'Door te werken met een normering voor netbewuste nieuwbouw kunnen we de beperkte netcapaciteit zo slim mogelijk inzetten', zegt Huib van Essen, gedeputeerde Energietransitie van de Provincie Utrecht 

De norm stelt een grens aan de maximale piekbelasting die alle woningen samen in een nieuwbouwwijk mogen veroorzaken. 

Door netbewuste ontwerpprincipes toe te passen, moeten projecten binnen de vastgestelde grens blijven. 

Het doel is om het elektriciteitsnet in de provincies Flevoland, Gelderland en Utrecht (FGU) minder te belasten en tegelijkertijd nieuwbouw ruim baan te geven. 

De norm is onderdeel van een pakket aan maatregelen dat voortkomt uit de Woontop van december 2024, waarbij overheden en ketenpartners afspraken maakten om woningbouw te versnellen ondanks netcongestie. 

Norm in vergunning en planvorming

De norm is ontwikkeld samen met netbeheerders, het Rijk en marktpartijen. Nadat de provinciale omgevingsverordening is aangepast, moeten gemeenten deze vanaf eind 2026 opnemen in hun omgevingsplannen.  

Ook wordt de norm dan voortaan gehanteerd als voorwaarde bij het verkrijgen van een omgevingsvergunning bij alle nieuwbouwprojecten. 

Projectontwikkelaars moeten bij een aanvraag van een omgevingsvergunning concreet aantonen hoe hun plan voldoet aan de norm op het vlak van bijvoorbeeld isolatie, efficiënte warmtesystemen of andere technieken. 

De provincie Utrecht zegt dat de norm wordt uitgedrukt in een maximaal piekvermogen per vierkante meter gebruiksoppervlakte (GBO) van een woning.  

Afhankelijk van het woningtype en de aanwezigheid van een bodemenergiesysteem varieert de grenswaarde van 12 tot 14 watt per vierkante meter.  

Voor een woningbouwproject wordt het totaal aantal vierkante meters vermenigvuldigd met de bijbehorende norm. Dit levert het zogenoemde netbudget op: de maximale piekbelasting die het gehele project mag veroorzaken bij een buitentemperatuur van min 10 graden Celsius.  

De provincie Utrecht laat weten dat een validatietool nog in ontwikkeling is. Die moet ontwikkelaars helpen aantonen dat hun ontwerp binnen dit budget blijft. 

Meer zekerheid binnen beperkte ruimte

De technische haalbaarheid en toepasbaarheid voor alle soorten woningbouw stonden centraal bij het opstellen van de norm.  

Dat moet voorkomen dat betaalbaarheid of uitvoerbaarheid onder druk komt te staan. Daarbij is ook gekeken naar oplossingen die voor zowel corporaties als marktpartijen haalbaar zijn, zodat de norm breed toepasbaar is. 

Wel blijft aansluiting op het net afhankelijk van de actuele netstatus en beoordeling door de netbeheerder. Netbewuste bouw garandeert volgens de drie betrokken provincies geen extra capaciteit, maar vergroot wel de kans dat plannen binnen de bestaande ruimte passen.  

'Zo maken we het mogelijk om zoveel mogelijk woningen te bouwen, wat hard nodig is gezien de grote woningbouwopgave', aldus gedeputeerde Van Essen.  

Naast woningbouw onderzoekt de provincie ook hoe netbewust ontwerp kan worden ingezet in andere sectoren, zoals bij bedrijventerreinen en maatschappelijke voorzieningen.  

Om gemeenten te ondersteunen bij de invoering, werkt provincie Utrecht samen met VNG, regio’s en netbeheerders aan kennisdeling, praktijkvoorbeelden en implementatiehulpen.