‘Hier is iets bijzonders aan de hand’, zei demissionair woonminister Keijzer, die maandag een bord mocht onthullen als symbool voor de startbouw. ‘Toen de Raad van State het bestemmingsplan vernietigde, lag er 28 dagen later een nieuw plan. Als overal zo wordt gewerkt, zijn doorbraaklocaties straks niet meer nodig.’
Vastgoedpartij Roc, eigenaar van een van de panden die in het gebied aanwezig is, maakte bezwaar tegen de hoogte en positie van de nieuwe gebouwen. Volgens stedenbouwkundige Gijs van den Boomen, creatief directeur bij architectuur en stedenbouwkundig bureau KuiperCompagnons, werd het ontwerp daarop in overleg aangepast om hinder van wind, schaduw en verlies van uitzicht te beperken.
Wethouder Antoinette Laan (Bouwen en Wonen) benadrukt dat vasthoudendheid doorslaggevend was om dit binnen 28 dagen voor elkaar te krijgen. ‘Misschien was dit wel de snelste herziening van een bestemmingsplan ooit.’ Volgens Laan laat het zien dat procedures sneller kunnen worden afgerond, mits bestuurders en raad bereid zijn door te pakken.
Badkuipmodel
Schieveste verrijst op een smalle strook tussen de A20 en het spoor bij station Schiedam Centrum. Hier komen circa 3.000 woningen, variërend van studentenstudio’s en sociale huur tot lofts en vrije sector koopwoningen. Vier woongebieden worden verbonden door een groen stadspark dat door de wijk slingert.
Het stedenbouwkundig ontwerp volgt een zogenoemd badkuipmodel: hoogbouw aan de randen, lagere bebouwing in het midden. ‘Zo beschermen we bewoners tegen geluid van de A20 en het spoor’, vervolgt Van den Boomen. ‘De hoogbouw fungeert als geluidswand, terwijl er in het midden ruimte ontstaat voor een stadspark dat de wijk samenbrengt.’

V.l.n.r.: Laan, Keijzer, burgemeester Bergmann, Koning en Schipper. Foto: ROmagazine
Van den Boomen, mede-initiator van het project, benadrukt dat gezondheid centraal staat. ‘De woningen langs de snelweg zijn georiënteerd op het groene, autoluwe park in het midden. Aan de spoorzijde is de hinder beperkter, waardoor we daar studentenwoningen aan beide zijden van het gebouw voorzien. Dat over het spoor geen gevaarlijke stoffen worden vervoerd, maakt het ontwerp daarbij makkelijker.’
Een belangrijke voorwaarde voor de start van de eerste fase is dat de andere gebouwen van het project er ook echt komen. Die garantie is er nu, aldus Van den Boomen. ‘Anders werkt het ontwerpvoordeel van de badkuip niet. Alle gebouwen zijn nodig om bewoners te beschermen en het park goed tot zijn recht te laten komen.’
Vrij maaiveld
Volgens ontwikkelaar Marcel Schipper (VolkerWessels) ligt de nadruk op een vrij en aantrekkelijk maaiveld. ‘De wijk wordt autoluw ingericht en er komt een ondergronds afvalsysteem. Zo houden we de openbare ruimte vrij van containers.’ Ook komt er een collectieve warmtekoude-opslag in samenwerking met Essent. Hierbij wordt warmte gewonnen uit het water van de Schie.'
Het park vormt het hart van de wijk. Aan de plinten van gebouwen komen commerciële functies en werkplekken, maar ook een fietsenmaker. ‘De wijk moet aantrekkelijk zijn om te verblijven, met aandacht voor het maaiveld,’ aldus Schipper.
Doorbraak-deadline
Schieveste is aangewezen als doorbraaklocatie, waarbij de gemeente Schiedam 18 miljoen euro van het Rijk ontvangt. Het geld wordt ingezet voor onder meer geluidsmaatregelen en een nieuwe onderdoorgang die Schieveste beter moet verbinden met Schiedam-Oost. Voorwaarde is dat de bouw uiterlijk 1 december 2025 start.
Mede door de snelle bestemmingsplanwijziging lukt dat, waarna de subsidie haalbaarheid geeft aan het gehele project. Wethouder Laan benadrukte dat samenwerking daarbij essentieel is. ‘Elke woning zorgt voor doorstroming. Gemeenten moeten tempo maken. Dat kan alleen als we samen met ontwikkelaars, provincie en Rijk de schouders eronder zetten.’
Stationsvernieuwing
Het station Schiedam Centrum wordt tegelijkertijd vernieuwd. Mede door de komst van Schieveste groeit het dagelijkse aantal van 65.000 reizigers op het station naar verwachting naar circa 95.000 per dag. De provincie Zuid-Holland ziet deze schaalsprong graag gebeuren en investeert mee.
‘Deze spoorlijn van Dordrecht naar Leiden moet meer gebruikt worden,’ zei gedeputeerde Koning tijdens het startsein. ‘De provincie draagt financieel bij aan de vernieuwing. Dat maakt dit tot een project dat niet alleen woningen oplevert, maar ook de bereikbaarheid van de regio versterkt.’
Volgens Van den Boomen lopen woningbouw en stationsontwikkeling bewust parallel. ‘Dat vraagt nauwe samenwerking met overheden en partijen als ProRail. Daarom hebben we woningen en stationsgebouwen ruimtelijk zo veel mogelijk gescheiden, zodat de ontwerpen elkaar niet te veel doorkruisen. Een technisch voordeel is dat woningen zo ook minder last hebben van trillingen door het spoor.’

Impressie van Schieveste. Beeld: Schieveste
SchieDistrict
Schieveste maakt deel uit van de bredere gebiedsontwikkeling SchieDistrict. De gemeente Schiedam zet in op een samenhangende aanpak van wonen, economie en mobiliteit. Naast de woningbouw gaat het om de vernieuwing van het noordelijke bedrijventerreinen, de bouw van een hotel en de modernisering van het station.
De Ontwikkelcombinatie Schieveste – Dura Vermeer, VolkerWessels Vastgoed, Van Omme & De Groot en Synchroon – werkt samen met de gemeente. Volgens VolkerWessels-ontwikkelaar Schipper krijgen de bewoners van de eerste 92 woningen hun sleutel naar verwachting in de tweede helft van 2027.
Tempo in woningbouw
De lessen uit Schieveste reiken verder dan Schiedam alleen, vindt Keijzer, die graag benadrukte dat bouwtempo een hoge prioriteit is. Gemeenten moeten vooral geen extra eisen opleggen. ‘Onze woningen zijn al duurzaam genoeg. Zet niet nog meer regels bovenop landelijke eisen, want dat remt het tempo af.’
Wethouder Laan sloot zich daarbij aan en wees op de noodzaak om vaart te maken. ‘We maken in Nederland bezwaar tegen elke vleermuis of graspiet die we vinden. Schieveste laat zien dat het ook anders kan: tempo maken, met behoud van kwaliteit.’


