De vraag is daarom niet alleen hoe we omgaan met druk op de ruimte, maar vooral hoe we ruimte maken ín die drukte. Hoe zorgen we dat stapelende opgaven niet leiden tot meer versnippering, maar tot betere keuzes? En hoe maken we met schaarse middelen toch een openbare ruimte die werkt voor bewoners, ondernemers, bezoekers en toekomstige generaties?
Die vragen staan centraal tijdens de 22e editie van het Openbare Ruimte Congres. Op donderdag 3 september 2026 komen in Zaanstad vakprofessionals samen die dagelijks werken aan de stedelijke omgeving: van beleidsmakers, ontwerpers, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten tot beheerders, adviseurs en projectleiders gebiedsontwikkeling.
Het congres nodigt deelnemers uit om niet alleen te luisteren, maar ook actief mee te denken over oplossingen. Want juist in de openbare ruimte wordt duidelijk hoe ruimtelijke ambities, maatschappelijke opgaven en dagelijkse gebruikskwaliteit met elkaar verbonden kunnen worden.
Openbare ruimte als verbindende plek
De openbare ruimte is allang geen sluitstuk meer van ruimtelijke ontwikkeling. Juist daar wordt zichtbaar of ambities uit beleid, ontwerp en uitvoering elkaar versterken of in de weg zitten.
Een straatprofiel gaat niet alleen over verkeer, maar ook over waterberging, hittestress, toegankelijkheid, verblijfskwaliteit, kabels en leidingen, groen en ontmoeting. Een verdichtingsopgave gaat niet alleen over aantallen woningen, maar ook over de kwaliteit van de leefomgeving. En een beheeropgave kan de aanleiding zijn om een buurt toekomstbestendiger, gezonder en aantrekkelijker te maken.
Zaanstad als praktijkvoorbeeld
Zaanstad vormt een veelzeggende gaststad. Wonen, werken, industrie, infrastructuur, landschap en erfgoed liggen er dicht op elkaar. De stad groeit, maar kan niet eindeloos uitwaaieren.
Tegelijkertijd spelen funderingsproblematiek, klimaatadaptatie, mobiliteit en de kwaliteit van bestaande buurten een grote rol. Daarmee laat Zaanstad zien dat de openbare ruimte niet los te zien is van bredere ruimtelijke ontwikkeling, bestuurlijke keuzes en financiële haalbaarheid.
Van beleid naar uitvoering
Tijdens het congres wordt die complexiteit niet teruggebracht tot eenvoudige antwoorden. Het programma biedt juist praktijkvoorbeelden, excursies, workshops en ontwerpateliers die helpen om samenhang aan te brengen tussen beleid, ontwerp, uitvoering en beheer.
Hoe voorkom je dat iedere opgave zijn eigen claim legt op dezelfde vierkante meters? Hoe maak je integrale keuzes concreet? Hoe verbind je ambities uit omgevingsvisies, gebiedsprogramma’s en beheerpraktijk? En hoe zorg je dat ruimtelijke kwaliteit overeind blijft wanneer middelen schaars zijn?
Waarom deelnemen?
Voor lezers van ROm biedt het congres juist de vertaalslag van ruimtelijke ambities naar de praktijk van de stedelijke omgeving. Hoe landen keuzes uit omgevingsvisies, gebiedsprogramma’s en verdichtingsopgaven uiteindelijk in straten, pleinen, parken en buurten? En wat vraagt dat van samenwerking tussen beleid, ontwerp, beheer, bestuur en uitvoering?
Het congres biedt praktijkvoorbeelden, excursies en gesprekken met vakgenoten die helpen om integrale keuzes concreter en uitvoerbaarder te maken. Niet als abstract beleidsdebat, maar als praktische werkdag over keuzes maken, verbinden en uitvoeren.
Denk mee in Zaanstad
In het hoofdprogramma laten onder anderen Michiel van Driessche en Anne Geertje Bouman zien hoe een stadsbrede visie en ontwerpleidraad kunnen helpen om de leefomgeving van de toekomst bespreekbaar te maken. Sander Verhaar en Mathias Lehner presenteren de Zaanse ontwerpaanpak. Harwil de Jonge gaat in op natuurinclusieve gebiedsontwikkeling, terwijl Merle Ebskamp de sociale dimensie van ruimtelijke ontwikkeling inbrengt.
Meld je aan voor het Openbare Ruimte Congres op donderdag 3 september 2026 in Zaanstad en denk mee over hoe we met schaarse middelen ruimte maken in de drukte.
