De corona-factor

| 1 oktober 2020

Bent u het thuiswerken ook zat? Aangewezen op je directe leefomgeving met een leefcirkel niet groter dan jezelf, je naasten en je buren? Dan zie je ineens hoe prettig het is als je in het groen woont of als je boodschappen om de hoek kunt halen. En wat het betekent om 24 uur per dag op die paar vierkante meter te wonen, werken en vrije tijd te hebben met diegenen die je liefhebt. Velen vragen zich af of ze nog wel goed wonen. Het lijkt dat we bij de woningmarkt een nieuwe onbekende factor erbij hebben gekregen: de corona-factor.

Het coronavirus heeft er in korte tijd voor gezorgd dat we ingrijpend anders werken, leven en met elkaar omgaan. Betekent dit een stijging van de vraag naar andere type woningen op andere plekken? In het begin van de lockdown hoorde ik veel meningen over de impact op de lange termijn. De dood van de stad. Het kantelpunt voor de duurzaamheidstransitie. Nu het stof wat begint neer te dalen wordt het tijd voor reflectie. Is een corona-factor van belang voor de stad en de stedelijke transformatie? Graag ga ik samen met u in gesprek over mijn eerste aanzetten.

De impact op de bouwproductie lijkt beperkt. De bouw werkte snel met nieuwe richtlijnen. Tekorten in de aanvoer van materialen uit China of Italië lijken onder controle. Geen corona-factor dus. En de planvorming op de korte termijn? Gebiedsontwikkeling vraagt discussie met elkaar, elkaar in de ogen kijkend. Participatie vertraagt, de gemeenteraad heeft andere prioriteiten. Belangrijke zorgpunten, maar overkomelijk. Zeker zolang een volledige lockdown uitblijft.

De kwantitatieve vraag naar woningen lijkt op de korte termijn niet noemenswaardig af te nemen. Vooralsnog houden we tekorten. Ik maak me meer zorgen over de verwachtingen op de langere termijn. Economische krimp zal gevolgen hebben voor de woningmarkt. Denk aan de balans koop-huur en de koopkrachtige vraag. Ik hoop dat we geen projecten stilleggen. Woningbouwprojecten duren lang, dus we moeten door blijven gaan, over de economische dip heen kijken en zo de corona-factor mitigeren.

Opdracht: bouw met het oog voor ruimte en groen

Verandert de vraag naar type woningen, kwaliteit van de omgeving of de locatie op de langere termijn? Mensen hoeven door het thuiswerken niet meer vlak bij werk te wonen. Maar hoeveel mensen verhuizen over grote afstanden? Juist de mensen met cruciale beroepen kunnen vaak niet thuiswerken en zij hebben op verschillende plekken moeite een passende woning te vinden. En bij verhuizingen blijven de meeste mensen toch in de buurt. Dus beter om te kijken naar de woning: een extra kamer om thuis te werken. En wat meer groen in de directe omgeving. Wat mij betreft dus een pleidooi om nu niet aan de locaties te tornen, maar wel extra aandacht te geven aan de kwaliteit van de woningen en de omgeving.

De grootste economische klappen zullen vallen bij diegenen die het al niet zo breed hebben. Dus in volle vaart doorgaan om betaalbare woningen te blijven bouwen, ook voor de cruciale beroepen. Een opdracht aan zowel de markt als aan onze corporaties: bouw met oog voor ruimte en groen. Een oproep aan de landelijke politiek: introduceer een positieve corona-factor door de verhuurdersheffing af te schaffen voor corporaties die bouwen. En gebruik de woningbouwimpuls!

Jop Fackeldey

Jop Fackeldey is voorzitter van het programma Stedelijke Transformatie, een samenwerking tussen Rijk, provincies, gemeenten, ontwikkelaars, bouwers en investeerders. Hij schrijft in ROm een maandelijkse column over de urgentie, knelpunten en oplossingen, over goede en minder goede voorbeelden. Deze column staat in ROm 10, oktober 2020. Meer informatie: www.stedelijketransformatie.nl.