Don Quichot

| 16 oktober 2019

Als u dit leest, is de kans groot dat u weer eens vast heeft gezeten in een file van langzaam rijdende tractoren. De Nederlandse boeren zijn boos en dat peperen ze ons deze week goed in met wegblokkades, provinciehuisbezettingen en ‘kopjes koffie’ bij het RIVM in Bilthoven.

Waar klimaatactivisten van Extention Rebellion alleen hun eigen lichaam inzetten om te protesteren, grijpen agrariërs traditiegetrouw naar grover geschut. Tegen kolonnes van ronkende machines kan een ME nu eenmaal moeilijk optreden. En het leger inschakelen gaat het kabinet te ver.

Door al dat tractorgeweld lijkt het er op dat de boeren het land in hun greep hebben. Dat wordt nog eens versterkt door angstige provinciebestuurders die al na één blokkade voor de boereneisen zwichten. Toch is dat beeld vals. In werkelijkheid voert de boer een verloren strijd tegen de gevolgen van zijn eigen bedrijfsvoering en dat weet hij. Daarom is zijn verzet ook zo fel en verbeten.

’Het moet frustrerend zijn om te merken dat je jarenlang bent voorgelogen door je eigen belangenvereniging en bevriende politici’

Het moet frustrerend zijn om te merken dat je jarenlang bent voorgelogen door je eigen belangenvereniging en bevriende politici. Als een Don Quichot lieten ze je in het sprookje geloven dat intensieve veeteelt en natuurbehoud samen kunnen gaan. Als die fabel vervolgens wordt doorgeprikt door onafhankelijke wetenschappers en rechters, zijn ineens de rapen gaar.

Toch ligt de oplossing van de stikstofcrisis niet in het behagen van agrariërs die tegen de werkelijkheid te hoop lopen. Dan duurt de noodzakelijke omslag naar een ander type landbouw nog langer en is de financiële en persoonlijke ellende niet te overzien. Met geld dat bijna gratis op de kapitaalmarkt kan worden geleend, moet we de transitie naar kringlooplandbouw nu serieus oppakken en daarmee de boeren bevrijden uit hun dwangbuis van lage verdiensten en zwalkende overheidsregels. Niemand wil worden weggezet als milieuvervuiler, natuurverpester, dierenbeul en veroorzaker van ziekten die de volksgezondheid bedreigen. Maar daarvoor moet het roer in Nederland wel om. Het afscheid van de grootschalige intensieve landbouw doet pijn, maar er is geen weg terug.

Jaco Boer
@jaco_boer