Wat is nog het recht op koude voeten met de gelekte EU-plannen?

| 3 december 2021

Europa heeft met Fit for 55 ambitieuze duurzame plannen. Naast een CO2-rekening per huishouden wordt ook nagedacht over de kwaliteit van woningen. Is deze wel hoog genoeg en moet er geen minimale isolatienorm komen? Energie-expert Sven Ringelberg duidt de EU-plannen.

In Europa stonden minimale normen voor bestaande gebouwen bij renovatie voor het eind van het jaar op de planning, met als doel een CO2 neutrale woningvoorraad in 2050. Met het lekken van de plannen hier alvast een overzicht van de plannen en gevolgen voor Nederland.

De plannen van Europa

Omdat een groot deel van de bestaande woningen in Europa niet energie-efficiënt zijn vindt Europa dat deze versneld verduurzaamd moeten worden. Van al het energieverbruik in Europa komt 36 procent van de uitstoot uit de gebouwde omgeving. Om deze verduurzaming aan te lagen moet alle nieuwbouw energieneutraal zijn vanaf 2030. Daarnaast moeten bestaande gebouwen als die flink gerenoveerd worden voldoen aan minimale energie-eisen.

De lidstaten, waaronder Nederland, moeten renovatie-actieplannen opstellen. Deze plannen moeten toewerken naar een CO2-neutrale gebouwde omgeving in 2050. De plannen moeten worden ingediend in 2025 bij de Europese commissie en iedere vijf jaar daarna worden geactualiseerd. Ze worden gekoppeld aan Europese fondsen, dus dat maakt ze extra relevant. De EU omarmt hier in ieder geval het stap voor stap verduurzamen denken, wel met een stevige eindkwaliteit in 2050.

Dit is niet het enige. Ook grote partijen als Rockwool hebben meegedacht bij deze plannen. Zo moet er opgeschaald kunnen worden in het aantal renovaties en isolatiemaatregelen. Nu al is er een enorm tekort in deze sector, dat is dus hard nodig. Door deze ambities uit te spreken en middelen beschikbaar te stellen hoopt Europa versnelling aan te jagen.

Minimale energie-eisen

In het voorstel staat een reeks aan eisen om verduurzaming aan te jagen. Zo moeten alle nieuwe gebouwen per 2030 energieneutraal zijn en alle publieke gebouwen die nieuw gebouwd worden per 2027. Voor wie het bezit van gemeenten en overheden kent in Nederland, weet dat dit een grote opgave wordt. Bij alle andere bestaande bouw (waaronder woningen) zou energieneutraal het uitgangspunt moeten worden als de renovatie meer dan een kwart van de woningwaarde vertegenwoordigt. Kort samengevat: Bij grotere renovaties word je dan verplicht de woning grootschalig te verduurzamen. In de context van Nederland betekent dit: van het aardgas af.

Tot slot komt Europa nog met een renovatiepaspoort. Dit is gekoppeld aan de woning en geeft weer hoever de woning in zijn ‘reis’ is naar energieneutraal. Op zich past dit mooi bij de huidige gewenste contigentenaanpak en digitale omgeving waar de overheid aan werkt voor huishoudens. Wat dat betreft loopt Nederland mooi op schema om huiseigenaren inzicht te geven in welke stappen passen bij hun woning, om zo ‘spijtinvesteringen’ te voorkomen.

Wat is nog het recht op koude voeten?

Deze plannen zijn zeker nog niet definitief. De vraag is of de Europese Commissie niet te veel op de stoel van lidstaten gaat zitten, en of de plannen wenselijk zijn. In Nederland houden we nu nog vast aan het ‘recht op koude voeten’. Eigenaren moeten zelf gaan over de kwaliteit van hun woning en zouden niet gedwongen moeten worden tot investeringen. Die insteek lijkt een meerderheid in Den Haag nog te onderschrijven. De komende twee jaar zal deze discussie gevoerd worden in Europa en Den Haag. We zullen zien of het recht op koude voeten standhoudt.

Meer lezen van Sven Ringelberg? Bezoek dan zijn website transitiepaden.nl