Hoe duur is de mooiste dag van je leven?

| 2 september 2021

Huishoudens willen best investeren in duurzaamheid en de toekomst voor generaties na ons, maar het blijft voor velen nog steeds een financiële afweging. Een afweging waarbij spaargeld eerder wordt besteed aan de mooiste dag van je leven. Daar kan geen warmtepomp tegenop, analyseert Ferdinand Michels.

Deze vraag stelde ik mijzelf kort nadat ik mijn vriendin zeven jaar geleden ten huwelijk had gevraagd op een eilandje in Indonesië. Ik kwam snel tot de conclusie dat ik deze vraag eerder had moeten stellen. Ik was tijdens het aanzoek in mijn hoofd al stiekem aan het rekenen: jurk, locatie, diner, band, drank en… de ring. Nog voordat ik het totale bedrag op ‘contante waarde’ kon berekenen en daarmee de kans op een hoge bloeddruk verhoogde, besloot ik toch maar eerst te genieten van het moment en van de laatste vakantiedagen. De financiën waren zorgen voor morgen.

Eenmaal in Nederland zijn we enthousiast aan de slag gegaan met de voorbereidingen. Zij het concept en ik de financiën. Stellen in Nederland hebben voor een bruiloft doorgaans een budget over van 15.000 tot 20.000 euro. Hoewel het aantal huwelijken afneemt, zien velen dit wel als de mooiste dag van hun leven met familie en vrienden. Het gaat hier wel om stevige bedragen voor slechts één dag. Bedragen die een gemiddeld huishouden niet op de bank heeft staan. Laat staan kwetsbare huishoudens.

Investeren in duurzaamheid blijft voor velen een financiële afweging


Begin maart heeft het Rijk een nieuwe regeling geïntroduceerd: het Volkshuisvestingsfonds. Een vooralsnog eenmalige subsidie voor gemeenten en regio’s voor een kwaliteitsimpuls in de meest kwetsbare wijken van Nederland. Investeringen in verduurzaming, ventilatie, isolatie, constructie en toegankelijkheid van woningen moeten de neerwaartse spiraal in die wijken doorbreken. Het gaat hier om kwetsbare huishoudens die hiervoor zelf de middelen niet hebben. Per woning kan het om enorme investeringen gaan. Voor energiebesparende maatregelen moet je al denken aan een investeringssom van 20.000 euro. En dan hebben we het nog niet eens over aardgasvrij worden met bijvoorbeeld een warmtepomp in het kader van de warmtetransitie.

In verschillende warmtetransitievisies worden betaalbaarheid en kostenneutraliteit als belangrijke uitgangspunten genoemd. Voor het Rijk moet daarom nogmaals duidelijker worden dat een groot deel van de huishoudens de middelen gewoonweg niet heeft of beschikbaar spaargeld liever wil besteden aan zaken die van persoonlijke waarde zijn. Als je voor de mooiste dag van je leven al snel een vergelijkbaar bedrag moet neerleggen, waarom zou het Rijk dergelijke investeringen van huishoudens verwachten voor zaken die voor velen niet tastbaar en dierbaar zijn? Ik mis dan ook enig financieel realisme bij het Rijk.

De komst van het Volkshuisvestingsfonds is een belangrijke eerste stap om te komen tot toekomstbestendige wijken. Maar als dit slechts van incidentale aard is, los je als Rijk verschillende vraagstukken in de samenleving niet op. Dit kan alleen met structurele rijksmiddelen. Dit geldt ook voor de warmtetransitie. Huishoudens willen best investeren in duurzaamheid en de toekomst voor generaties na ons, maar het blijft voor velen nog steeds een financiële afweging. Een afweging waarbij spaargeld eerder wordt besteed aan de mooiste dag van je leven. Daar kan geen warmtepomp tegenop.

Door Ferdinand Michels. Onder de titel Nieuwe Energie schrijven Jade Oudejans (met zwangerschapsverlof en vervangen door Gerard van Santen), Malu Hilverink en Michiels en maandelijkse column over grote ruimtelijke opgaven. Deze staat in ROm 9, september 2021.