Nieuwe energie
Ervaring uit het verleden biedt wél garantie voor de toekomst

| 6 augustus 2020

De wethouder haalt diep adem. Vanavond moet het gebeuren. Bezoekers druppelen de ruimte binnen. De kopjes koffie rinkelen op de tafel. De projectleider bladert nog een laatste keer door de spiekbriefjes. De beamer staat aan en de microfoon is getest. De dagvoorzitter tuurt de zaal in en heet de aanwezigen welkom op de bewonersavond. Herkenbaar?

Onder de titel Nieuwe Energie schrijft Jolina van Dijk elk kwartaal een column in ROm over de uitdaging die de energietransitie stelt aan de inrichting van en het beleid voor de fysieke leefomgeving. ROm is gratis voor ambtenaren in het domein van de fysieke leefomgeving. 

Ik hoef niet te vertellen dat dergelijke bewonersavonden al een tijdje niet meer plaatsvinden. Iets met corona. Maar dat is inmiddels oud nieuws. De wereld is veranderd. Elke dag leren we opnieuw, met ervaringen die we nu opdoen en met eerdere inzichten die hernieuwd binnenkomen. Laten we focussen op nieuwe leerervaringen. Ik licht er twee uit.

Verhip, dat is hip!
We leren in rap tempo te werken met allerlei digitale middelen. De een nog vooruitstrevender dan de ander. Wat blijkt? Die digitale bewonersavonden en tools trekken veel meer publiek dan de traditionele avonden in het buurthuis. De respons is groot. Er kijken honderden mensen mee met live-uitzendingen. Online enquêtes leiden tot een schat aan informatie. En dat allemaal omdat we nu opeens op zoek moeten naar alternatieven voor die bekende bewonersavonden. De grote uitdaging is om deze vernieuwing vast te houden. Vallen we straks terug op de ouderwetse bewonersavond of blijven we omdenken? Of kunnen we oude en nieuwe vormen naast elkaar gebruiken? Wat mij betreft kiezen we voor het laatste. Bij participatie en communicatie werkt een combinatie van allerlei middelen nog altijd het beste.

Geef iedereen de handvatten om mee te praten

Die digitale middelen hebben ook nadelen. De sfeer in dat zaaltje voel je niet online. Het valt minder op als een bewoner met de armen over elkaar nors voor zich uitkijkt. Individuele aandacht is lastig te geven. Dat persoonlijke contact heeft echt meerwaarde. Het geeft de mogelijkheid om achterliggende ideeën, wensen en verwachtingen op tafel te krijgen.Laten we niet vergeten dat een deel van onze samenleving niet zo digitaal bekwaam is. Dus organiseer je een online bijeenkomst, zorg er dan voor dat er altijd een optie is om telefonisch vragen te stellen. Of stuur een leuke ansichtkaart naar omwonenden van een project, waarmee ze vragen kunnen terugsturen. Kortom: geef iedereen de handvatten om mee te praten.

Fysieke domein
En dan de tweede leerervaring. De financiële gevolgen van de coronacrisis zijn nog niet te overzien. We weten één ding zeker: de crisis heeft impact. Gemeenten geven aan dat financiële keuzes onvermijdelijk zijn. Het Rijk heeft al financiële hulp toegezegd. Dat is een mooi begin. Het sociale domein krijgt veel aandacht met alle regelingen. Laten we het fysieke domein niet vergeten. Want ja, de urgentie in het sociale domein is groot en de gevolgen zijn zichtbaar. En ja, die van het fysieke domein zijn minder zichtbaar en, op korte termijn, misschien wel minder urgent.

Daarin schuilt het gevaar. De woningnood is nog steeds aanwezig. Klimaatverandering blijft de uitdaging van onze tijd. En de bouwsector is een belangrijke schakel in onze economie. Daarnaast zijn juist in het fysieke domein verdienmodellen te vinden. Grondverkoop levert geld op, om deels te investeren in een mooie, gezonde leefomgeving. De realisatie van grootschalige energieopwekking biedt ook kansen op financieel gebied.

Laten we dus omdenken. Laten we de leerervaringen met digitale participatie gebruiken in toekomstige participatietrajecten. Laten we leren van de vorige bouwcrisis. Want ervaringen uit het verleden bieden wel garantie voor de toekomst.

Jolina van Dijk