Weerstand tegen groen

| 25 november 2021

Het Hunziker Areal aan de rand van het Zwitserse Zürich is in veel opzichten een inspirerend voorbeeld van een hedendaagse nieuwbouwwijk. De jonge wooncoöperatie die de buurt ontwierp en beheert, biedt bijna 1.250 mensen van allerlei nationaliteiten en uit verschillende inkomensgroepen een duurzame en betaalbare woonomgeving.

Voor een buitenwijk zijn er opvallend veel voorzieningen, variërend van een bakker en een nagelstudio tot een vioolbouwer en een kinderkledingboetiek. Er zijn appartementen voor alleenstaanden, stellen en jonge gezinnen, maar je kunt er ook een ‘satellietwoning’ huren. Ieder huishouden heeft daarin een of twee slaapkamers met douche en toilet, de keuken en woonkamer worden gedeeld met een grotere groep.

Ik was er half oktober bij kennissen op bezoek die enthousiast over hun nieuwe buurt vertelden. Maar één ding moest hen toch van het hart: er was wel erg weinig groen. Het was mij zelf ook al opgevallen. Op straten en pleinen domineerde het asfalt, ondanks de autoluwe opzet van de wijk. Het bleek een voorschrift van de brandweer te zijn. Die wilde in geval van nood met hun wagens gemakkelijk bij de appartementen kunnen komen. Dat de rest van het jaar bewoners tegen een grauwe straat aan zitten te kijken die in de zomer ook nog eens extra snel opwarmt, leek minder belangrijk.

Voorschriften en ideeën die vergroening in de weg staan


Het is niet het enige nieuwbouwproject in binnen- of buitenland waar ik de afgelopen jaren te veel versteende openbare ruimte ben tegenkomen. De ene keer is het de brandweer of een nutsvoorziening die met hun voorschriften een groene opzet dwarsbomen. Een andere keer stuiten bewoners op ontwerpers die als decor voor hun woongebouw liever een strak en dus betegeld straatprofiel zien. Ook gemeenten gaan niet helemaal vrijuit. Er zijn nog altijd bestuurders die hun geld liever in een prestigieus cultuurcentrum steken dan dat ze extra parkjes en bloemperken laten aanleggen.

Toch lijkt er langzaam iets te veranderen, met dank aan de klimaatverandering. Om overstromingen en hittestress tegen te gaan, stellen overheden hardere eisen aan de hoeveelheid groen in een buurt. We weten al heel lang dat parken en bomen stress verminderen en de concentratie bevorderen. Ze vangen fijnstof af en zorgen voor schonere lucht bij het bewegen en sporten. Bewoners die op eigen initiatief geveltuinen aanleggen of boomspiegels beplanten, versterken bovendien de sociale samenhang in buurten en wijken. Het is dus eigenlijk een beetje suf dat we nu pas in beweging komen. Maar liever laat dan nooit.

Door Jaco Boer, journalist en publicist