‘Naast het verminderen van de stikstofuitstoot en natuurherstel zetten we nu ook stappen in vergunningverlening, toezicht en handhaving. Hiermee kunnen we onze vergunningen beter onderbouwen, zodat ze bij bezwaren juridisch overeind blijven’, zegt gedeputeerde Ans Mol.
Gelderland wil met de extra inzet voorkomen dat ontwikkelingen blijven vastlopen door juridische kwetsbaarheid van vergunningen. De provincie koppelt de maatregelen aan ruimte voor bedrijfsuitbreiding, woningbouw en veilige wegen, zonder de opgave voor natuurherstel los te laten.
Vergunningen en handhaving
In 2026 en 2027 scherpt de provincie het instrumentarium aan rond vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het doel is om stikstofruimte beter te borgen en besluiten beter te onderbouwen, zodat ze in bezwaar en beroep minder vaak stranden.
Dit zijn de maatregelen:
- Vergunningen intrekken van gestopte bedrijven: beleid om vergunningen van bedrijven die zijn gestopt in te trekken, zodat oude ruimte niet opnieuw kan worden gebruikt en de uitstoot niet alsnog toeneemt;
- Natuurvergunningen voor woningbouw: samen met gemeenten onderzoeken hoe natuurvergunningen voor woningbouw slimmer kunnen worden verleend;
- Beleid PAS-melders wordt verder uitgewerkt;
- Milieuvergunning en natuurvergunning koppelen: bedrijven die hun milieuvergunning vernieuwen, moeten voortaan tegelijk hun natuurvergunning aanpassen; hierover wil Gelderland afspraken maken met gemeenten en omgevingsdiensten;
- Extra aandacht bij Natura 2000-gebieden: bedrijven rond Natura 2000-gebieden die activiteiten veranderen, krijgen extra aandacht in toezicht en handhaving;
- Opschaling doelsturing vanaf 2027: Gelderland ontwikkelt een aanpak om doelsturingsvergunningen breder toe te passen, met duidelijkere richtlijnen voor innovatieve emissiereducerende maatregelen.
- Voorrang bij vergunningafhandeling: aanvragen worden niet meer uitsluitend op volgorde behandeld; projecten met de grootste stikstofreductie, projecten die netcongestie helpen oplossen en aanvragen die niet kunnen wachten krijgen prioriteit.
- Draaiboek voor nieuwe regels en uitspraken: de provincie maakt een draaiboek zodat experts direct kunnen reageren op nieuwe ontwikkelingen, met snellere handreikingen en aanpassingen om het vergunningenloket vlotter te heropenen.
Het draaiboek moet ervoor zorgen dat Gelderland sneller kan reageren op nieuwe rechterlijke uitspraken of beleidswijzigingen die gevolgen hebben voor vergunningen. Volgens de provincie helpt dat om adviezen en handreikingen sneller op te stellen en het loket voor vergunningaanvragen eerder weer te openen.
De provincie rekent op meer aanvragen door de maatregelen. Daarom wordt extra capaciteit opgebouwd, met werving en opleiding van medewerkers voor vergunningverlening én beleidsontwikkeling. Het doel is dat de uitvoering meegroeit met de verwachte werkdruk.
