Opruimen is nuttig, analyseren is de toekomst

Data en digitalisering
Auteur Jan-Willem Wesselink

10 november 2025 om 19:56, Leestijd ca. 2 minuten

Minder regels, meer ruimte — het klinkt verleidelijk. Maar wat als we niet minder, maar juist béter moeten kijken? De toekomst van ruimtelijke ordening ligt niet in het opruimen en schrappen van regels, maar in het slim analyseren ervan. Data als nieuwe ordening — technologie als spiegel van de menselijke maat.

Het opruimen van regels wordt gepresenteerd als de oplossing voor de problemen in de Nederlandse ruimtelijke ordening. Dat wil ik ook niets op afdingen. Als ik naar mijn kledingkast kijk, denk ik ook vaak dat het wel wat minder kan. En wat netter. Opruimen is nuttig. En wat niet meer past, moet je weggooien. Vaak met spijt in het hart, waarom lukt het toch niet om op gewicht te blijven?

Als AI ergens goed in is, is het in het snel analyseren van heel veel data en inzicht geven in wat ons, stervelingen, een puinhoop lijkt

Op de Smart City Expo World Congress, die vorige week werd gehouden in Barcelona, was een andere oplossing in opkomst: visuele analyse. Eigenlijk: inzicht krijgen in wat een chaos lijkt. Met behulp van moderne technologie uiteraard, om precies te zijn: met behulp van kunstmatige intelligentie. Want als AI ergens goed in is, is het in het snel analyseren van heel veel data en inzicht geven in wat ons, stervelingen, een puinhoop lijkt. Dat is handig in een ruimtelijke ordening die vast dreigt te lopen door te veel wensen, te veel regels, te veel randvoorwaarden.

Met andere woorden: gewoon keuzes maken en ruimte ordenen, maar dan next level. Dat kan nog niet zo lang, maar de hardware van bedrijven als NVIDIA is nu zo krachtig dat ze een video-language-model kunnen laten draaien waarmee je bijvoorbeeld met alle verkeerscamera’s van Parijs kan praten. En zo een analyse kan doen van het verkeer op dat specifieke moment en direct een oplossing kan bedenken als dat is vast gelopen.

Niet alleen de kast opruimen, maar ook onze leefstijl aanpassen

Een andere oplossing werd gepresenteerd in het paviljoen van Riyad Infrastructure Projects Center. In Riyad (een stedelijke regio met 7 miljoen inwoners) worden nu alle binnenkomende aanvragen voor werkzaamheden geanalyseerd. De regio is zo van ‘wie het eerst komt, wie het eerst graaft’ naar slimme afstemming gegaan. Met als resultaat dat inwoners minder overlast ervaren in het verkeer en bij het gebruik van het elektriciteitsnet. Bovendien kunnen de routes van toezichthouders beter worden ingepland. Met behulp van satellietdata wordt gecontroleerd of er geen illegale bouwactiviteiten plaatsvinden. Los van voordelen voor inwoners, verlopen processen ook sneller en daardoor goedkoper. En ja, qua AVG mag dit ook gewoon in Nederland, althans ik zag niets wat we niet kunnen overnemen. De Saoedi’s hebben bijvoorbeeld keurig een mens in het systeem die de boetes uitdeelt.

Dat kunnen wij ook invoeren. Er zijn Nederlandse partijen die deze oplossingen bieden. Maar dan moeten we wel durven te veranderen. Niet bang zijn voor nieuwe technologie. Dus niet alleen de kast opruimen, maar ook onze leefstijl aanpassen.

Gerelateerde Artikelen