Noord-Holland zet Den Helder op kaart als knooppunt voor nationale opgaven

Beleidsnota’s Gebiedsontwikkeling Natuurontwikkeling Ruimtelijke economie

Luchtfoto marinehaven

De marinehaven van Den Helder (archief). Foto: Eva Klijn / Mediacentrum Defensie (MCD)
Auteur ROmagazine.nl

05 mei 2026 om 15:39, Leestijd ca. 2 minuten


Defensie, offshore-energie en havenontwikkeling krijgen meer ruimte in Den Helder, met natuur, leefomgeving en bereikbaarheid als belangrijke randvoorwaarden. In de nieuwe provinciale omgevingsvisie maakt Noord-Holland scherpere keuzes voor de maritieme regio. De gemeente Den Helder steunt de hoofdlijn.

Luchtfoto marinehaven

De marinehaven van Den Helder (archief). Foto: Eva Klijn / Mediacentrum Defensie (MCD)

Noord-Holland werkt aan een nieuwe omgevingsvisie voor grote ruimtelijke opgaven, zoals woningbouw, klimaatverandering, natuurherstel en de energietransitie. In het concept-ontwerp krijgt Den Helder een duidelijke positie als regio waar defensie, energie en maritieme economie samenkomen.

‘Vanuit Den Helder kunnen we ons goed vinden in de strekking van het concept’, zegt een woordvoerder van de gemeente. De belangrijkste ambities voor de ontwikkeling van Den Helder komen volgens de gemeente duidelijk terug in de nieuwe provinciale omgevingsvisie.

Volgens de gemeente gaat het concept verder dan het vastleggen van ontwikkelingen die al langer lopen. ‘Ten opzichte van de vorige omgevingsvisie van de provincie zien we wel degelijk verschillen’, zegt de woordvoerder.

De provincie maakt haar rol concreter bij water en bodem, energieclusters, weerbaarheid en strategische autonomie. Volgens Den Helder helpt dat de samenwerking. ‘Dit biedt meer duidelijkheid en houvast’, aldus de woordvoerder.

Maritiem cluster

Ook bij de randvoorwaarden voor grote ontwikkelingen is de visie volgens de gemeente richtinggevend. Den Helder en de regio staan de komende jaren voor grote ruimtelijke opgaven. Veiligheid, offshore-energie en maritieme dienstverlening moeten elkaar daarbij versterken.

Kooypunt en Kooyhaven groeien in de visie door tot bovenregionale bedrijventerreinen. De gemeente wijst daarnaast op de samenwerking binnen het Maritiem Cluster Den Helder. Daarin werken gemeente, provincie en Koninklijke Marine aan onder meer de ontwikkeling van de zeehaven en luchthaven.

Volgens de woordvoerder draagt die samenwerking bij aan een gedeelde koers. ‘Daardoor staan de neuzen dezelfde kant op bij belangrijke thema’s als de ontwikkeling van de zee- en luchthaven, de brede economische en stedelijke ontwikkeling en de mobiliteit en bereikbaarheid.’

De ontwikkeling van haven, luchthaven en bedrijventerreinen moet samengaan met bescherming van natuur en landschap. Den Helder ligt tussen de Noordzee en de Waddenzee. De Waddenzee is UNESCO-werelderfgoed en stelt grenzen aan ruimtelijke uitbreiding.

Energie en natuur

De provincie wil zoeken naar combinaties van havenontwikkeling en natuurontwikkeling, waarin Harlingen al verder is. Daarbij moet ook rekening worden gehouden met klimaatverandering in de Waddenzee. Dat speelt bij mogelijke uitbreiding van zowel de marinehaven als de civiele haven.

De energietransitie legt extra ruimteclaims op de regio. De haven en luchthaven ondersteunen offshore-dienstverlening voor bestaande en nieuwe windparken op de Noordzee. Nieuwe energiebronnen, zoals waterstof, kunnen de positie van Den Helder verder versterken.

Op bedrijventerreinen moet ruimte blijven voor energie-infrastructuur en duurzame energieactiviteiten. De vervanging van het 150 kV-station Anna Paulowna in Hollands Kroon geldt daarbij als randvoorwaarde. Zonder die ingreep blijft verdere energieontwikkeling in de regio beperkt.

Bereikbaarheid verbeteren

Ook de bereikbaarheid staat onder druk. Economische groei, uitbreiding van de Koninklijke Marine en de rol van Den Helder als toegangspoort tot Texel zorgen voor extra verkeer. Vanuit het Maritiem Cluster Den Helder wordt gewerkt aan maatregelen voor mobiliteit en leefbaarheid.

Op onderdelen is volgens de gemeente nog nadere afstemming nodig. ‘Sommige onderwerpen kunnen wellicht nog iets meer geaccentueerd worden’, zegt de woordvoerder. Een formele reactie van het college is er nog niet, omdat de zienswijzeprocedure nog niet is gestart.

Gerelateerde Artikelen
Schrijf u in voor de nieuwsbrief Elke week het laatste nieuws over ruimtelijke ontwikkeling in uw inbox.
Link gekopieerd naar klembord