Van veenweide tot zandgronden en van intensieve tuinbouw tot nieuwe landgoederen: hoe maken regio’s vandaag al de omslag naar een toekomstbestendig landelijk gebied?

Nederland staat voor een ingrijpende transformatie van het landelijk gebied. Opgaven rond landbouw, natuur, water, klimaat, energie, wonen en leefbaarheid komen hier samen — vaak op dezelfde vierkante kilometer. De vraag is niet óf het landschap verandert, maar hoe we dat doen op een manier die economisch sterk, ecologisch houdbaar én maatschappelijk gedragen is.

Juist daarom organiseren ROmagazine en TwynstraGudde een reeks exclusieve fieldtrips langs gebieden waar die verandering al zichtbaar is. Geen conferentiezalen of abstracte beleidsverhalen, maar ontmoetingen midden in de praktijk: met bestuurders, ondernemers, gebiedsmakers en bewoners die dagelijks werken aan nieuwe oplossingen.

Tijdens deze tweedaagse excursies kijken we achter de schermen van gebiedsontwikkelingen die laten zien hoe samenwerking, ruimtelijke keuzes en uitvoeringskracht samenkomen. We onderzoeken wat werkt — én wat schuurt — in de zoektocht naar een nieuwe balans tussen economie, ecologie, leefkwaliteit en ruimtegebruik.

Waarom deelnemen?

Je leert:

  1. Hoe een gebiedsconvenant de basis vormt voor langdurige samenwerking in complexe gebiedsopgaven.
  2. Hoe een gebiedsontwikkelingsmaatschappij leidt tot winst voor zowel landschap als landbouw.
  3. Hoe een intensief participatieproces leidt tot een breed gedragen koersdocument.
  4. Hoe coöperatieve gebiedsontwikkeling leidt tot slimme combinaties van wonen, werken, energie en water.

De centrale vraag tijdens alle excursies luidt:

Hoe realiseren we een toekomstbestendig landelijk gebied waarin economische, maatschappelijke, ruimtelijke én ecologische belangen elkaar versterken?

Schrijf je hier in! 

Programma

Vertrek vanaf NS Utrecht Centraal

Dag 1 – Veenweide & Bollenteelt

Veenweidegebied Groot Wilnis–Vinkeveen

Samenwerken aan een nieuw perspectief voor landbouw, natuur en water

In het karakteristieke veenweidelandschap rond Groot Wilnis–Vinkeveen zien we hoe partijen werken aan een van de meest urgente vraagstukken van Nederland: bodemdaling, waterbeheer en toekomstbestendige melkveehouderij.

Hier staat niet de tegenstelling tussen landbouw en natuur centraal, maar de zoektocht naar een gedeeld toekomstperspectief. Overheden – provincie en waterschap – en agrariërs werken samen binnen een gebiedscoöperatie aan concrete oplossingen voor waterpeilbeheer, natuurontwikkeling, stikstofreductie en toekomstbestendige landbouw.

We zijn te gast bij de gebiedscoöperatie, waar ook vertegenwoordigers van de provincie en het waterschap aansluiten.

We horen hoe een gezamenlijk convenant heeft geleid tot tastbare resultaten én hoe vertrouwen, lokaal eigenaarschap en langdurige samenwerking cruciaal blijken om beweging te creëren in een complex gebied.

Onder voorbehoud brengen we aansluitend een bezoek aan het Fieldlab Groene Hart of de Proefboerderij in Zegveld.

Bollenstreek

Ruimtelijke regie als motor voor economische vitaliteit en verbetering van de leefkwaliteit

In de middag reizen we door naar de Bollenstreek: een gebied met overwegend zandgrond tussen de duinen en de polders, waar de internationaal toonaangevende bollenteelt van oudsher diep is geworteld in de gemeenschap. Tegelijkertijd spelen hier grote opgaven op het gebied van uitbreidingsmogelijkheden, verduurzaming, energievoorziening, water- en bodemkwaliteit en bereikbaarheid.

Hier werken vijf gemeenten, ondernemers en maatschappelijke partijen al vijftien jaar samen aan een toekomstbestendig landschap. Via de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) worden verouderde kassen gesloopt, versnipperde gronden geherstructureerd en nieuwe economische ontwikkelingen mogelijk gemaakt — zonder grootschalige grondverwerving door de overheid.

Met heldere ruimtelijke spelregels, actieve gebiedsregie, innovatieve financieringsconstructies en langdurige samenwerking wordt gestuurd op zowel een sterke agrarische sector als een gezond en aantrekkelijk leefmilieu.

De resultaten zijn zichtbaar in het landschap; een mooi voorbeeld van het overkoepelende thema van deze reeks: niet praten over transitie, maar laten zien hoe je die organiseert.

Dat maakt de GOM veel meer dan een herstructureringsinstrument voor de bollensector. Het is feitelijk een praktijkvoorbeeld van moderne gebiedsregie, waarin publieke en private partijen samen werken aan de kwaliteit van het landschap op basis van drie kernelementen:

  • een breed gedragen ruimtelijke visie;
  • een slimme financiële systematiek die waardeontwikkeling laat terugvloeien naar het gebied;
  • een onafhankelijke uitvoeringsorganisatie die langdurig kan doorwerken, los van politieke cycli.

We zijn te gast bij de GOM en spreken met vertegenwoordigers van gemeenten en ondernemers. De eerste dag sluiten we af met een gezamenlijke reflectie, een gastlezing en een overnachting aan de kust.

Dag 2 – Duin Horst & Weide en het Westland

Duin Horst & Weide

Van uiteenlopende belangen naar een gedeelde toekomstvisie

We beginnen dag 2 in Duin Horst & Weide, waar we zien hoe intensieve samenwerking tussen gemeenten, natuurorganisaties, het waterschap en andere gebiedspartners vorm heeft gekregen in een gezamenlijke landschapstafel. Hier wordt niet alleen gewerkt aan visievorming, maar nadrukkelijk ook aan uitvoering. Zo krijgt het eerder ontwikkelde toekomstbeeld inmiddels concreet vervolg in projecten zoals de uitwerking van een groenblauwe dooradering van het gebied.

Bijzonder aan deze casus is de verweving van drie karakteristieke landschappen op korte afstand van elkaar én de opgave om natuur, recreatie, cultuurhistorie en de toekomst van de landbouw met elkaar in balans te brengen. Tegelijkertijd ligt het gebied midden in een sterk verstedelijkte omgeving en fungeert het als belangrijke uitloopzone voor de stad. Hoe ga je om met die recreatieve en ruimtelijke druk, en hoe benut je tegelijkertijd de kansen die dit biedt voor landschap, leefkwaliteit en economische vitaliteit?

Op de fiets bezoeken we enkele markante plekken die kenmerkend zijn voor de verscheidenheid aan landschappen in het gebied en relevant zijn voor de toekomstvisie. Vervolgens gaan we in gesprek met de belangrijkste gebiedspartners.

Deze stop laat zien hoe je in een complex krachtenveld toch kunt komen tot gezamenlijke keuzes, gedeeld eigenaarschap en concrete uitvoeringsagenda’s.

Broekpolder Westland

Glastuinbouw – ruimte voor innovatie, duurzame energie en een gezonde leefomgeving

We sluiten deze tweedaagse fieldtrip af in het hart van de Nederlandse tuinbouw. Het Westland geldt als een innovatieve en hoogtechnologische sector en is een van de economische motoren van Nederland. Tegelijkertijd zijn de opgaven hier omvangrijk en complex: verdere groei vraagt om meer ruimte, oplossingen voor vervoersdruk, duurzame energievoorziening en verbetering van de leefkwaliteit.

In Broekpolder komen al deze opgaven samen. We zien hoe ondernemers, bewoners en overheden bouwen aan een toekomstbestendige glastuinbouwregio. De kracht van deze aanpak zit in lokaal initiatief, coöperatieve gebiedsontwikkeling en het zoeken naar slimme combinaties van wonen, werken, energie en water.

Hoe behoud je economische topprestaties én verbeter je tegelijkertijd de kwaliteit van de leefomgeving? Deze casus biedt een inspirerend inkijkje in de zoektocht naar die nieuwe balans.

We gaan de kas in en krijgen uitleg over technologische vernieuwingen die bijdragen aan oplossingen voor vraagstukken rond energie, klimaat en leefbaarheid. Ook spreken we met de coöperatie van ondernemers en inwoners die hier succesvol opereert en voor deze aanpak dit voorjaar werd bekroond met de Tuinbouw Ondernemersprijs.

Voor wie?

Deze fieldtrip is bedoeld voor professionals die werken aan de toekomst van het landelijk gebied, waaronder:

  • beleidsmakers
  • gebiedsregisseurs
  • bestuurders
  • adviseurs
  • projectleiders
  • vertegenwoordigers uit de agrarische sector
  • professionals uit ruimtelijke ontwikkeling, natuur, water en leefomgeving

Samen leren van wat werkt

Deze excursie vormt de eerste in een reeks fieldtrips rond landelijke gebiedstransformatie. Iedere editie biedt nieuwe voorbeelden, andere regio’s en frisse perspectieven — maar steeds met dezelfde ambitie:

Leren van de praktijk, elkaar inspireren en samen bouwen aan een toekomstbestendig Nederland.

Wij nodigen u van harte uit om mee op pad te gaan.

Schrijf je hier in! 

 

Deelnemers over onze studiereizen: 

Een tweedaagse denktank op wielen!

Mooie trip en inspirerende locaties

Goede praktijkcases en betrokken vakgenoten!

Nuttig, gezellig en leerzaam!

Facts & Figures

Wat: Fieldtrip Landelijke Gebiedstransformatie
Wanneer: donderdag 8 en vrijdag 9 oktober 2026
Voor wie: beleidsmakers, gebiedsregisseurs, bestuurders, adviseurs, projectleiders, vertegenwoordigers uit de agrarische sector en professionals uit ruimtelijke ontwikkeling, natuur, water en leefomgeving
Kosten: € 1.295,-
Inclusief: lunches, diner, consumpties, overnachting, eventuele entreegelden, vervoer, reisbegeleiding en een reisverslag achteraf.