Volgens het ministerie van VRO blijft het terugdringen van de woningnood topprioriteit. Vanwege de demissionaire status van het kabinet is de koers vrijwel gelijk aan die van het voorgaande jaar.
De begroting borduurt voort op bestaande programma’s en maatregelen. Het ministerie zet onder andere in op de Woningbouwimpuls, regiodeals en het versnellen van vergunningverlening. In 2025 is ruim 300 miljoen euro beschikbaar voor woningbouwmaatregelen, verdeeld over meerdere regelingen.
Nieuw is de toevoeging van 79 miljoen euro voor onzelfstandige flexwoningen en transformatieprojecten. Daarmee komt het totale budget op 179 miljoen euro. De middelen zijn bedoeld voor tijdelijke huisvesting van onder andere spoedzoekers, studenten en arbeidsmigranten.
Volgens VRO ligt de nadruk de komende tijd op uitvoeringskracht en samenwerking met gemeenten en corporaties. De inzet blijft gericht op locaties, planvorming en het beter benutten van bestaande geldstromen, aldus het ministerie. De maatregelen moeten vooral versnelling op korte termijn mogelijk maken.
Gemiste kans
Brancheorganisatie Neprom noemt de plannen ‘een gemiste kans’ en wijst op het ontbreken van een langetermijnvisie. ‘Het kabinet laat cruciale keuzes liggen’, stelt directeur Desirée Uitzetter. ‘Zonder regie, investeringen en ruimtelijke verankering blijven de doelstellingen voor woningbouw onhaalbaar.’
Ook Bouwend Nederland waarschuwt voor het uitblijven van structurele keuzes. De organisatie wijst op de impact van de stikstofproblematiek op woningbouw en infrastructuur. ‘Door de combinatie van hoge stikstofuitstoot en verzwakte natuur kan op veel plekken geen bouwvergunning worden afgegeven’, stelt voorzitter Arno Visser.
‘Volgens onze berekeningen komen 244.000 geplande woningen in de gevarenzone. Zeventien grote infraprojecten zijn al eerder stopgezet. Helaas lossen we dat nu niet op. Een volgend kabinet zal als de bliksem de verloren tijd goed moeten maken.’
Ook de Aannemersfederatie Nederland mist richting. Volgens de organisatie laat het kabinet kansen liggen om het bouwklimaat te verbeteren. De federatie pleit voor snelle maatregelen rond stikstof, vergunningprocedures en investeringszekerheid. ‘Er is onvoldoende perspectief voor de bouwsector’, concludeert de federatie.
Vereniging Eigen Huis (VEH) mist concrete maatregelen voor huiseigenaren, die te maken krijgen met hogere energieprijzen en belastingen. ‘De Miljoenennota biedt geen perspectief voor mensen die moeite hebben om hun woonlasten te dragen’, stelt de vereniging. Er is volgens de VEH vooral behoefte aan langjarig en voorspelbaar beleid.
Vastgoed Belang, de branchevereniging voor de private verhuurmarkt, is vooral teleurgesteld dat er in de begroting geen ruimte is opgenomen voor fiscale verlichting, die broodnodig is om investeringen in de woningmarkt weer op gang te krijgen.
‘Dat terwijl kiezers aangeven dat de woningnood voor hen hét belangrijkste thema is in de aankomende verkiezingen.’ De vereniging constateert verder dat er in de miljoenennota ook geen ruimte is opgenomen voor het verlichten van de belastingdruk en de overdrachtsbelasting niet wordt verlaagd.
Compensatie huurders
De Woonbond uit felle kritiek op het ontbreken van compensatie voor huurders. Een Kamermeerderheid riep hier eerder toe op, nadat de beloofde huurbevriezing en verhoging van de huurtoeslag niet werden doorgevoerd. Het kabinet schrapt wel de eerder geplande bezuiniging op de huurtoeslag, maar aanvullende maatregelen blijven uit, klaagt de bond.
‘Veel huurders ontvangen geen toeslag of slechts gedeeltelijk’, zegt directeur Zeno Winkels. ‘In twee jaar tijd zijn de huren met meer dan 10 procent gestegen. Dit kabinet heeft niets geleverd op het gebied van betaalbaarheid en sociale woningbouw.’
De Woonbond pleit voor een rem op huurverhogingen en structurele investeringen in betaalbare nieuwbouw.
Aedes noemt het terugdraaien van de bezuiniging op de huurtoeslag juist een stap in de goede richting, maar benadrukt wel dat investeringen in sociale woningbouw uitblijven. De vereniging pleit voor duidelijke langjarige afspraken met een volgend kabinet, zodat corporaties kunnen blijven bouwen en verduurzamen.
De Prinsjesdagplannen markeren daarmee het einde van een beleidsperiode waarin woningbouw weliswaar prominent op de politieke agenda stond, maar waarin fundamentele keuzes grotendeels werden doorgeschoven, aldus de koepel van corporaties.
‘Het is nu vooral belangrijk dat er snel een nieuw kabinet komt dat wonen op 1 zet bij alle keuzes die we maken’, zegt Aedes-voorzitter Liesbeth Spies. ‘Er moet stabiliteit in beleid komen, zodat alle betrokken partijen kunnen werken aan het aanpakken van de wooncrisis.’
