Icoon uit industrieel tijdperk mogelijk op de Werelderfgoedlijst

| 2 juli 2014

Nieuwe uitdaging voor monumentale Van Nellefabriek

De UNESCO zet de beroemde Van Nellefabriek in Rotterdam op de Werelderfgoedlijst. Dat zal niet alleen extra bezoekers opleveren, maar ook een impuls geven aan de bedrijfslocatie Spaanse Polder. Alle betrokken partijen hebben daarover in de afgelopen jaren afspraken gemaakt. Daardoor blijft er een goede balans tussen economische functies en cultuurhistorische belangen bestaan.

‘Na de Zwaan en de Euromast krijgen we er dan een nieuwe icoon bij’

Wie vanuit Den Haag Rotterdam in komt rijden, kan haar niet missen: de Van Nellefabriek. Gebouwd aan het einde van de jaren twintig van de vorige eeuw is het een icoon van het Nieuwe Bouwen. Onder leiding van het nog jonge architectenbureau Brinkman & Van der Vlugt ontstond een complex met fabrieksgebouwen, pakhuizen en een kantoor dat opvalt door zijn transparante gevels en rationele uitstraling. Voor de fundering, de vloeren en de paddenstoelachtige kolommen die het gebouw dragen, werd gewapend beton gebruikt, toen nog een relatief nieuw product. Omdat de gevels het gebouw niet hoefden te steunen, konden deze uit slanke staalprofielen en een glazen vliesgevel worden opgebouwd. Het gaf de Van Nellefabriek zijn kenmerkende open karakter.

Positief

Met zijn bijzondere architectuur en culturele evenementen trekt de Van Nellefabriek jaarlijks nu al zo’n 80.000 tot 100.000 bezoekers uit de hele wereld. Dat kunnen er in de komende tijd nog veel meer worden. Aan het besluit van de UNESCO is een lang proces van voorbereiding en overleg vooraf gegaan. Zo zijn er tussen alle betrokken partijen goede afspraken gemaakt over de uitdagingen die de nieuwe status met zich meebrengt. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) maakte ook dik en rijk geïllustreerd nominatiedossier dat begin vorig jaar door het kabinet aan de UNESCO werd overhandigd. Inmiddels ligt er een positief advies van ICOMOS, de adviseur van UNESCO, over de nominatie. De kans is daardoor groot dat de Van Nellefabriek het tiende Nederlandse Werelderfgoed wordt.

‘Nieuw icoon’

De gemeente Rotterdam ziet het wel zitten als de Van Nellefabriek onderdeel wordt van het toeristisch aanbod van de stad. ‘Na de Zwaan en de Euromast krijgen we er dan een nieuwe icoon bij’, reageert beleidsadviseur Thieu Knibbeler van het gemeentelijk Bureau Monumenten en Cultuurhistorie. Het stadsbestuur krijgt als zogeheten co-siteholder ook een bijzondere verantwoordelijkheid bij de instandhouding van het Werelderfgoed. Al zal er in de praktijk niet veel veranderen aan de bestaande situatie. ‘De Van Nellefabriek is al een rijksmonument waardoor de cultuurhistorische waarden goed zijn gewaarborgd. We moeten voortaan alleen iedere zes jaar aan UNESCO rapporteren wat er op en rond het complex is gebeurd.’

Zichtlijnenanalyse

De mogelijke Werelderfgoed-status van de Van Nellefabriek kan ook een positieve uitstraling hebben op de bedrijfslocatie Spaanse Polder. Een van de ruimtelijke kwaliteiten van het gebied is immers het onbelemmerde uitzicht op dit industriële monument. Om dit voor de toekomst te kunnen waarborgen, heeft de gemeente een zichtlijnenanalyse gemaakt die als uitgangspunt diende bij het maken van een planologische bufferzone rond de Van Nellefabriek. Deze is in de betrokken bestemmingsplannen opgenomen. Knibbeler legt uit dat dit niet betekent dat Spaanse Polder voor bedrijven op slot gaat. ‘Nieuwe ondernemingen zijn er van harte welkom zolang ze aan kunnen tonen dat ze de zichtlijnen niet verstoren en binnen de bepalingen van het bestemmingsplan blijven.’

Jaco Boer

Het volledige artikel is te lezen in ROm 6, juni 2014

Neem een abonnement op ROm
of bestel het nummmer (t.w.v. € 24,00) via info@romagazine.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *