‘Voor D66 is het overduidelijk: we willen veel meer woningen, en snel’, zei Van Asten in het debat. Volgens het D66-Kamerlid moet Nederland ‘weer groots durven denken’, vooral bij het aanwijzen van nieuwe bouwlocaties.
In het oorspronkelijke D66-plan ging het al om IJstad in het IJmeer, tussen Amsterdam en Flevoland. De partij sprak toen over ‘nieuw land’ en 2500 hectare landcreatie voor circa 60.000 woningen.
In het debat legde Van Asten de nadruk op een andere uitwerking. Hij verwees naar Blue21 in Delft, een bureau dat wereldwijd werkt aan drijvend bouwen en drijvende gebiedsontwikkeling. ‘Ziet u het eens voor zich: een drijvend IJstad, hier in Nederland!’
Ziet u het eens voor zich: een drijvend IJstad, hier in Nederland!
Volgens Van Asten ligt de techniek klaar, maar blijft de politiek achter. ‘Pas oude regels aan, ga door roeien en ruiten.’ Daarmee verschuift D66 het accent van nieuw land maken naar bouwen op water.
Uitvoerbaarheid
BBB-Kamerlid Femke Wiersma zette meteen vraagtekens bij die uitvoerbaarheid. Het zoekgebied ligt in of nabij beschermd natuurgebied. ‘Worden hier straks daadwerkelijk woningen gebouwd, of zijn het luchtkastelen?’ vroeg zij.
Wiersma wees erop dat de discussie bij Markermeer en IJmeer niet over stikstof gaat, maar over waternatuur. ‘Hoe gaat de heer Van Asten dat mitigeren?’ vroeg zij. ‘Je moet dan waternatuur compenseren.’
‘Hier gaan daadwerkelijk woningen gebouwd worden’, antwoordde Van Asten. Hij erkende dat het Markermeer een waardevol watergebied is. Volgens hem moet IJstad juist worden aangegrepen om natuur te versterken.
‘Zeker in zo’n waardevol watergebied als het Markermeer zullen we daar ook flinke verbeteringen in moeten realiseren’, zei Van Asten.
Wiersma bleef sceptisch. Juist de slechte staat van het Markermeer kan volgens haar een juridische belemmering worden. ‘Van uitstel komt afstel’, zei zij. Van Asten draaide het om: ‘Hoe kan het wel?’
Grootschalige woningbouw
Het D66-Kamerlid hield wel een slag om de arm over de schaal. ‘Ik weet uiteindelijk niet in hoeverre dit kan bijdragen aan grootschalige woningbouw hier’, zei hij. ‘Maar wat ik ervan heb gezien, is dat het wel zeer veel potentie heeft.’
ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis steunde het denken over waterbouw. ‘De techniek is er klaar voor, maar de regelgeving nog niet’, zei hij.
IJstad raakt ook aan de al langer besproken IJmeerverbinding tussen Amsterdam en Almere. Volgens Van Asten kan IJstad ‘best gunstig’ zijn voor de businesscase van die infrastructuur. ‘Het liefst zien wij dat dit in het najaar daadwerkelijk wordt afgehamerd.’
Onafhankelijk onderzoek
Minister Boekholt-O’Sullivan (VRO) reageerde eerder terughoudend op IJstad. ‘Ik was helemaal niet heel enthousiast over IJstad, want ik wilde juist voorzichtig zijn met zulke grote vergezichten.’
Zij wil grootschalige woningbouwlocaties vooral beoordelen op uitvoerbaarheid. Bereikbaarheid, netcongestie, stikstofruimte en bestaande infrastructuur wegen daarbij zwaar. ‘Ik probeer namelijk wel een beetje in massa te denken.’
Inmiddels ben ik natuurlijk enthousiaster gemaakt.
‘Er is echter een Kamerbreed aangenomen motie waarin wordt verzocht om dat wel te doen. Inmiddels ben ik natuurlijk enthousiaster gemaakt.’
Die motie-Grinwis c.s. vraagt om onafhankelijk onderzoek naar ruimtelijke ontwikkelingen in het Markermeer/IJmeer. Ook vraagt de motie om in de Nota Ruimte ruimte te laten voor de uitkomsten van dat onderzoek.
IJstad als tiende
Van Asten zei dat de huidige 21 grootschalige locaties er uiteindelijk 30 moeten worden. ‘Ik geef u toe dat het er geen tien zijn. Het zijn er negen', zei hij. IJstad moet volgens D66 de tiende worden.
[advertentie]
De andere negen steden worden aangewezen door de ministeriële Taskforce Versnelling Woningbouw, waarvan Boekholt-O’Sullivan de voorzitter is. In een recente Kamerbrief rekt de minister de definitie van steden op naar grote uitbreidingslocaties.
In de brief noemt ze onder meer Havenstad, Groot Merwede-Rijnenburg en Pampus/Oosterwold. Zulke locaties kunnen volgens haar elk doorgroeien naar 50.000 tot 75.000 nieuwe woningen.
Huurwet en fiscaliteit
Het debat ging niet alleen over het tien-stedenplan van D66. Ook de Wet betaalbare huur kwam terug. Onder meer de VVD en JA21 willen dat de minister snel ingrijpt in de wet. VVD-Kamerlid Peter Nobel stelde opnieuw dat de wet tot uitponden leidt en dat de eerste aanpassingen onvoldoende zijn.
Ik zoek de oplossing in het fiscale klimaat voor de verhuurders
Boekholt-O’Sullivan antwoordde dat ze de zorgen van Nobel deelt, maar de oplossing elders ziet. ‘De heer Nobel zoekt de oplossing in de Wet betaalbare huur en ik zoek de oplossing in het fiscale klimaat voor de verhuurders.’
De hypotheekrenteaftrek werd de scherpste fiscale breuklijn. GroenLinks-PvdA en SP willen geld uit het fiscale woondomein gebruiken voor betaalbare woningbouw. ‘Je zou kunnen denken aan de hypotheekrenteaftrek’, zei Habtamu de Hoop.
SP-Kamerlid Sandra Beckerman hekelde dat huurders volgens haar de wooncrisis betalen. ‘Er is geen geld voor de bouw van echte betaalbare woningen, maar er is wel 11 miljard per jaar voor hypotheekrenteaftrek.’
Beide linkse partijen willen de hypotheekrenteaftrek afbouwen of afschaffen. VVD, JA21 en FVD willen dat absoluut niet.
‘De hypotheekrenteaftrek staat als een huis', zei Nobel. D66 en CDA zijn gehouden aan het coalitieakkoord.
