Samen met collega’s onderzoek ik waar die versnelling stokt – of beter gezegd: waar vertraging ontstaat. Geïnspireerd door werk van collega Matthijs Sienot, die voor de energietransitie belangrijke knelpunten blootlegde. Vier springen eruit: gedeeld urgentiebesef, parallel werken met pragmatische risicobereidheid, vroege en blijvende stakeholderbetrokkenheid en standaardisatie van ontwerp, documenten en processen.
De vraag is: gelden deze knelpunten alleen voor de energietransitie? Mijn ervaring is van niet. In vrijwel elk domein waar ik werk, zie ik dezelfde patronen terug. En ook dezelfde oplossingsrichtingen. Zo blijken een gedeeld beeld van de eindoplossing, zicht op de kernbesluiten, organisatorische continuïteit en helder eigenaarschap cruciaal. Niet als abstracte principes, maar als dagelijkse keuzes: wie neemt wanneer welk besluit, op basis waarvan, en hoe houden we tempo?
Een voorbeeld dat me bijblijft, komt uit de Zuidasdok-aanpak. Daar wordt station Amsterdam Zuid stap voor stap vernieuwd, terwijl het gewoon open blijft. Complex, risicovol, maar beheerst. Tijdelijke constructies zijn zichtbaar gemarkeerd; iedereen weet wat tijdelijk is en wat blijvend. Die helderheid en discipline maken het mogelijk om parallel te werken zonder de controle te verliezen. Dat inspireert omdat het laat zien dat het kan.
Inspiratie is de zuurstof van versnelling
En inspiratie is precies de sleutel. Toen ik vanochtend in een sessie de openingsvraag stelde wie of wat heeft jou de afgelopen tijd geïnspireerd, gonsde het in de zaal toen dit in kleine groepjes besproken werd. En ja heb je dan zelf iets wat jij kan delen rond versnellen en inspiratie hoor ik je denken? In de Achterhoek en Liemers, waar ik werk aan de aanpak van droogte en wateroverlast, zie ik die inspiratie met eigen ogen. Het aanpakken van droogte en wateroverlast betreft geen wettelijke opgave, dus is er ruimte om het zelf goed in te richten. We zijn begonnen bij het gezamenlijk begrijpen van het probleem, hebben het handelingsperspectief scherp gemaakt en werken nu aan een meerjareninvesteringsagenda die uitvoering borgt. Stap voor stap, met continuïteit en gedeeld eigenaarschap. En misschien wel het belangrijkste: met partners die elkaar willen versterken. Toen het ministerie van IenW aanschoof, ging het niet over ‘de lijn uit Den Haag’, maar over hoe we samen kunnen versnellen.
Versnellen is dus niet alleen een kwestie van meer doen of harder werken. Het vraagt om scherpte in keuzes, lef om parallel te werken en bovenal: het vermogen om elkaar te inspireren met hoe het wél kan. Want inspiratie is de zuurstof van versnelling.
