het land. In verkiezingstijd buitelen politieke partijen over elkaar heen met grootse plannen om de woningnood op te lossen. Maar zit Nederland wel te wachten op megalomane nieuwbouwlocaties?

Het zit veel kiezers hoog dat hun zoon of dochter maar geen betaalbare woning kan vinden. De wachtlijsten voor een sociale huurwoning zijn lang en het aantal middeldure huurwoningen lijkt door de nieuwe betaalbaarheidsregels voorlopig alleen maar te dalen. Kopen is met de hoge prijzen voor starters helemaal geen optie meer. Achtereenvolgende ministers proberen sinds enkele jaren wel de bakens te verzetten, maar twee decennia aan neoliberaal woningmarktbeleid verander je niet van de ene op de andere dag. Dat kost tijd en vraagt om ingenieus sleutelen aan wetten en regels.

D66 spant de kroon in de nieuwbouwmanie met een plan voor de bouw van tien volledig nieuwe steden

Dat geduld kunnen politieke partijen in verkiezingstijd amper opbrengen en dus verschijnt het ene na het andere hemelbestormende plan voor de bouw van megalomane nieuwbouwwijken. Zo wil Groen Links-PvdA de luchthavens van Rotterdam en Maastricht omvormen tot nieuwe woonsteden. De PVV ziet liever het Mediapark voor woningbouw op de schop gaan en Volt rept al van een Tata-Stad in haar verkiezingsprogramma. Voor het transformeren van onrendabele bedrijfslocaties valt iets te zeggen, zeker als ze goed zijn verbonden met omringende steden en dorpen. Maar veel partijen vergeten dat nieuwbouw op deze vaak vervuilde locaties duur en tijdrovend is, helemaal als er tienduizenden woningen moeten komen. In dezelfde tijd kunnen op kleinere locaties tientallen nieuwe woonwijken voor minder geld worden gebouwd.  

D66 spant de kroon in de nieuwbouwmanie met een plan voor de bouw van tien volledig nieuwe steden. Waar die precies moeten komen, is nog onbekend, op één locatie na: de Markerwaard. Daar zijn ook geen omwonenden die de partij met het noemen van een concrete bouwplek voor het hoofd kan stoten. In deze IJ-stad moeten op termijn 60.000 nieuwe woningen komen voor 126.000 bewoners.

Voor veel minder geld kunnen we een veelvoud aan uitbreidingswijken beter met hun regionale centrum verbinden en van voldoende voorzieningen voorzien

Het opspuiten van het nieuwe land wordt gecompenseerd met de aanleg van nieuwe natuur bij de Marker Wadden. Voor het hele project is minstens 20 miljard euro nodig waarvan de helft opgaat aan een nieuwe IJmeerverbinding tussen Amsterdam en Almere. Over die nieuwe railverbinding wordt al jaren gesteggeld tussen Almere en het Rijk. Keer op keer blijkt Den Haag niet bereid om voor die nieuwe infrastructuur voldoende geld uit te trekken.

Het is een illusie dat in een tijd van bezuinigingen en torenhoge investeringen in defensie nu wél zoveel miljarden vrijgemaakt worden om een compleet nieuwe stad met de rest van het land te verbinden. Voor veel minder geld kunnen we een veelvoud aan uitbreidingswijken beter met hun regionale centrum verbinden en van voldoende voorzieningen voorzien. Dat klinkt minder sexy voor kiezers maar het is een stuk realistischer en betaalbaarder dan de luchtkastelen waar D66 ons op trakteert.

 

 

 

 

Gerelateerde Artikelen